I SA/Kr 605/12

PostanowienieWSA w Krakowie2012-07-17

Skład orzekający: Jarosław Wiśniewski, Ewa Michna, Bogusław Wolas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w związku z toczącym się postępowaniem przed Trybunałem Konstytucyjnym dotyczącym zgodności przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z Konstytucją, sąd administracyjny powinien zawiesić postępowanie w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego z tytułu dochodów nieujawnionych?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. W niniejszej sprawie zaskarżone przepisy, stanowiące podstawę ustalenia zobowiązania podatkowego, były przedmiotem skargi konstytucyjnej. Rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego miało zatem istotne znaczenie dla zasadności zarzutów skargi, co uzasadniało zawieszenie postępowania sądowego.
Stan faktyczny
B. i J.P. zaskarżyli decyzje Dyrektora Izby Skarbowej ustalające im zobowiązanie podatkowe od dochodów z nieujawnionych źródeł za 2003 r. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W trakcie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie ustalono, że przed Trybunałem Konstytucyjnym toczy się postępowanie dotyczące zgodności z Konstytucją przepisów stanowiących podstawę ustalenia spornego zobowiązania podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zawiesić postępowanie sądowe.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 605/12 | | P O S T A N O W I E N I E Dnia 17 lipca 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Protokolant: Urszula Bukowiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2012 r., sprawy ze skarg B. P. i J.P., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 16 lutego 2012r. Nr [...],, [...], w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r. od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: - zawiesić postępowanie sądowe - B. i J.P. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 16 lutego 2012 r. nr [...] i [...], którymi ustalono im wysokość zobowiązania podatkowego od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003. W skardze zarzucił między innymi naruszenie art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Na rozprawie w dniu 17 lipca 2012 r. Sąd połączył sprawy dotyczące dwóch zaskarżonych decyzji do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz zawiesił postępowanie w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami) Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Tymczasem do Trybunału Konstytucyjnego w trybie skargi konstytucyjnej, zarejestrowanej pod sygn. SK 18/09 zostały zaskarżone tożsame przepisy, które stały się podstawą ustalenia spornego zobowiązania podatkowego, jak również przedmiotem zarzutu Skarżącego w niniejszej sprawie. W sprawie skargi konstytucyjnej skarżąca wniosła bowiem o zbadanie zgodności: - art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, odczytywanej w związku z ustępem 3 art. 64 Konstytucji RP, ze względu na naruszenie praw ekonomicznych podatników poprzez ingerencję w ich prawo własności, wyrażające się w obciążeniu podatnika obowiązkiem zapłaty podatku w wysokości 75% ustalonego przez organ podatkowy dochodu, co w rzeczywistości skutkuje pozbawieniem podatnika niemalże całego niezgłoszonego do opodatkowania dochodu i wykazuje cechy zbliżone do konfiskaty mienia, naruszającej istotę prawa własności; - art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych z art. 46 Konstytucji RP w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP przez to, że upoważniając organ podatkowy, do orzekania o faktycznym przepadku na rzecz Skarbu Państwa 75 % dochodów wypracowanych przez podatników, którzy nie ujawnili wszystkich źródeł przychodu, pod pozorem zryczałtowanego podatku dochodowego, narusza konstytucyjnie ustanowioną wyłączność sądu do orzekania o przepadku rzeczy oraz prawo do sądu; - art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych ze względu na zastosowanie środka o rzeczywistym charakterze sankcji polegającej na konfiskacie 75% mienia uzyskanego w sposób niewykazany legalnie pod pozorem "zryczałtowanego podatku dochodowego", z art. 2 oraz art. 42 ust. 1 Konstytucji RP, które nakazują ustawodawcy takie określanie czynu zabronionego (jego znamion), aby zarówno dla adresata normy o charakterze prawnokarnym, jak i organów stosujących prawo i dokonujących odkodowania treści regulacji w drodze wykładni danej normy, zakres jej zastosowania oraz rzeczywisty charakter nie budziły wątpliwości; - art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych ze względu na dopuszczenie stosowanie wobec tej samej osoby, za ten sam czyn, sankcji administracyjnej określonej przez cytowaną ustawę jako "zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów z nie ujawnionych źródeł przychodów lub nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach" i odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe albo przestępstwo skarbowe na podstawie art. 54 Kodeksu karnego skarbowego, z art. 2 Konstytucji RP; - art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez zastosowanie środka, w postaci opodatkowania ujawnionych przez organ podatkowy dochodów w wysokości 75% dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, który to środek nie jest instrumentem koniecznym i nieodzownym do zrealizowania postulatu powszechnego opodatkowania podatkiem dochodowym wszystkich grup osób fizycznych, przyświecającego ustawodawcy przy konstruowaniu kwestionowanej w sprawie instytucji; - art. 20 ust. 3 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych rozumianego w ten sposób, że w postępowaniu w sprawie nieujawnionych źródeł przychodów obowiązek wykazania źródeł przychodów ciąży na podatniku, z uwagi na restrykcyjny i penalny charakter cytowanych przepisów, z wzorcem konstytucyjnym wynikającym z normy art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, statuującym zasadę domniemania niewinności osób poddanych represjom o charakterze quasi-karnym; - art. 20 ust. 3 oraz art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 68 § 4 Ordynacji podatkowej z art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP, ze względu na naruszenie praw ekonomicznych podatników przez pozbawienie ich możliwości powoływania się na zarzut przedawnienia zobowiązań podatkowych z upływem pięcioletniego okresu od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, wskutek wydania przez organ podatkowy decyzji ustalającej podatek od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych i wydłużającej ustawowy bieg przedawnienia tychże zobowiązań do granic nieokreślonych jakimikolwiek ramami czasowymi; Jak z powyższego wynika rozstrzygnięcie w przedmiocie zasadności zarzutów skargi konstytucyjnej będzie miało znaczenie również dla rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie. Stąd uzasadnionym było zawieszenie postępowania sądowego . W doktrynie podkreśla się, że należy opowiadać się za szerokim interpretowaniem użytego w pkt 1 § 1 art. 125 cytowanej ustawy pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania", wychodząc poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania. Zwłaszcza należy mieć na uwadze, że celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie pkt 1 § 1 art. 125 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją lub innym aktem (art. 240 § 1 pkt 7 i 8 Ordynacji podatkowej), jak i przesłanek do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego (art. 272 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym już toczącym się postępowaniu (por. M. Niezgódka-Medek, Komentarz do art. 125 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.153.1270), [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II). Zwraca się uwagę także na to, iż ekonomia procesowa oraz względy sprawiedliwości przemawiają za potrzebą zawieszenia postępowania w razie badania przez Trybunał Konstytucyjny kwestii zgodności z Konstytucją lub aktami wyższego rzędu aktu normatywnego, który stanowił podstawę do wydania zaskarżonego orzeczenia. W związku z powyższym należało orzec jak w sentencji postanowienia

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło