I SA/Kr 602/10

Sygn. akt I SA/Kr 602/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 maja 2010r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędziowie: WSA Grażyna Firek (spr.), WSA Ewa Michna, Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2010r., sprawy ze skargi T. K., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 25 stycznia 2010r. Nr [...], w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, - skargę oddala - Burmistrz postanowieniem z 10 listopada 2009 roku, znak [...], wydanym na podstawie art. 17 § 1 w zw. z art. 18, art. 34 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 roku, Nr 229, poz. 1954 ze zm.) oraz art. 124 k.p.a. uznał zarzuty wniesione przez T. K. za nieuzasadnione. W uzasadnieniu organ wskazał, że trzema decyzjami określono wysokość zobowiązania podatkowego w opłacie uzdrowiskowej. T. K. nie wniósł odwołania od powyższych decyzji, w związku z czym stały się one ostateczne. Oznacza to, że prowadzenie czynności egzekucyjnych względem niego jest zasadne. T. K. wniósł w terminie zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając naruszenie art. 21 § 1 pkt 1 o.p., art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 i art. 124 k.p.a. oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu podniósł przede wszystkim okoliczności, mające świadczyć o braku ciążącego na nim zobowiązania podatkowego. Postanowieniem znak [...], wydanym 25 stycznia 2010 roku na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a. w zw. z art. 33 i art. 34 § 5 ustawy z 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 roku, Nr 229, poz. 1954 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że skarżący powoływał się na zarzut nieistnienia obowiązku. Tymczasem obowiązek ten istniał i wynikał bezpośrednio z ostatecznych decyzji, ustalających wysokość zobowiązania z tytułu opłaty uzdrowiskowej. W toku postępowania egzekucyjnego nie można kwestionować tego obowiązku. T. K. nie zgodził się z powyższym orzeczeniem, wnosząc w terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia, zwrotu kosztów postępowania i wydania postanowienia sygnalizacyjnego. Zarzucił naruszenie art. 21 § 1 pkt 1, art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 125 § 1 i § 2, art. 187 § 1, art. 191, art. 212, art. 217 § 1 pkt 4 i § 2 o.p., a także art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skargi T. K. brak jest podstaw do nakładania na niego obowiązku uiszczenia opłaty lokalnej. Wydanie zaskarżonego postanowienia nie stanowi zatem działania na podstawie przepisów prawa, nie budzi zaufania do organów podatkowych, nie zostało też poprzedzone prawidłowym postępowaniem wyjaśniającym. Skarżący zarzucił, że organy nie wyjaśniły podstaw swojego działania, nie odniosły się także do jego twierdzeń, a uzasadnienie nie zawiera przytoczenia właściwej podstawy prawnej i faktycznej. T. K. powołał się także na inne, ostateczne decyzje, a nadto na naruszenie zasady równości wobec prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a., uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzeniem jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W razie nie stwierdzenia takich uchybień, Sąd skargę oddala na podstawie art. 151 p.p.s.a. Skarga w niniejszej sprawie nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie rozważań wskazać należy, iż postępowanie administracyjne (w tym podatkowe), zmierzające do wykonania normy prawa materialnego, składa się z dwóch etapów. W pierwszym z nich – nazywanym postępowaniem jurysdykcyjnym – dochodzi do skonkretyzowania normy generalnej i abstrakcyjnej, poprzez przypisanie konkretnemu podmiotowi konkretnego uprawnienia albo obowiązku. Etap postępowania jurysdykcyjnego kończy się z chwilą uzyskania przez decyzję, rozstrzygającą o takim uprawnieniu lub obowiązku, przymiotu ostateczności. Do tego też momentu adresat decyzji może skutecznie kwestionować ustalenia faktyczne oraz prawną ocenę, wyrażoną przez organy postępowania jurysdykcyjnego. Może następnie rozstrzygnięcie co do prawa lub obowiązku poddać kontroli sądowej. Na podstawie ostatecznej i nie zakwestionowanej przez sąd decyzji administracyjnej wszczynana jest druga, odrębna sprawa, a mianowicie postępowanie egzekucyjne (wykonawcze). Wówczas przedmiotem badania organów administracji publicznej, a później kontroli sądu nie może być objęta sama zasadność obowiązku nałożonego w drodze decyzji, a jedynie sposób, w jaki ten obowiązek ma być wykonany. Wynika to wprost z treści art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stosownie do którego organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Na tym etapie jakiekolwiek podważenie samego obowiązku nie jest zatem możliwe. W postępowaniu wykonawczym, w sprawach nieuregulowanych, stosownie do art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy k.p.a., również wówczas, gdy postępowanie jurysdykcyjne prowadzone było przez organy podatkowe w oparciu o przepisy o.p. Zarzuty skargi są więc chybione z tego choćby powodu, że powołane w niej przepisy o.p. nie mogły znaleźć zastosowania. Ponadto organy podatkowe nie naruszyły przepisów k.p.a., będących odpowiednikami norm o.p., powołanych przez T. K., a dotyczących działania na podstawie prawa, postępowania wyjaśniającego i elementów rozstrzygnięcia. Skarżący podniósł na etapie postępowania egzekucyjnego zarzut nieistnienia obowiązku, a zatem opierający się na art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Trzeba jednak wyraźnie zaznaczyć – w nawiązaniu do powyższych rozważań – że taka podstawa zarzutu nie może być rozumiana jako droga do zakwestionowania rozstrzygnięcia, zawartego w ostatecznej i pozostającej w obrocie prawnym decyzji administracyjnej. Na zarzut nieistnienia obowiązku można powoływać się wówczas, gdy w obrocie prawnym nie ma decyzji, nakładającej obowiązek na podmiot, przeciwko któremu prowadzone jest postępowanie egzekucyjne (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 20 sierpnia 2008 roku, sygn. akt I SA/Gl 271/08, Lex Omega nr 486500). Natomiast jeżeli obowiązek nakładany jest w drodze decyzji, kwestionowanie go przez adresata możliwe jest wyłącznie na etapie postępowania jurysdykcyjnego. W niniejszej sprawie T. K. nie wniósł odwołania od decyzji, rozstrzygającej w przedmiocie obowiązku podatkowego, wobec czego stały się one ostateczne i dały podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Fakt niewniesienia odwołań jest w niniejszej sprawie bezsporny, a wobec treści zarzutu, podniesionego przez skarżącego, postępowanie wyjaśniające organów egzekucyjnych wystarczyło ograniczyć do zbadania, czy decyzje są ostateczne i dotyczą adresata, do tego też sprowadzało się niezbędne uzasadnienie faktyczne i prawne postanowień. Natomiast zasadności samego obowiązku podatkowego organy nie tylko nie musiały, ale wręcz nie miały prawa badać w postępowaniu wykonawczym. Ramy tego postępowania wyznaczają też zakres sprawy sądowoadministracyjnej, a zatem badać zasadności obowiązku, nałożonego ostateczną decyzją nie może na obecnym etapie badać również sąd. Nie jest zasady także ten zarzut skargi, który dotyczy naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa. Każdy podatnik ma takie same uprawnienia we wszystkich postępowaniach, które go dotyczą, a zatem może kwestionować zasadność obowiązku na etapie postępowania jurysdykcyjnego, a zasadność i prawidłowość egzekucji – na etapie postępowania wykonawczego. W zakresie egzekwowanego obowiązku skarżący nie skorzystał z możliwości kwestionowania obowiązku, wobec czego wydane w stosunku do niego decyzje stały się ostateczne. Każdy inny podatnik w takiej samej sytuacji byłby potraktowany tak samo, tzn. nie przyznano by mu prawa do skutecznego kwestionowania obowiązku podatkowego na etapie postępowania egzekucyjnego. Również argument, że postępowania jurysdykcyjne wobec skarżącego w podobnych sprawach zakończyły się inaczej jest nieuzasadniony, ponieważ należało go podnosić w odwołaniu, którego skarżący nie wniósł. Mając powyższe na uwadze, Sąd skargę oddalił, za podstawę biorąc art. 151 p.p.s.a.