I SA/Kr 638/14

|Sygn. akt I SA/Kr 638/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 sierpnia 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędzia: WSA Maja Chodacka, Sędzia: WSA Urszula Zięba (spr.), Protokolant: Ewelina Knapczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2014 r., sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego dla Krakowa – Podgórza w Krakowie, na uchwałę Rady Miasta Krakowa, z dnia 23 listopada 2005 r. Nr XCIV/958/05, w sprawie określenia wzorów formularzy dla podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego, , stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej, oświadczenie o treści: "Świadomy odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 § 1 Kodeksu karnego oświadczam, że, podane dane są zgodne z prawdą" zamieszczone w załącznikach nr 2, 3 i 4 do tej uchwały,, w pozostałym zakresie skargę oddala., , Uchwałą nr XCIV/958/05 z dnia 23 listopada 2005r. - wydaną w oparciu o przepisy art. 18 ust. 2 pkt 8 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.), art. 6 ust 13 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. z 2010 r., nr 95, poz.613 ze zm.), art. 6a ust. 11 ustawy z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym (tekst jednolity: Dz. U. z 1993, nr 94, poz. 431 ze zm.) oraz art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 30 października 2002 roku o podatku leśnym (Dz. U. nr 200, póz. 1682 ze zm.) - Rada Miasta Krakowa określiła wzory formularzy dla podatku od nieruchomości, podatku rolnego oraz podatku leśnego. W załącznikach: nr 2 - deklaracja na podatek od nieruchomości, nr 3 - deklaracja na podatek od nieruchomości dla podatników korzystających ze zwolnień na mocy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nr 4 - deklaracja na podatek od nieruchomości dla podatników korzystających ze zwolnień na mocy uchwały RMK w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości, zawarto sformułowanie: "Świadomy odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 § 1 Kodeksu karnego oświadczam, że podane dane są zgodne z prawdą". Uchwała ta została zaskarżona w opisanej części do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przez Prokuratora Rejonowego dla Krakowa Podgórza w Krakowie. Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie art. 6 ust. 13 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych polegające na nałożeniu na podatników obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności karnej określonej w art. 233 Kodeksu karnego bez umocowania ustawowego i podstawy prawnej. W związku z powyższym zażądano stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały w całości. W ocenie Prokuratora wymienione przepisy - podane jako podstawa prawna podjętej uchwały - nie dają organowi uprawnienia do nałożenia na podatnika obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności określonej w art. 233 Kodeksu karnego, a zatem przytoczone sformułowania załączników wykraczają poza ramy upoważnienia ustawowego, na jakim opierać mogła się Rada - a uchwała w tym zakresie została wydana bez podstawy prawnej. W świetle przepisu art. 233 § 6 Kodeksu karnego - jeżeli ustawodawca zamierza nadać wymaganym oświadczeniom składanym przez zainteresowane podmioty rygor odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań), to rygor ten wprowadza wprost do ustawy i dopiero wówczas - w razie przeniesienia kompetencji do określenia przez organ samorządu wzoru informacji i deklaracji - możliwym byłoby odwoływanie się przez organ do pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań). Tymczasem przepisy ustawy o podatku rolnym, podatku leśnym i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie przewidują takiej możliwości, zaś ustawowego upoważnienia dla rady w tym zakresie nie można domniemywać. W odpowiedzi na skargę organ Miasta reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wyjaśniono, że zaskarżona do Sądu uchwała utraciła moc wiążącą z dniem 31 grudnia 2007r., a to z uwagi na treść § 2 uchwały nr XXVII/345/07 Rady Miasta Krakowa z dnia 21 listopada 2007r. w sprawie określenia wzorów formularzy dla podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego, a w obecnie obowiązujących formularzach brak jest już oświadczenia o podobnej treści. W kontekście przedawnienia wszelkich zobowiązań podatkowych, z którymi związany był obowiązek składania deklaracji czynić ma to ją oczywiście bezzasadną. Dodatkowo zwrócono uwagę, iż nigdy nie toczyło się w związku z treścią kwestionowanej uchwały żadne postępowanie karne. Gdyby jednak Sąd mimo wszystko przychylił się do argumentów skargi brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały w całości, gdyż jak wynika z samej skargi wadą dotknięta ma być zaledwie jej część. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę aktów prawa miejscowego stanowionych przez organy jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Sąd administracyjny w ramach tej kontroli uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 w/w ustawy). Orzekanie - w myśl art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Stosownie do art. 147 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części. Skarga zasługiwała na uwzględnienie jedynie w części. Niewątpliwie jednostki samorządu terytorialnego mają kompetencje do uchwalania wysokości podatków i opłat lokalnych w zakresie ustalonym w ustawie (art. 168 Konstytucji RP) Konkretyzację tego prawa - poza uregulowaniami szczególnymi - zawiera, w odniesieniu do gminy art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązującego na obszarze gminy, przy czym w myśl art. 18 ust. 2 pkt 8 tej ustawy podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat należy do wyłącznej właściwości rady gminy, lecz tylko w granicach określonych w odrębnych ustawach. Przepis art. 6 ust. 13 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nakłada na radę gminy obowiązek ustalenia obowiązującego wzoru informacji i deklaracji na podatek od nieruchomości, w których zawarte będą dane dotyczące podmiotu i przedmiotu opodatkowania niezbędne do wymiaru i poboru podatku. Analogiczne upoważnienie dla organu stanowiącego gminy zawiera przepis art. 6a ust. 11 ustawy o podatku rolnym oraz art. 6 ust. 9 ustawy o podatku leśnym. Przepisy te – powołane jako podstawa prawna podjętej uchwały - nie dają jednak organowi uprawnienia do nałożenia na podatnika obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności określonej w art. 233 kodeksu karnego, a zatem sformułowania zawarte w treści załączników nr 2, 3 i 4 do zaskarżonej uchwały wykracza poza ramy upoważnienia ustawowego, na jakim opierać mogła się Miasta Krakowa. Warunkiem odpowiedzialności karnej z kodeksu karnego za podanie danych niezgodnych z prawdą jest, by przepis ustawy, na podstawie której oświadczenie jest składane, przewidywał możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Słuszne jest zatem stanowisko, że jeżeli ustawodawca zamierza nadać wymaganym oświadczeniom składanym przez zainteresowane podmioty rygor odpowiedzialności karnej, to rygor ten wprowadza wprost do ustawy i dopiero wówczas - w razie przeniesienia kompetencji do określenia przez organ samorządu wzoru informacji i deklaracji - możliwym byłoby odwoływanie się przez organ do pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań). Wskazany przepis ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie przewiduje takiej możliwości, zaś ustawowego upoważnienia dla organu stanowiącego gminy w tym zakresie nie można domniemywać. W związku z faktem, iż zaskarżona uchwała została już uchylona uchwałą uchwały nr XXVII/345/07 Rady Miasta Krakowa z dnia 21 listopada 2007r., skonstatować należy, że przedmiotem postępowanie było stwierdzenie nieważności przedmiotowych zapisów uchwały, która obowiązywała do chwili wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Zatem do czasu zastąpienia kwestionowanej uchwały nową uchwałą, obowiązywała ona przez pewien czas i rodziła skutki prawne dla podatników. W uchwale z dnia 14 września 1994 r., sygn. akt W 5/94, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że "zmiana lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być zastosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej podjęcie". Skuteczne uchylenie uchwały inną, kolejną uchwałą wywołuje bowiem jedynie skutek na przyszłość (ex nunc) i przerywa działanie skutków prawnych uchwały poprzedniej jedynie od daty wejścia w życie uchwały uchylającej. W przypadku, gdy zaskarżona uchwała mogła wywołać skutki prawne, nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego. W takim przypadku zachodzi konieczność oceny legalności zaskarżonego aktu. Sama zmiana lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku. W razie ustalenia, że zaskarżony akt został wydany z istotnym naruszeniem prawa, uwzględnienie skargi będzie polegać na stwierdzeniu nieważności tego aktu. Wyrok stwierdzający nieważność uchwały lub aktu wywiera zaś skutek prawny z mocą od dnia podjęcia uchwały tj. ex tunc. Jak argumentowano już w odpowiedzi na skargę, również w ocenie Sądu nie ulega najmniejszej wątpliwości, że wadliwy akty prawa miejscowego należy unieważnić tylko w takim zakresie, w jakim jest on nieważny, o ile pozostawienie w obrocie prawnym pozostałej części tego aktu nie spowoduje jego niewykonalności z powodu niekompletności regulacji. Uchylenie sprzecznego z prawem sformułowania załącznika uchwały pozostaje bez wpływu na funkcjonowanie pozostałej jej części w obrocie prawnym. Mając zatem na uwadze, że brak było podstaw prawnych (upoważnienia ustawowego) do zawarcia we wzorach formularzy informacji i deklaracji podatkowych zapisów dotyczących odpowiedzialności karnej wynikającej z kodeksu karnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w oparciu o przepis art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł o stwierdzeniu nieważności uchwały w zakresie określonym w sentencji.