I SA/Kr 631/19
WyrokWSA w Krakowie2019-09-05
Skład orzekający: Waldemar Michaldo, Grażyna Firek, Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych czynności gospodarczych, nawet jeśli faktury te spełniają wymogi formalne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje wyłącznie w sytuacji, gdy faktury VAT dokumentują rzeczywiście wykonane czynności gospodarcze pomiędzy wystawcą a odbiorcą. Samo posiadanie formalnie poprawnej faktury nie jest wystarczające, jeśli nie odzwierciedla ona rzeczywistej transakcji. W przypadku udowodnienia, że czynności objęte fakturami nie zostały dokonane, podatnik nie może powoływać się na dobrą wiarę ani na zasadę neutralności podatkowej, a prawo do odliczenia podatku naliczonego nie przysługuje.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy prawa do odliczenia podatku naliczonego z dziewięciu faktur VAT wystawionych przez J. P. na rzecz T. D. w związku ze sprzedażą usług budowlanych. Organy podatkowe uznały, że faktury te nie dokumentują rzeczywistych czynności, ponieważ J. P. nie wykonał usług objętych fakturami. Podatnik w skardze kwestionował te ustalenia, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o VAT. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Waldemar Michaldo Sędzia: WSA Grażyna Firek (spr.) Sędzia: WSA Urszula Zięba Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Boczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2019 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 25 marca 2019 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2013 r. - skargę oddala -
Decyzją z dnia 13.08.2018 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. określił T. D. w podatku od towarów i usług:
1.kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za:
-I kwartał 2013 r. w wysokości [...] zł,
-II kwartał 2013 r. w wysokości [...] zł,
-III kwartał 2013 r. w wysokości [...] zł,
-IV kwartał 2013 r. w wysokości [...] zł,
2.kwoty zobowiązania podatkowego za:
-II kwartał 2013 r. w wysokości [...] zł,
-III kwartał 2013 r. w wysokości [...] zł,
-IV kwartał 2013 r. w wysokości [...] zł.
W jej uzasadnieniu organ wskazał, że T. D. w okresie od stycznia do grudnia 2013 r. osiągał przychody z tytułu sprzedaży usług budowlanych, remontowo-budowlanych, usług w zakresie odśnieżania, usuwania sopli lodu, wycinki drzew, oraz dokonywał zakupu m.in. usług budowlanych, usług dostarczenia wody, wywozu nieczystości i śmieci, zakupu materiałów związanych z wykonywaniem usług budowlanych i remontów, gazów technicznych, usług telekomunikacyjnych, usług transportowych, paliwa, naprawy i przeglądu sprzętu itp., prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Produkcyjno-Usługowo-Handlowy R. T. D. , zatrudniając 19 pracowników.
W wyniku oceny dowodów zebranych w toku postępowania podatkowego jak i kontroli podatkowej organ I instancji stwierdził, że faktury VAT wystawione na rzecz podatnika przez J. P. na wykonanie usług budowlanych dokumentują czynności, które nie zostały dokonane przez wystawcę faktur, zatem T. D. nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego zawartego w zakwestionowanych fakturach VAT w łącznej wysokości [...] zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji T. D. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 122, 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a, art. 99 ust. 12, art. 103 ust. 1, art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na ustaleniu, że faktury VAT: nr [...] z dnia 28.02.2013 r., nr [...] z dnia 26.04.2013 r., nr [...] z dnia 31.05.2013 r., nr [...] z dnia 30.06.2013 r., nr [...] z dnia 30.07.2013 r., nr [...] z dnia 31.08.2013 r., nr [...] z dnia 29.09.2013 r., nr [...] z dnia 30.10.2013r., nr [...] z dnia 31.12.2013r. wystawione przez J. P. nie dokumentują rzeczywistej usługi, których kwoty nie stanowiły podstawy do obniżenia podatku VAT, gdyż kwoty (wydatki) nie zostały poniesione, albowiem podmiot ten nie uczestniczył w żadnym zakresie w realizacji zadań budowlanych, których wykonawcą był skarżący.
Z uwagi na powyższe T. D. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji celem ponownego rozpatrzenia.
Dyrektor Izby Administracji w K. po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z dnia 25 marca 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W jej uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszym rzędzie stwierdzi że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów usług za I, II, III, IV kwartał 2013 r. uległ zawieszeniu w dniu 05.10.2018 r. , a zawieszenie biegu terminu przedawnienia nastąpiło z uwagi na wystąpienie przesłanki, o której mowa w art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej; stosowne zawiadomienie w tym przedmiocie doręczono pełnomocnikowi podatnika w dniu w dniu 22.10.2018 r.
Następnie organ przywołał treść art. 86 ust. 1, art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług oraz wskazał, że spełnienie jedynie wymogów formalnych, co do otrzymanych faktur nie stanowi wystarczającej przesłanki pozwalającej na skorzystanie z uprawnień wynikających z przepisów regulujących funkcjonowanie podatku od towarów i usług. Według ukształtowanej linii orzecznictwa sądów administracyjnych, podatnicy nabywają prawo do odliczenia podatku naliczonego wyłącznie wówczas, gdy posiadane przez nich faktury VAT dokumentują rzeczywiście wykonane czynności gospodarcze pomiędzy wystawcą faktury a jej odbiorcą. Posiadanie przez podatnika faktury, nawet jeśli jest prawidłowa pod względem formalnym, nie umożliwia odliczenia wykazanego w niej podatku naliczonego, jeżeli nie dokumentuje ona transakcji gospodarczej, która miała miejsce pomiędzy jej wystawcą a odbiorcą. Istotna jest bowiem rzeczywista treść dokonywanych przez podatników operacji gospodarczych, a nie formalna poprawność dokumentów sporządzonych dla ich udokumentowania. Nie wystarczy zatem faktura i umowa. Musi być rzeczywiście dokonana zafakturowana czynność.
Organ odwoławczy, tak jak organ I instancji, ustalił, iż zebrany w sprawie szczegółowy materiał dotyczący realizacji robót budowlanych na poszczególnych budowach, w połączeniu z pozyskanymi informacjami na temat działalności gospodarczej J. P. w roku 2013, a także o jego stanie zdrowia daje pełny obraz stanu faktycznego. Na tej podstawie bezspornie można stwierdzić o braku aktywności J. P. jako przedsiębiorcy, a to oznacza, że w roku 2013 nie realizował ani on ani nikt inny w jego imieniu, robót budowlanych na zlecenie firmy Z. . Organ stwierdził też , że skoro zostało udowodnione w nin. sprawie, że żadne czynności objęte 9 spornymi fakturami nie zostały dokonane, to nie można powoływać się na dobrą wiarę.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie T. D. zarzucił powyższej decyzji naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 122, 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a, art. 99 ust. 12, art. 103 ust. 1, art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na ustaleniu, że faktury VAT: nr [...] z dnia 28.02.2013 r., nr [...] z dnia 26.04.2013 r., nr [...] z dnia 31.05.2013 r., nr [...] z dnia 30.06.2013 r., nr [...] z dnia 30.07.2013 r., nr [...] z dnia 31.08.2013 r., nr [...] z dnia 29.09.2013 r., nr [...] z dnia 30.10.2013 r., nr [...] z dnia 31.12.2013r. wystawione przez J. P. nie dokumentują rzeczywistej usługi, których kwoty nie stanowiły podstawy do obniżenia podatku VAT, gdyż kwoty (wydatki) nie zostały poniesione, albowiem podmiot ten nie uczestniczył w żadnym zakresie w realizacji zadań budowlanych, których wykonawcą był skarżący.
W związku z przedstawionymi powyżej zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji w K. wniósł o jej oddalenie i na poparcie swojego stanowiska przywołał argumenty uprzednio wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. : Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia aktu administracyjnego, stwierdzeniem jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W wypadku niestwierdzenia takich wad, sąd skargę oddala, co wynika z art. 151 p.p.s.a.
Kontrolując zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., jak i poprzedzającą decyzję organu I instancji, w oparciu o wyżej wskazane reguły, Sąd uznał, że nie naruszają one prawa w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Dokonując oceny stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia, ustalenia faktyczne poczynione przez organy podatkowe albowiem stan faktyczny został ustalony przez te organy z zachowaniem reguł procedury administracyjnej a sprawa została prawidłowo, zgodnie z dyspozycją art. 127 ustawy z dnia 26 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa(tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.- dalej O.p.) – zbadana przez organ odwoławczy, który ponownie rozważył wszelkie aspekty sprawy.
Zd. Sądu, w postępowaniu organów obydwu instancji nie sposób dopatrzyć się naruszenia przepisów proceduralnych, ani naruszenia przepisów prawa materialnego i dlatego też Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione.
Zd. Sądu, w postępowaniu organów obydwu instancji nie sposób dopatrzyć się naruszenia przepisów proceduralny. Zgodnie z art. 120 O.p. organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, a stosownie do art. 122 O.p. w toku postępowania podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Stosownie zaś do treści art. 121 § 1 O.p. postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Organy podatkowe powinny również wyjaśniać stronie zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez stronę decyzji bez stosowania środków przymusu, co wynika z art. 124 O.p. Przepis art. 180 § 1 O.p. nakazuje dopuszczenie w charakterze dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgodnie z art. 188 O.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba, że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Powyższa zasada doznaje ograniczenia wymuszonego potrzebą racjonalności postępowania, zatem jej stosowanie nie może doprowadzić do sparaliżowania postępowania przez stronę korzystającą bez końca z inicjatywy dowodowej. Art. 187 § 1 O.p. nakłada na organ podatkowy obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a zatem dokonania swobodnej oceny materiału dowodowego, z uwzględnieniem wskazań logicznego rozumowania, wiedzy i doświadczenia życiowego. Następnie, zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organy obydwu instancji w niniejszej sprawie uczyniły zadość regułom wyrażonym w cyt. wyżej przepisach. Przeprowadzono szerokie postępowanie wyjaśniające, ocena materiału dowodowego została przedstawiona w uzasadnieniach decyzji organów obydwu instancji i odpowiada wymogom oceny swobodnej, organy wskazały, z jakich powodów uznały za wiarygodne te dowody, na których oparły poczynione ustalenia faktyczne oraz z jakich przyczyn innym dowodom odmówiły wiarygodności. Rozpatrzono nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności. Wszystkie okoliczności istotne dla przedmiotu sprawy były przedmiotem analizy organów obydwu instancji, której rezultaty zostały szczegółowo opisane i ocenione w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Natomiast zgodnie z art. 180 § 1 tej ustawy jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Wskazać też należy, iż w art. 210 § 1 O.p. określone są elementy, które powinna zawierać decyzja wydana w sprawie podatkowej, a § 4 tego przepisu stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji zawierać powinno, w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Zd. Sądu, zarówno w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak i w uzasadnieniu poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, poza przytoczeniem właściwego przepisu prawa szczegółowo opisano stan faktyczny i odniesiono go do wskazanych norm prawnych. Podkreślić należy , iż niewydanie decyzji, które byłyby zgodne z oczekiwaniem skarżącego nie oznacza, iż w sprawie zostały pogwałcone zasady postępowania podatkowego. Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi prawo do obniżenia przez skarżącego podatku należnego o podatek naliczony wykazany w 9 fakturach VAT wystawionych przez Firmę Usługowo-Transportowo-Budowlaną [...] J. P..
W ocenie Sądu organy obu instancji, po przeprowadzeniu szczegółowego postępowania dowodowego, prawidłowo zakwestionowały prawo skarżącego do obniżenia podatku VAT, gdyż kwoty(wydatki) objęte spornymi fakturami nie zostały poniesione. Podkreślić należy, że każda zakwestionowana transakcja została szczegółowo zbadana, w efekcie czego nie stwierdzono udziału firmy J. P. w wykonywaniu usług remontowo-budowlanych na poszczególnych budowach. Organ podatkowy przesłuchał reprezentantów inwestorów, wykonawców, osoby pełniące samodzielne funkcje budowlane, tj. kierowników budów, osoby nadzorujące wykonanie prac budowlanych (inspektor nadzoru inwestorskiego, inspektorzy BHP, projektanci) oraz pracowników firmy skarżącego i osoby te nie wiedziały o firmie J. P. (do przesłuchania wystawcy zakwestionowanych faktur J. P. nie doszło, gdyż zmarł on w dniu 18.04.2015 r.). Nadto organ uzyskał szczegółowe wyjaśnienia od firm ochrony osób i mienia chroniących tereny budów, podwykonawców i wykonawców realizujących prace na tych samych budowach co Z. T. D. , którzy także nic nie wiedzieli o [...] J. P.. Pozyskano też dokumenty od organów administracji architektomczno-budowlanej (Starosta Powiatu O. , Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego) oraz szereg innych dokumentów mających znaczenie dla sprawy, bezskuteczne szukano osoby świadczące pracę na rzecz [...] [...] J. P., poprzez urzędy skarbowe z całego kraju (brak PIT-11), zakład ubezpieczeń społecznych (brak informacji o zatrudnionych pracownikach w 2013 r.), przesłuchano byłą żonę J. P. oraz jej siostrę, w wyniku czego również nie pozyskano informacji o pracownikach, bezskutecznie próbowano pozyskać dane pracowników w firmie J. P. od samego skarżącego, bezskutecznie próbowano pozyskać informację na temat innych kontrahentów J. P., uzyskano informację z Zakładu [...] "N. ", z której wynika, że J. P. był klientem biura rachunkowego, jednakże ostatni kontakt z nim miał miejsce w lipcu 2012 r. od tego czasu J. P. nie pojawił się więcej w biurze rachunkowym i nie było z nim żadnego kontaktu.
Podkreślić też należy , za organami podatkowymi, iż zbadanie odrębnie każdej zakwestionowanej transakcji pozwoliło na wykrycie okoliczności, które należało uznać za fakty stanowiące dowody pozorności wystawienia kwestionowanych faktur dokumentujących wykonanie prac remontowo-budowlanych przez [...] [...] J. P. na poszczególnych budowach, co organ odwoławczy szeroko opisał i przedstawił.
Prawidłowo i słusznie zatem organy uznały , że zebrane w sprawie dowody wykazały w sposób nie budzący wątpliwości, że J. P. w roku 2013 nie realizował (ani też nikt inny w jego imieniu) robót budowlanych na zlecenie firmy skarżącego [...] R. . To zaś oznacza , że transakcje wyszczególnione na zakwestionowanych fakturach VAT nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. W takich okolicznościach, za organami podatkowymi należy wskazać, że nie ma konieczności badania, czy skarżący podjął wszelkie działania, jakich można od niego w sposób uzasadniony oczekiwać, w celu upewnienia się, że transakcje, w których uczestniczy, nie wiążą się z przestępstwem, czy to w zakresie podatku VAT, czy w innej dziedzinie, i że może domniemywać legalność tych transakcji bez ryzyka utraty prawa do odliczenia naliczonego podatku VAT. Skoro bowiem udowodniono, że żadne czynności nie zostały dokonane, nie można powoływać się na dobrą wiarę. Ustalenie, że w niniejszej sprawie miało miejsce wystawianie tzw. pustych faktur, czyli takich, którym w rzeczywistości nie towarzyszy żadna transakcja oznacza, że dobra wiara nie może zostać uwzględniona. Nie sposób bowiem przyjąć, że podatnik odliczający podatek z takiej faktury nie jest świadomy swego działania, nadużycia prawa, skoro wystawieniu tego rodzaju faktury nie towarzyszy w ogóle żadne świadczenie usług przez podmiot ją wystawiający.
Zgodnie z zasadą zawartą w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, podatnikom podatku od towarów i usług przysługuje co do zasady prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, w zakresie, w jakim nabyte towary i usługi wykorzystywane są przez nich do wykonywania czynności opodatkowanych. Z treści art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a tej ustawy wynika, iż podatek naliczony podlegający odliczeniu winien wynikać z faktur VAT otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług, co oznacza, że w przypadku gdy dana faktura nie odzwierciedla rzeczywistego przebiegu konkretnej operacji gospodarczej, gdyż nie miała miejsca pomiędzy wymienionymi w niej podmiotami, to odbiorcy takiej faktury nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w niej wykazany. Zasadę tę doprecyzowano w art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ww. ustawy, w którym to przepisie ustawodawca jednoznacznie unormował, że nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego, faktury i dokumenty celne, w przypadku gdy stwierdzają one czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności.
W świetle powyższych regulacji zatem, spełnienie jedynie wymogów formalnych, co do otrzymanych faktur nie stanowi wystarczającej przesłanki pozwalającej na skorzystanie z uprawnień wynikających z przepisów regulujących funkcjonowanie podatku od towarów i usług. Podatnicy bowiem nabywają prawo do odliczenia podatku naliczonego wyłącznie wówczas, gdy posiadane przez nich faktury VAT dokumentują rzeczywiście wykonane czynności gospodarcze pomiędzy wystawcą faktury a jej odbiorcą. Posiadanie przez podatnika faktury, nawet jeśli jest prawidłowa pod względem formalnym, nie umożliwia odliczenia wykazanego w niej podatku naliczonego, jeżeli nie dokumentuje ona transakcji gospodarczej, która miała miejsce pomiędzy jej wystawcą a odbiorcą. Istotna jest rzeczywista treść dokonywanych przez podatników operacji gospodarczych, a nie formalna poprawność dokumentów sporządzonych dla ich udokumentowania.
Także regulacje unijne wskazują na brak możliwości odliczenia podatku naliczonego z faktur nieodzwierciedlających rzeczywistych operacji gospodarczych.
Zgodnie z treścią art. 168 Dyrektywy 2006/112/WE (dawniej art. 17 ust. 2 VI Dyrektywy) podatnik może korzystać z prawa do odliczenia podatku z tytułu świadczenia usług przez innego podatnika wyłącznie do podatków faktycznie należnych, tj. podatków przypadających do zapłaty z tytułu działalności podlegającej opodatkowaniu lub zapłaconych, jeżeli były one należne.
W związku z powyższym dysponowanie przez nabywcę fakturą wystawioną przez zbywcę stanowi jedynie formalny warunek skorzystania z tego uprawnienia. Nie stanowi to jednak uprawnienia do odliczenia podatku jeżeli nie towarzyszy mu spełnienie warunku w postaci wykonania rzeczywistej czynności rodzącej u wystawcy faktury obowiązek podatkowy z tytułu jej realizacji na rzecz nabywcy. Umożliwienie w takiej sytuacji skorzystania z prawa do odliczenia podatku z faktury dokumentującej czynność, która faktycznie nie została dokonana i nie zrodziła obowiązku podatkowego u jej wystawcy, byłoby sprzeczne z konstrukcją podatku od towarów i usług, umożliwiającą odliczenie zawartych w cenach towarów podatków faktycznie należnych z tytułu czynności nabycia tych towarów.
Natomiast w myśl art. 178 Dyrektywy 2006/112/WE (dawniej art. 18 ust. 1 lit. a VI Dyrektywy) w celu wykonania prawa do odliczeń, podatnik musi posiadać fakturę, sporządzoną zgodnie z odpowiednimi wymogami Dyrektyw. Zgodnie zaś z tymi regulacjami każdy podatnik wystawia fakturę w odniesieniu do wszystkich dostaw towarów i świadczenia usług innemu podatnikowi.
Także zasada neutralności podatkowej nie stoi na przeszkodzie odmowie odbiorcy faktury prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego ze względu na brak czynności podlegającej opodatkowaniu (vide: wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 31 stycznia 2013r. w sprawie C-643/11 LVK - 56 EOOD). Trybunał wielokrotnie przypominał, zarówno na gruncie VI Dyrektywy jak i obecnie obowiązującej Dyrektywy 112, że zwalczanie oszustw podatkowych, unikania opodatkowania oraz ewentualnych nadużyć jest celem uznanym i wspieranym przez dyrektywy i podmioty prawa nie mogą powoływać się na przepisy prawa Unii w celu dopuszczania się oszustwa lub nadużycia swoich uprawnień (vide: wyroki: z dnia 21 lutego 2006 r. w sprawie C-255/02 Halifax i in., Zb.Orz. s. 1-1609, pkt 68 i 71; z dnia 21 czerwca 2012 r. w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11 Mahageben i David, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 41, a także ww. wyrok w sprawie Bonik, pkt 35 i 36). Zatem organy administracyjne i sądowe powinny odmówić prawa do odliczenia, jeżeli zostanie udowodnione na podstawie obiektywnych przesłanek, że prawo to podnoszone jest w celach wiążących się z przestępstwem lub nadużyciem (zob. podobnie wyrok z dnia 6 lipca 2006 r. w sprawach połączonych C-439/04 i C-440/04 Kittel i Recolta Recycling, Zb.Orz. s. 1-6161, pkt 55; a także ww. wyroki w sprawach połączonych Mahageben i David, pkt 42; w sprawie Bonik, pkt 37).
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że prawidłowe jest stanowisko organów podatkowych obu instancji co do 9 spornych faktur wystawionych dla skarżącego przez Firmę Usługowo-Transportowo-Budowlaną [...] J. P., które nie potwierdzają rzeczywiście wykonanych usług. Słusznie zatem w świetle art.86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit.a art. 88 ust.3a pkt 4 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - organy uznały , że skarżący nie jest uprawniony do odliczenia zawartego w nich VAT-u oraz przedstawiły prawidłowe rozliczenie dokonane zgodnie z art. 99 ust. 12 ustawy o podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały 2013 r.
Z przytoczonych wyżej względów , uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione, Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło