I SA/Kr 638/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Grzeszek po rozpoznaniu w dniu 28 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu podatku od spadków i darowizn postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącego K. G. o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu podatku od spadków i darowizn We wniosku skarżący wskazał, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód z tytułu świadczenia rentowego oraz czynszu z umów najmu wynosi 1 701,08 zł. W skład posiadanego przezeń majątku wchodzi mieszkanie o pow. 24m2. Uzasadniając swój wniosek skarżący podniósł, iż jest osobą samotną, a przebyte w dzieciństwie zapalenie opon mózgowo - rdzeniowych spowodowało upośledzenie sprawności fizycznej i umysłowej ze znacznym upośledzeniem funkcji mowy. Koszty zwiane z leczeniem kształtują się średniomiesięcznie na poziomie 100-200 zł. Koszty związane z utrzymaniem lokalu w skali miesiąca wynoszą średnio 230 zł. Obok świadczenia rentowego skarżący dodatkowo uzyskuje dochód z najmu lokali mieszkalnych, a to około 600 zł miesięcznie. Z tego tytułu uzyskał on w roku 2007 dochód w wysokości 7452,83 zł. Do pisma z dnia [...] czerwca 2009 r. uzupełniającego wniosek dołączone zostały następujące dokumenty: oświadczenie skarżącego K. G. o tym, że nie posiada konta bankowego, kserokopia zeznania podatkowego za rok 2008 oraz 10 umów najmu zawartych przez skarżącego z najemcami mieszkań położonych w budynku przy ul. M. w K. stanowiącym własność skarżącego. Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2009 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. W sprzeciwie od tego postanowienia pełnomocnik skarżącego niezgadzając się z takim rozstrzygnięciem przypomniał, że jego mocodawca jest pięćdziesięcioośmioletnim mężczyzną, inwalidą I grupy, który mieszka samotnie w budynku mieszkalnym znajdującym się w bardzo złym stanie technicznym. Z uwagi na niewielkie dochody skarżacego do 3 stycznia 2002 r. w budynku tym nie były przeprowadzane gruntowne remonty. Prace remontowe ograniczały się jedynie do niezbędnego zabezpieczenia fragmentów budynku zagrażających jego mieszkańcom. Niski standard mieszkań oraz położenie opisywanej kamienicy w niebezpiecznej i zaniedbanej części miasta składają się na niski dochód otrzymany z tytułu najmu, który wynosi około 600 zł miesięcznie. Jako załączniki do przedmiotowego sprzeciwu załączone zostały dokumenty obrazujące, w jaki sposób zmieniały się na przestrzeni lat 2002-2009 wysokości stawek czynszowych za wynajem lokali w nieruchomości przy ul. M. w K. Na podstawie przedłożonych dokumentów pełnomocnik doszedł do wniosku, że przychód skarżącego z tytułu najmu przedmiotowych lokali nie kompensuje na tyle wszystkich jego wydatków, aby można było stwierdzić, że uiszczenie przez niego wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie nie spowoduje żadnego uszczerbku w jego koniecznym utrzymaniu. Pomimo niewielkiej powierzchni mieszkania koszty jego utrzymania wynoszą średnio 230 zł miesięcznie. Koszty związane z leczeniem ciężkiego upośledzenia kształtują się na poziomie około 100-200 zł. Tym samym łączne miesięczne koszty utrzymania wynoszą około 400 zł. Miesięczny dochód K. G. wynosi 1 701,08 zł. Z związku z ciężką chorobą skarżącego nie może on podejmować żadnych prac dorywczych pozwalających mu na podniesienie dochodów. Mając na uwadze miesięczne koszty leczenia oraz utrzymania mieszkania skarżącemu na zaspokajanie podstawowych potrzeb życiowych i zapewnienie godnych warunków bytu pozostaje jedynie 1 300 zł. Podkreślono przy tym konieczność wykonywania niezbędnych prac zabezpieczających i remontowych, które pochłaniają znaczną część dochodów skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie stwierdzić należy, iż z uwagi na skutecznie wniesiony sprzeciw postanowienie referendarza, przeciwko któremu został on wniesiony utraciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlegała rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Konsekwencja taka wynika bowiem z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."). Rozpoznanie wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy, który zgodnie ze wskazaniem strony obejmuje zwolnienie od wpisu od skargi, sprowadza się zatem do ustalenia, czy w niniejszej sprawie spełniona jest określona w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przesłanka przyznania prawa pomocy. Zgodnie bowiem z treścią powołanego przepisu przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym uzależnione jest od wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, niepubl.). Rozpoznanie wniosku skarżącego wymaga zatem ustalenia, czy wykazał on, że poniesienie kosztów postępowania sądowego zainicjowanego skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wskazane w sentencji postanowienia, zagrażałoby codziennej egzystencji wnioskodawcy. Innymi słowy zbadać należało, czy w rozpoznawanej sprawie został osiągnięty stan pewności co do tego, że skarżący nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Zdaniem Sądu skarżący nie wykazał, jakoby nie był w stanie ponieść kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W świetle zasad doświadczenia życiowego przy uwzględnieniu przeciętnych kosztów utrzymania osób żyjących w warunkach miejskich wydaje się, że pozostająca do dyspozycji skarżącego po opłaceniu mediów i kosztów leczenia kwota 1 300 zł powinna wystarczyć mu na uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Dokonując takiej oceny Sąd miał oczywiście na względzie stan zdrowia skarżącego i związane z tym potrzeby oraz konieczność czynienia niezbędnych inwestycji na przysługującej mu nieruchomości. Nie ulega wątpliwości, że dochód w kwocie 1 700 zł nie może być postrzegany jako wysoki, jednakże na tle reszty społeczeństwa w wieku emerytalnym nie jawi się on jednocześnie jako niski. Nie trzeba chyba przypominać, iż wielu ludzi w podeszłym wieku dotkniętych różnorakimi schorzeniami musi egzystować dysponując miesięcznie kwotami nie przekraczającymi nawet kwoty jednego tysiąca złotych. Tego typu zrelatywizowanie sytuacji skarżącego ukazywać prowadzić musi do obiektywnego wniosku, iż jego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie – konieczność uiszczenia należnego wpisu nie spowoduje jakiegokolwiek uszczerbku w koniecznym utrzymaniu dla skarżącego. Przystępując do powyższego odniesienia Sąd miał na względzie, że opis sytuacji majątkowej skarżącego, jeśli chodzi o dane dotyczące średniomiesięcznych obciążeń finansowych - jest dalece niewystarczający. Reprezentujący wnioskodawcę profesjonalny pełnomocnik winien był zadbać chociażby o przykładowe wyliczenie bieżących wydatków, nie mówiąc już nawet o dołączeniu do wniosku przykładowych rachunków czy faktur. Przywołana w uzasadnieniu sprzeciwu konieczność dokonywania okresowych remontów nieruchomości wymaga przecież zapewne zakupu odpowiednich materiałów budowlanych i zatrudnienia wykwalifikowanych fachowców. Nie przybliżono także we wniosku kosztów związanych z bieżącym utrzymaniem skarżącego w odniesieniu do jego stanu psychofizycznego. Niewątpliwie ciężka choroba wymaga od dotkniętej nią osoby czynienia niestandardowych wydatków, które dodatkowo obciążają jej budżet. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazuje jedynie, że średniomiesięczne koszty leczenia wymagają od wnioskodawcy poniesienia wydatków w kwocie 100-200 zł, natomiast w sferze domysłów pozostawać musi stopień obciążenia pozostającej kwoty 1 300 zł innymi płatnościami związanymi choćby pośrednio ze stanem zdrowia, a to np. w postaci zwiększonych potrzeb żywieniowych czy też w zakresie środków higieny osobistej albo konieczności zapewnienia opieki przez osoby trzecie. Jak już stwierdzono zestawienie dochodów skarżącego wymienionymi kosztami utrzymania nie daje podstaw do pozytywnego rozpatrzenia jego wniosku. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.