I SA/Kr 642/06

PostanowienieWSA w Krakowie2007-10-09

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną i dochody?
Ratio decidendi
Wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Sąd uznał, że przedstawiona sytuacja finansowa rodziny jest niewiarygodna i nielogiczna, a wydatki przekraczają dochody w sposób niewytłumaczalny. Ponadto, strona posiada zdolność kredytową i majątek, które mogą zostać wykorzystane na pokrycie kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadku. Z oświadczenia o stanie rodzinnym wynikało, że wnioskodawczyni przebywa na urlopie wychowawczym, a jej mąż prowadzi działalność gospodarczą z dochodem 1000 zł miesięcznie brutto. Rodzina posiadała nieruchomości i ponosiła miesięczne wydatki na poziomie 1726,14 zł, w tym abonament telewizyjny i koszty rozmów telefonicznych. Strona nie przedłożyła wyciągu z konta bankowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 9 października 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. M. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia [...]nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadku postanawia: oddalić wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek P M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych , w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...]nr[...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadku. Z "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" zawartego we wniosku oraz przedłożonych dokumentów wynika, iż P. M. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem M. M.. Małżonkowie mają synka I. ur. 02.12.2004r. P. M. zatrudniona jest na podstawie umowy pracę na czas określony do dnia 31.03.2008r. Do tego też czasu przebywa na urlopie wychowawczym. M. M. prowadzi działalność gospodarczą i osiąga z tego tytułu dochód w wysokości 1000 zł. miesięcznie brutto. Małżonkowie są właścicielami następujących nieruchomości: - ½ części domu o pow.160m2 położonego przy ul. Z. (KW[...]), - działki nr [...]o pow. 0,013 ha zabudowanej bud. gospodarczym (KW[...]), - działki nr [...]przy ul. Z. o pow. 0,5870 ha zabudowanej bud. gospodarczym, - działki nr [...]o pow. 0,011 ha przy ul. F. [...]zabudowanej bud. gospodarczym, Miesięczne wydatki rodziny obejmują: - opłaty za telefon ok. 100 zł. , - opłaty za abonament TV i Cyfrę + ok. 67 zł. , - koszty zakupów spożywczych oraz zakupów związanych z utrzymaniem dziecka (ubranka, buty) ok. 1000 zł. , - opłaty za leki męża, który chory jest na astmę oskrzelową ok. 100 zł. , - raty kredytu bankowego 459,14zł. P. M. i M. M., w miarę możliwości finansowych dokładają się do bieżących rachunków za: wodę , prąd, gaz, itp. Zdaniem Sądu wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zwolnienie od kosztów sądowych w ramach instytucji prawa pomocy zgodnie z art. 246§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) przysługuje osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trud na sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.(por. post. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84) Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie, z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) Jak wynika z art. 246§1 w/w ustawy to na stronie ciąży obowiązek wykazania , iż spełnia ona przesłanki wymienione w tej normie. Tymczasem przedstawiona przez stronę skarżącą sytuacja finansowa poddaje pod wątpliwość wiarygodność jej oświadczeń w tej sprawie. Przede wszystkim należy podkreślić nieścisłości zachodzące w kwestii miesięcznych wydatków. Strona skarżąc podaje we wniosku , iż jedynym dochodem rodziny są pieniądze uzyskiwane przez męża z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości 1000 zł. miesięcznie , brutto. Z nadesłanego jednak później oświadczenia wynika, że miesięczne wydatki małżonków wynoszą 1726,14 zł. Wydatki rodziny są więc dwukrotnie wyższe od dochodów rodziny, co jest niewytłumaczalne i nielogiczne. Ponadto analizując charakter tych wydatków, stwierdzić trzeba, iż zasady gospodarowania środkami finansowymi nie wskazują na zbytnią oszczędność rodziny w stosunku do podawanych dochodów, co wpływa również na brak zasadności złożonego wniosku. Abonament telewizyjny wraz z Cyfrą + w wysokości 67zł. miesięcznie nie stanowi bowiem niezbędnego wydatku związanego z potrzebami życiowymi, zwłaszcza że korzystanie z odbiornika telewizyjnego możliwe jest przy znacznie niższych kosztach. Podobnie rzecz się ma z kosztami rozmów telefonicznych wynoszącymi 100 zł. miesięcznie. Sąd oceniając przedstawione okoliczności wziął pod uwagę także fakt, iż strona skarżąca nie nadesłała wyciągu z konta bankowego dotyczącego prowadzonej przez M. M. działalności gospodarczej , uwzględniającego stan za ostatnie trzy miesiące, do czego była zobowiązana zarządzeniem z dnia 17,09.2007r. (które otrzymała dnia 17.09.2007r.) Wreszcie zwrócić trzeba uwagę, że zaciągnięcie przez M. M. kredytu konsumpcyjnego w wysokości 10000 zł. jest dowodem, iż posiada on zdolność kredytową. Jako mąż strony skarżącej zobowiązany do pomagania finansowego żonie (por. postanowienie NSA z dnia 06.01.2004r. ONSA i WSA 2005/1/8 )może w związku z tym zaciągnąć kredyt lub pożyczkę na pokrycie kosztów sądowych. Posiadanie przez małżonków nieruchomości pozwalają natomiast na zaciągnięcie oprócz kredytu konsumpcyjnego także kredytu hipotecznego. Biorąc powyższe pod uwagę strona skarżąca ,nie wykazała, zdaniem Sadu, spełnia przesłanki zwolnienia od kosztów sądowych. W związku z tym , Sąd na podstawie art. 244§1 , art.245§3, art.246§1, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 30 września 2002r. (r. 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło