I SA/Kr 622/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 26 października 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. J. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej , z dnia [...]. , nr [...] określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. w kwocie 890 121 zł. postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych ponad kwotę 5000 zł. Do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek P.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...], w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, z dnia [...]. , nr [...] określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. w kwocie 890 121 zł. Jak wynika z "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" zawartego we wniosku oraz przedłożonych dokumentów P. J. ur. w [...] r. nie pozostaje w związku małżeńskim. Samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe opiekując się jednocześnie chorą matką. Obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej. Zatrudniony jest w "K" sp. z o.o. w P. na podstawie umowy o pracę. Otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 1000 zł. miesięcznie brutto (plus nagrody). W roku 2006 osiągnął dochód w wysokości 13 087,97 zł. Posiada konto bankowe w [...] Bank [...] S.A. Oddział w K., na którym zgromadzona jest kwota 50 zł. (stan na dzień 08.10.2007r.) Nie jest właścicielem żadnej nieruchomości. Nie posiada też samochodu ani innego majątku , który mógłby spieniężyć. Zgromadził natomiast oszczędności w kwocie 5000 zł. , które przechowuje w domu.P. J. podnosi, iż nie jest w stanie ponieść opłaty sądowej z tytułu wpisu w wysokości 17 802 zł. gdyż uzyskiwane dochody z trudem wystarczają na bieżące codzienne utrzymanie. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej zasługuje tylko w części na uwzględnienie. Przyznania prawa pomocy zgodnie z art. 246§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych w ramach tej instytucji, stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.(por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84) Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od osób toczących spory sądowe w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą. Działalność gospodarcza wiąże się bowiem , ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów - także sądowych. Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zgodnie, z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. W przedmiotowej sprawie wpis od skargi wynosi 17 802 zł. Kwota ta przekracza możliwości płatnicze strony skarżącej, której miesięczny dochód stanowi suma 1000 zł. brutto. Oceniając sytuację majątkową P. J. należy jednak wziąć pod uwagę zgromadzone przez niego oszczędności w kwocie 5000 zł. Mogą być one bowiem przeznaczone na pokrycie części wpisu od skargi. Stąd też orzekający stanął na stanowisku, iż zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych ponad kwotę 5000 zł. jest rozstrzygnięciem w pełni odpowiadającym badanej sytuacji. W związku z powyższym , na podstawie art. 244§1 , art.245§3, art. 246§1 pkt. 2), w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.