I SA/Kr 624/03

WyrokWSA w Krakowie2005-12-29

Skład orzekający: WSA Ewa Michna, WSA Stanisław Grzeszek, Asesor WSA Jarosław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Izba Skarbowa, rozpatrując odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji w sprawie podatku od towarów i usług, naruszyła przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę prawdy materialnej, zasadę czynnego udziału strony oraz obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów prawa procesowego przez Izbę Skarbową. Organ odwoławczy nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, nie dokonał pełnych ustaleń faktycznych i pominął kluczowe kwestie sporu, takie jak "refakturowanie" należności za gaz. Ponadto, naruszono zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, nie umożliwiając jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji.
Stan faktyczny
Spółka PPUH "A." sp. z o.o. odliczyła podatek VAT naliczony od zakupu gazu propan, który służył do ogrzewania budynku, gdzie oprócz niej lokale wynajmowały inne firmy. Organ kontroli skarbowej zakwestionował możliwość zaliczenia całości wydatków do kosztów uzyskania przychodu i odliczenia VAT. Po decyzjach organu pierwszej instancji, Izba Skarbowa w K. uchyliła je i wydała własne decyzje, określając zobowiązania podatkowe w innej wysokości, uznając prawo do odliczenia VAT proporcjonalnie do zajmowanej powierzchni. Spółka wniosła skargę do sądu, zarzucając organom podatkowym naruszenie przepisów prawa procesowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone decyzje Izby Skarbowej w K. i zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek Asesor WSA Jarosław Wiśniewski (spr) Protokolant: Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2005 r. sprawy ze skarg PPUH "A." sp. z o.o. na decyzje Izby Skarbowej w K. z dnia 28 lutego 2003 r. Nr [...], [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące marzec i październik 2001 r. I. uchyla zaskarżone decyzje, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 1.430,64 zł (tysiąc czterysta trzydzieści złotych 64/100). W wyniku kontroli przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w K. w Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Usługowo-Handlowym "A." Sp. z o.o. w W. [...], stwierdzono nieprawidłowości w rozliczeniu podatku od towarów i usług za miesiąc marzec i październik 2001 r. Spółka odliczyła podatek naliczony wynikający w faktur VAT Nr [...] z dnia [...] marca 2001 r. oraz [...] z dnia [...] października 2001 wystawionych przez G. S.A. Region S., na sprzedaż 2000 i 3500 litrów gazu propan na wartość brutto odpowiednio [...] zł, i [...] zł w tym podatek VAT [...] zł za miesiąc marzec i [...] zł za miesiąc październik. W wyniku kontroli ustalono, że Spółka A. nie była jedyną firmą wynajmującą lokal w budynku mieszczącym się w W. pod nr [...] na ogrzewanie, którego został zakupiony gaz, gdyż pod wskazanym adresem lokale wynajmowały również inne firmy. Z powyższego wynikało, że zakupy gazu propan, służyły również do ogrzewania pomieszczeń, zajmowanych przez te firmy, które z tego tytułu nie były obciążane przez spółkę A. Zdaniem kontrolującego bezzasadnie całość wydatków związanych z zakupami gazu ujęto w kosztach Spółki, co stanowi naruszenie przepisu art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000r. Nr 54, poz.654 ze zmianami), w świetle którego kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów. W oparciu o przeprowadzona kontrolę Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wydał decyzję Nr [...] z dnia [...].09.2002 r. określającą dla Spółki "A." w W. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 2001 r. w wysokości [...] zł i zaległość podatkową w kwocie [...] zł oraz ustalającą dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł, tj. stanowiące 30% kwoty zaniżenia tego zobowiązania. Decyzją Nr [...] z dnia [...].09.2002r. określił natomiast zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2001 r. w wysokości [...] zł i zaległość podatkową w kwocie [...], oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł. Jednocześnie Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. decyzją z dnia [...].09.2002 r. w oparciu o przepisy podatku dochodowego od osób prawnym określił Spółce A. stratę w kwocie [...] zł. W decyzji tej uznano wydatki na zakup gazu jako koszt uzyskania przychodu w proporcji do zajmowanej przez Spółkę powierzchni. Z wyżej wymienionymi decyzjami nie zgodził się podatnik wnosząc odwołanie do Izby Skarbowej w K. Podatnik podniósł, iż Spółka zawarła z podmiotami, które wynajmują lokale wraz z podatnikiem liczne porozumienia dotyczące z zasad współkorzystania z mediów: gazu, elektryczności, wody, telekomunikacji. Ponieważ w większości to Spółka była podmiotem zawierającym umowy o usługi w 'tym zakresie, w tym również podmiotem nabywającym gaz do ogrzewania, świadczenia dotyczące innych korzystających z budynku były w całym okresie działalności "refakturowane" pozostałym użytkownikom. Podobnie postąpiono w przypadku gazu, dokonując po zakończeniu sezonu grzewczego, rozliczenia. Ponadto podkreślono, iż w dniu przekazania zbiornika Spółce, dotychczasowi właściciele posiadali jeszcze zapas gazu, który w założeniu miał być na potrzeby ogrzewania ich powierzchni w pierwszym sezonie. Dlatego tez niemożliwe było rozliczenie wydatków w pierwszym sezonie w czasie ich ponoszenia a stało się to możliwe dopiero po zakończeniu sezonu. Zaznaczono również, iż w zakresie wydatków na zakup gazu doszło do niespójności pomiędzy ustaleniami w zakresie podatku dochodowego i podatku VAT. Zakupów tych nie uznano za koszt uzyskania tylko w pewnej części, natomiast zakwalifikowano w całości jako takie, którymi rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów, odmawiając przy tym prawa do odliczenia VAT naliczonego. Po rozpatrzeniu odwołania Izba Skarbowa w K. wydała dwie decyzje, którymi uchyliła zaskarżone decyzje i określiła zobowiązania podatkowe winnej wysokości. Decyzją nr [...] uchyliła w całości decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. nr [...] z dnia [...].09.2002 r. i określiła wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 2001 r., w wysokości [...] zł., zaległość podatkową w kwocie [...] zł. oraz ustaliła dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług w kwocie [...] zł stanowiące 30% zaległości podatkowej. Natomiast decyzją nr [...] Izba Skarbowa uchyliła w całości decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. nr [...] z dnia [...].09.2002r. i określiła wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2001 r., w wysokości [...] zł. zaległość podatkową w kwocie [...] zł. oraz ustaliła dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania oraz przedstawiono wyliczenia, które były podstawą do obliczenia podatku VAT z tytułu zakupu gazu. Izba Skarbowa uznała bowiem, iż podatnik miał prawo odliczyć podatek naliczony z tytułu zakupu gazu w omawianych miesiącach proporcjonalnie do zajmowanej powierzchni w budynku znajdującym się w W. [...]. Z decyzjami Izby Skarbowej nie zgodził się podatnik wnosząc skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze powtórzono zarzuty zawarte w odwołaniach a ponadto zarzucono, iż organa podatkowe nie wykazały, że towarami rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenie wydatków na ich nabycie do kosztów uzyskania przychodów. Zdaniem skarżącego nie było podstaw do zakwestionowania prawa do odliczenia VAT naliczonego przy nabyciu gazu. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w K. podtrzymała swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi. Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jednak wobec wejścia w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ oraz ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ w związku z art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ została ona rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zgodnie z tymi przepisami. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na uwzględnienie zasługuje z powodu naruszenia przepisów prawa procesowego. Zgodnie z art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa organ podatkowy zobowiązany jest do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Jest to fundamentalna zasada postępowania administracyjnego (zasada prawdy materialnej). Rozwinięciem tej zasady jest również przepis art. 187 § 1 Op. obligujący organ podatkowy zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Postępowanie to powinno być przeprowadzone zgodnie ze wszystkimi zasadami wynikającymi z Ordynacji podatkowej. W szczególności obowiązany jest zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań - art. 123 § 1 i 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Na podstawie tak zebranego materiału organ podatkowy ocenia w myśl zaleceń art. 191 Op. czy dana okoliczność jest udowodniona. Ocena ta winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Ponadto podkreślić należy, iż Izba Skarbowa będąc organem odwoławczym jest zobowiązana do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Oznacza to, iż organ odwoławczy winien ustosunkować się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów przez wskazanie faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, dla których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, a także dlaczego nie uznał zasadności argumentów strony. Zaskarżone decyzje wyżej wymienionych elementów nie zawierają, gdyż Izba Skarbowa nie ustosunkowała się do podniesionych przez skarżącego zarzutów jak również nie dokonała ustaleń faktycznych w zakresie przedmiotu sporu. Zwrócić bowiem należy uwagę, iż istota sporu w trakcie postępowania toczącego się zarówno przed organem pierwszej jak i drugiej instancji ogniskowała się wokół problemu odliczenia całości podatku od towarów i usług wynikającego z faktur dokumentujących zakup gazu. Izba Skarbowa okoliczność tą całkowicie pominęła w wydanych decyzjach w ogóle nie ustosunkowując się do podnoszonych przez podatnika zarzutów. Natomiast kwestia "refakturowania" należności za gaz została przez organ podatkowy całkowicie pominięta. W tej sytuacji rozumowanie organu podatkowego nie jest możliwe do skontrolowania. Sama zaś decyzja zawiera braki w zakresie ustalenia stanu faktycznego, których wpływu na wynik postępowania nie można wykluczyć. Na koniec należy również wskazać na naruszenie przez Izbę Skarbową zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym wyrażonej w art. 123 §1 i art. 200 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa. Zgodnie z powyższym, w trakcie postępowania podatkowego organ podatkowy zobowiązany jest zapewnić stronie udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji - umożliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Ta ogólna zasada znajduje swoje potwierdzenie w obowiązku wyznaczenia stronie 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji. Wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy z uwagi na obszerność materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu odwoławczym, z którym skarżący nie został zapoznany. W związku z powyższym, stwierdzając naruszenia prawa procesowego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.

Powołane przepisy

art. 15 ust. 1 ustawyart. 97 ustawyart. 122 ustawyart. 187 § 1art. 123 § 1art. 191art. 123 §1art. 200 § 1 ustawyart. 145 § 1 pkt 1art. 200

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło