I SA/Kr 644/02
WyrokWSA w Krakowie2004-07-22
Skład orzekający: Józef Gach, Grażyna Jarmasz, Ewa Rojek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nadpłatę podatku VAT, stwierdzoną na podstawie korekty deklaracji, należy zaliczyć na poczet zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę z dniem jej faktycznego powstania (tj. z dniem zapłaty nienależnego podatku), czy też z dniem złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty i skorygowanej deklaracji?Ratio decidendi
Nadpłata podatku VAT powstaje z dniem zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wyższej wysokości niż należna, niezależnie od tego, czy wynika to z samoobliczenia podatnika, czy z decyzji organu. Zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę następuje z urzędu z chwilą powstania nadpłaty, a nie z momentem jej stwierdzenia przez organ czy złożenia wniosku o jej stwierdzenie. Decydujące znaczenie ma moment uiszczenia nienależnego podatku.Stan faktyczny
Spółka AHOLD POLSKA BV złożyła korektę deklaracji VAT-7 za grudzień 1999 r., zwiększającą zobowiązanie podatkowe, a następnie złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty za styczeń 2000 r. i korektę deklaracji za ten okres, zmniejszającą zobowiązanie. W wyniku tych działań powstała zaległość podatkowa za grudzień 1999 r. i nadpłata za styczeń 2000 r. Spółka wpłaciła również odsetki za zwłokę. Urząd Skarbowy zaliczył nadpłatę proporcjonalnie na poczet zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę, przyjmując jako datę zaliczenia dzień złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Izba Skarbowa utrzymała to postanowienie w mocy. Spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: Sędziowie: Protokolant: NSA Józef Gach NSA Grażyna Jarmasz SO (del) Ewa Rojek (spr) Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2004r sprawy ze skargi AHOLD POLSKA BV na postanowienie Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 12 lutego 2002r Nr IS-II-1/823/1482/01 w przedmiocie zaliczenia nadpłaty za zaległość podatkową i odsetki za zwłokę I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 265zł (dwieście sześćdziesiąt pięć złotych)
Zaskarżoną decyzją z dnia 12 lutego 2002r. [...] Izba Skarbowa utrzymała w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego K. z dnia [...].2001 r. nr [...] w sprawie zaliczenia nadpłaty w kwocie [...] zł na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1999r.
Izba Skarbowa wskazała ,że A. P. z siedzibą w H. złożyła w Urzędzie Skarbowym K. korektę deklaracji VAT-7 za grudzień 1999r. zwiększającą zobowiązanie podatkowe za ten miesiąc o kwotę [...] zł. Jednocześnie w tym samym dniu Spółka złożyła w Urzędzie wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku VAT za miesiąc styczeń 2000r. w wysokości [...] zł i zaliczenie powstałej nadpłaty na podatek wynikający z korekty deklaracji za grudzień 1999r. jak również korektę deklaracji VAT-7 za styczeń 2000r. zmniejszającą zobowiązanie podatkowe za ten okres o kwotę [...] zł. W związku ze zmianą wysokości deklarowanych kwot zobowiązania podatkowego za miesiąc grudzień 1999 i styczeń 2000 wynikła dla Spółki zaległość podatkowa w kwocie [...] zł za grudzień 1999r. oraz odpowiednio w tej samej kwocie nadpłata za styczeń 2000r. Jednocześnie Spółka wyliczyła i wpłaciła należne jej zdaniem od zaległości za grudzień 1999r. odsetki za okres zwłoki tj. od dnia [...].2000r. do [...].2000r. w kwocie [...] zł.
Uznając zasadność korekty postanowieniem z dnia [...].2001r. Urząd Skarbowy dokonał zaliczenia tej nadpłaty na podstawie art. 55&2 Ordynacji podatkowej proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej w wysokości [...] zł oraz odsetek za zwłokę w wysokości [...] zł naliczonych za okres od dnia wymagalności skorygowanego zobowiązania podatkowego do dnia zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowej. Zdaniem Izby przed dokonaniem zarówno przez podatnika jak i
przez Urząd Skarbowy czynności przewidzianych w art. 79&2a i 2b Ordynacji brak było podstaw prawnych do zastosowania przewidzianej art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej instytucji zwrotu lub zaliczenia z urzędu na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wpłaconej przez Spółkę kwoty [...] zł, bowiem wówczas kwota ta nie stanowiła nadpłaty w rozumieniu przepisów prawa podatkowego. Zaliczenie nadpłaty w sposób przewidziany w art. 75 § 1 Ordynacji możliwe jest dopiero gdy wymagany jest jej zwrot na mocy art. 76 § 1 pkt. 4 tej ustawy tj. w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wraz ze skorygowanym zeznaniem. Tak więc nadpłata została zaliczona na poczet zaległości podatkowej za grudzień 1999r. z dnia 22.VI.2001r.tj. z dnia złożenia przez Spółkę wniosku o stwierdzenie nadpłaty i skorygowanej deklaracji za styczeń. Bez wpływu zdaniem Izby pozostaje okoliczność, iż stwierdzona nadpłata zgodnie z art. 74 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej, powstała w dniu zapłaty przez podatnika kwoty [...] zł tj. w dniu [...].2000r.W tym dniu bowiem nadpłata prawnie nie istniała gdyż wiążące było wówczas rozliczenie deklaracją z data wpływu do Urzędu [...].2000r. zgodnie z postanowieniami art. 10 ust.2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Wpłacona przez Spółkę kwota odsetek (nie objęta zaskarżonym postanowieniem) również została zaliczona proporcjonalnie na kwotę zaległości podatkowej za XII 1999r. w wysokości [...] zł i na odsetki za zwłokę w wysokości [...] zł.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. P. wniosła o uchylenia zaskarżonego postanowienia zarzucając naruszenie art. 75 § 1 Ordynacji poprzez nie zaliczenie nadpłaty w dniu jej powstania oraz naruszenie art. 76 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że przepis ten znajduje zastosowanie do określania terminu, w którym powstała nadpłata winna być zaliczona na poczet zaległości i podatkowej.
W odpowiedzi Izba Skarbowa wniosła o oddalenia skargi podnosząc argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Z art. 74 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej wynika zasada, że nadpłata powstaje z dniem zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości wyższej od należnej, przy czym wskazany w tym przepisie moment powstania nadpłaty nie ma wpływu na to, czy do zapłaty nienależnego podatku lub w kwocie wyższej niż należnej doszło w następstwie jego samoobliczenia przez podatnika, czy też w następstwie decyzji urzędu skarbowego określającej wysokość zobowiązania podatkowego i zaległości .Nie można zatem zgodzić się z poglądem, że w dniu zapłaty przez Spółkę podatku nienależnego nadpłata istniała jedynie faktycznie a nie prawnie. Z kolei w mysi art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej, nadpłaty podlegają z urzędu zaliczeniu na poczet zaległych i bieżących zobowiązań podatkowych co oznacza, że zaliczenie to następuje z chwilą powstania tych nadpłat. Decydujące znaczenie ma więc moment powstania nadpłaty tj. moment uiszczenia nienależnego podatku nie zaś moment stwierdzenia nadpłaty. Okoliczność, że Spółka wykazała nadpłatę dopiero w zeznaniu korygującym ma jedynie ten walor ,że dopiero z tą chwilą stało się możliwe jej stwierdzenie faktyczne. Nie ma to natomiast wpływu na datę powstania nadpłaty. Jakkolwiek w myśl art. 21&1 Ordynacji podatek wykazany przez podatnika w deklaracji jest podatkiem do zapłaty tak długo jak organ podatkowy nie stwierdzi nadpłaty, to nie oznacza to bynajmniej, iż stwierdzenie przez ten organ nadpłaty w sytuacji takiej powoduje, że zaliczenie z urzędu tej. nadpłaty na zaległe zobowiązania, możliwe wprawdzie dopiero w wyniku jej stwierdzenia, następuje z momentem tego stwierdzenia. O momencie zaliczenia nadpłaty na zaległe zobowiązania decyduje bowiem moment powstania nadpłaty a więc moment uiszczenia nienależnego podatku a nie moment w którym nadpłatę stwierdzono.
Skoro zatem Spółka uiściła wyższy niż należało podatek VAT za miesiąc styczeń 2000r. to nadpłatę stąd wynikłą należało zaliczyć na zaległe zobowiązanie z dniem powstania tej nadpłaty czyli z dniem [...]. 2000r. W
konsekwencji zwłoka w uiszczeniu zaległości, powodująca naliczanie odsetek z dniem [...].2000r.
Błędne jest zatem i niezgodne z przywołanymi wyżej przepisami prawa stanowisko wyrażone przez organ pierwszej instancji i aprobowane przez organ odwoławczy stanowisko, według którego za moment zaliczenia nadpłaty za styczeń 2000r. w zaległości w podatku VAT za XII 1999r. przyjęto dzień złożenia przez Spółkę wniosku o stwierdzenie nadpłaty i skorygowanej deklaracji za styczeń 2000r. uznając tym samym, że mimo wcześniejszego nadpłacenia podatku VAT skarżący pozostawał w zwłoce do dnia [...].2001 r.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt1a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(DZ.U.Nr.153 poz.1279).Rozpoznając sprawę oparto się na art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(DZ.U.Nr.153 poz. 1271 ze zm.) stanowiącym, że sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło