I SA/Kr 645/15

|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie | w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędzia: WSA Maja Chodacka (spr.), Sędzia: WSA Waldemar Michaldo, Protokolant: Ewelina Knapczyk – Drabik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2015 r. sprawy ze skargi B.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 stycznia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - skargę oddala - Zaskarżoną decyzją z dnia 28 tycznia 2015r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania skarżącej B.K. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Z. z dnia 24 listopada 2014r., nr [...], którą określono wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstającymi na nieruchomości złożonej z działki ewidencyjnej nr [...] w B. (ul. A.) współwłaścicielom: Z. C., Z. C., A. P., B. K. oraz E. S., za okres od lipca 2013 r. do października 2014 r. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Nieruchomość znajdująca się w B. przy ul. A. jest zabudowana budynkiem mieszkalnym, w którym nie wyodrębniono samodzielnych lokali mieszkalnych. Nieruchomością władają współwłaściciele: Z. C., Z. C., A. P., B. K., którzy tam też zamieszkują oraz E. S., która zamieszkuje w K. Spośród władających nieruchomością, deklaracje o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami złożyli: Z.C., (wykazał cztery osoby zamieszkujące nieruchomość wskazując, iż deklaracja dotyczy jedynie tej części nieruchomości, na której zamieszkują owe cztery osoby); B.K.(wykazała dwie osoby zamieszkujące nieruchomość), oraz Z.C. (wykazała 7 osób zamieszkujących nieruchomość). Natomiast organ podatkowy ustalił, że na pobyt stały w objętej niniejszym postępowaniem nieruchomości zameldowanych jest 21 osób, a to: E. P., M. C., A.P., K.P., J.C., Z.C., S..C., A.P., Z.C., E.S., M.C., B.C., G.P., D.P., K.C., Z. P. i, K. C., P. C., M.S., I.C. oraz M.S.. Ponadto, począwszy od 9 maja 2014r. na terenie nieruchomości zameldowane są na pobyt czasowy 2 osoby, a to B.K. i R. K. Mimo zameldowania w nieruchomości nie zamieszkują E.S., M.S. i M.S. Ostatecznie ustalono, że na trenie nieruchomości B., ul. A. w czasookresie 1 lipca 2013r. - 30 kwietnia 2014r. zamieszkiwało 19 osób, a w okresie od 1 maja 2014 do 31 października 2014r. zamieszkiwało 20 osób. Są to wszystkie osoby zameldowane na terenie nieruchomości zarówno na pobyt stały, jak i pobyt czasowy, oprócz S.E., S.M. oraz S.M.. Powyższe trzy osoby nie zostały uznane przez organ podatkowy za mieszkańców nieruchomości głównie na podstawie dowodu z zeznań świadka, który wymieniając osoby zamieszkałe nie wymienił powyższych oraz z wyjaśnień strony postępowania złożonych w dniu 9 czerwca 2014r., w których C.Z. zaznaczył, że osoby te nie są mieszkańcami nieruchomości. Biorąc pod uwagę ustalenie, że ilość mieszkańców znacznie przewyższa dane potwierdzone w deklaracjach składanych przez właścicieli, postanowieniem z dnia 7 lipca 2014 r. organ podatkowy wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości położonej w B, ul. A. za okres od miesiąca lipca 2013r. Decyzją Wójta Gminy Z. z dnia 24 listopada 2014r., nr [...] określono wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstającymi na nieruchomości złożonej z działki ewidencyjnej nr [...] w B. (ul. A.) współwłaścicielom: Z.C., Z.C., A.P., B.K. oraz E.S. w wysokości 3720 zł. Określając wysokość opłaty organ działał na podstawie ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm.) uchwały Nr XXXV/290/13 Rady Gminy Zabierzów z dnia 31 maja 2013r. w sprawie metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki opłaty (Dz.Urz. Województwa Małopolskiego z 2013r. poz. 3922). Z uzasadnienia decyzji wynika, że w toku postępowania ustalono, że mieszkańcy niniejszej nieruchomości nie segregują odpadów, gromadzą i oddają je do odbioru w sposób zmieszany. Organ podatkowy w przeprowadzonym postępowaniu wykazał chęć ustalenia osób, które oddają odpady w sposób segregowany, a które nie. Jednakże pomimo tego, że z wyjaśnień jednej strony postępowania wynika, ze odpady segreguje 6 osób to poza tym jednym brak jest na to jakichkolwiek dowodów - wszystkie pozostałe dowody przeczą zaś tej tezie. Zdaniem organu I instancji raport z audytu jednoznacznie dowodzi, że mieszkańcy tej nieruchomości oddają do odbioru odpady w sposób zmieszany; audytor zamieszczając dwukrotnie adres nieruchomości w niniejszym raporcie podkreślił i udowodnił brak segregacji. Podkreślono, że w miesiącu styczniu na ulicy A w B były dwa terminy odbioru odpadów tj. 7 i 21 stycznia. Audytor wykazał zdaniem organu, że problem segregacji odpadów na tej nieruchomości nie jest jednostkowym przypadkiem, bowiem dwie kontrole segregacji odpadów w jednym miesiącu wypadły negatywnie. Pierwsza informacja podana przez audytora jest dość ogólna "brak realizacji selekcji odpadów przez mieszkańców posesji", druga natomiast ujawnia szczegółowo, jaki błąd popełnili mieszkańcy posesji "mieszkańcy umieścili odpady zielone w pojemniku przeznaczonym na odpady komunalne nieselektywne". Z zeznań świadków wynika też, że przed posesję były wystawiane zarówno czarne, jak i przezroczyste worki oraz kubły z odpadami. W ocenie organu informacja o wystawianiu czarnych worków świadczy o braku segregacji odpadów na przedmiotowej nieruchomości. Również podmiot świadczący usługi w zakresie odbioru odpadów z terenu miejscowości B tj. P. Sp. z o.o. poinformował organ podatkowy, że powstające na tej nieruchomości odpady komunalne są mieszane z odpadem segregowanym. Poinformował także, że pojemniki wystawiane przez mieszkańców są w części opisane, w części nie, co skutecznie uniemożliwia stwierdzenie, które osoby segregują odpady, a które oddają odpady zmieszane. Biorąc pod uwagę powyższe organ ustalił opłatę obliczając ją za poszczególne okresy istnienia obowiązku, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, zależne od ilości mieszkańców nieruchomości i przy uwzględnieniu stawki za gospodarowanie odpadami niezbieranymi w sposób selektywny, co zobrazowano w formie tabelarycznej. Od powyższej decyzji pismem z dnia 4 grudnia 2014r. odwołała się w terminie Pani B. K., oraz w dniu 9 grudnia 2014r. Pan Z.C., natomiast odwołanie Pani A. P. z dnia 11 grudnia 2014r. wpłynęło po terminie. Odwołanie Pani A P zostanie potraktowane jako materiał w sprawie. Odwołująca B K wnosi o odrzucenie decyzji w całości. Podaje, że od lipca 2013r. w deklaracji podała oddawanie odpadów komunalnych segregowanych tak je oddaje oraz wnosi opłaty, na dowód czego dołącza kserokopie dowodów wpłaty. Skarżąca zakwestionowała aby pięcioro współwłaścicieli miało zapłacić po 3 720,00 zł każdy. Oświadcza, że oddaje średnio co 6 tygodni odpady w pojemniku mieszane i w przeźroczystym worku odpady segregowane, natomiast wszystkie odpady zielone poddaje kompostowaniu na swojej działce. Deklarację wypełniała prawidłowo, płacąc 6 zł za osobę i nie zalega z opłatami na rzecz Gminy Z. Odwołujący Z. C. podał, że w dniu 16 lipca 2013r. zadeklarował się do płacenia za 4 osoby i za odpady sortowane płaci. Zakwestionował decyzję w zakresie w jakim ma płacić za rodziny, które zamieszkują posesję, a nie płacą. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, w której w pełni podzielono stanowisko organu I instancji. Organ odwoławczy rozpoznając ponownie sprawę uznał, że postępowanie zostało przeprowadzone w sposób zgodny z zasadami określonymi przepisami prawa, co dało postawę do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Dokonano też analizy zastosowanych przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a także treści uchwały Nr XXXV/290/13 Rady Gminy Zabierzów z dnia 31 maja 2013r. w sprawie metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki opłaty oraz uzasadniono zastosowanie tychże przepisów w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Na powyższą decyzję skarżąca B K wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zakwestionowała swój obowiązek jako współwłaściciela do podawania w deklaracji wszystkich mieszkańców. Stwierdziła, że powinna zadeklarować i ponosić opłatę za 2 osoby, które wchodzą w skład jej gospodarstwa domowego. Skarżąca stwierdziła, że każdy ze współwłaścicieli powinien wnosić opłatę za gospodarowanie odpadami według ilości osób, w tym przypadku członków swoich rodzin, a należna kwota powinna być odrębnie przypisana dla każdego współwłaściciela. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną skargi. Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm.). Na początku wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 6c § 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Z art. 6h ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wynika zaś, że właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W art. 6m ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ustawodawca określił, że właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Jak wynika z powyższego to właściciel nieruchomości ma obowiązek złożenia wskazanej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W przypadku nieruchomości zamieszkanych opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi należna jest za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec, zaś w przypadku nieruchomości niezamieszkanych, na których powstają odpady, opłata należna jest za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości powstały odpady komunalne (art. 6i ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach). Powstanie powyższego obowiązku zostało przez ustawodawcę zróżnicowane w zależności od tego, czy na danej nieruchomości zamieszkuje co najmniej jeden mieszkaniec. I tak, jeżeli zamieszkuje - obowiązek powstaje w każdym miesiącu, w którym ten mieszkaniec na danej nieruchomości zamieszkuje; jeżeli nie zamieszkuje - obowiązek powstaje w każdym miesiącu, w którym na danej nieruchomości powstały odpady komunalne. Należy jednak dodać, że ten drugi wariant wchodzi w rachubę tylko wtedy, gdy rada gminy wyda uchwałę obejmującą nowym systemem także nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy. Zatem nieruchomości zamieszkane są objęte systemem gospodarowania odpadami komunalnymi i ustawodawca nie uzależnia w tej sytuacji powstania obowiązku złożenia deklaracji i zapłaty od powstania odpadów. Podmioty zobowiązane do uiszczenia opłaty nie mają swobody kształtowania treści stosunku prawnego, w szczególności wysokości opłaty, ewentualnego jej obniżenia lub odstąpienia od niej oraz terminu zapłaty. Elementy te określa bowiem ustawa oraz akt prawa miejscowego w zakresie wskazanym w ustawie (art. 6k i art. 61 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach). Opłata ta ma charakter publicznoprawny i jest oderwana od faktycznej ilości wytwarzanych i odbieranych przez gminę odpadów. Przepisy ustawy nie przewidują również możliwości różnicowania stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi według cech wyróżniających mieszkańców danej miejscowości, takich jak: wiek, płeć, sytuacja bytowa czy też okoliczność zameldowania. Zgodnie z art. 6o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Opłaty te są daninami publicznymi o niepodatkowym charakterze, do których zgodnie z art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa. Decyzja określająca wysokość opłaty ma charakter deklaratoryjny, co odpowiada częściowo treści art. 21 § 3 w związku z art. 21 § 2 Ordynacji podatkowej. Podkreślenia także wymaga, że w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wskazano, że przez właściciela nieruchomości rozumie się także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Kategoryczne brzmienie art. 6h oraz art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie pozwala pozostawić poza kręgiem podmiotów zobowiązanych do uiszczenia opłaty żadnego właściciela nieruchomości w powyższym rozumieniu. Nie ulega więc wątpliwości, że wierzyciel domagać się może tylko jednej opłaty oraz, że jej uiszczenie przez jednego ze zobowiązanych powoduje, stosownie do art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wygaśnięcie zobowiązania w zakresie opłaty, a tym samym zwolnienie pozostałych zobowiązanych. Na każdym z tych zobowiązanych ciąży jednak obowiązek zapłaty opłaty w pełnej wysokości, wobec czego wszyscy oni powinni być stronami postępowania w przedmiocie określenia opłaty, co też miał miejsce w niniejszej sprawie. Bezsprzecznie, przy tym nie ma podstaw prawnych do podziału opłaty na tyle niezależnych od siebie części, ilu jest zobowiązanych, jak chce tego skarżąca, czyli do sięgnięcia do regulacji zawartej w art. 379 § 1 Kodeksu cywilnego. Ratio legis analizowanych przepisów sprowadza się więc do tego, aby maksymalnie uszczelnić system pobierania opłat za gospodarowanie odpadami - w przypadku niezłożenia wymaganej deklaracji organ może skierować decyzję w sprawie określenia wysokości opłaty do każdego, kto w rozumieniu ustawy jest właścicielem nieruchomości. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 26 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 1032/14). W stanie faktycznym niniejszej sprawy okolicznością bezsporną jest, że w uchwale z dnia 31 maja 2013r. Nr XXXV/290/13 Rada Gminy Zabierzów określiła metodę ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jako iloczyn liczby mieszkańców oraz ustalonej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jednocześnie ustalono miesięczne stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 6 zł od mieszkańca za odpady zbierane i oddawane w sposób selektywny i 12 zł od mieszkańca za odpady zbierane i oddawane w sposób zmieszany. W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły, że skarżąca wraz ze Z. C., Z. C., A.P. , E. S. są współwłaścicielami nieruchomości położonej w Balicach przy ul. Akacjowej 96. Również właściwy jest krąg osób, które zamieszkiwały ww. nieruchomość w okresie objętym decyzją. Poczynione ustalenia w tym zakresie wynikały z postępowania dowodowego prowadzonego przez organ, który oparł się na zeznaniach świadków, twierdzeniach stron, ewidencji meldunkowej oraz ewidencji gruntów i budynków. Ustalenia te nie były też kwestionowane przez strony postępowania. W powyższym zakresie wypełniono wszelkie wymogi określone w prawie dla postępowania dowodowego. Wobec prawidłowości powyższych ustaleń współwłaściciele byli zobowiązani złożyć deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Ponieważ deklarację taką złożyło jedynie trzech współwłaścicieli, a zawarte w nich dane nie odzwierciedlały rzeczywistej liczby mieszkańców tej nieruchomości Wójt Gminy Z. był uprawniony na mocy art. 6o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, do określenia w drodze decyzji wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Odnośnie ustaleń w zakresie należnej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, Sąd stwierdza, że organ przeprowadziły wnikliwe i skrupulatne postępowanie dowodowe, które miało doprowadzić do ustalenia, czy mieszkańcy ww. nieruchomości oddają śmieci segregowane czy też nie. W tej kwestii przesłuchano świadków, uwzględniono wyjaśnienia stron, uwzględniono stanowisko podmiotu świadczącego usługi w zakresie odbioru odpadów z terenu miejscowości B. tj. P. Sp. z o.o., a także uwzględniono wyniki audytu dotyczącego realizacji usługi w zakresie odbierania i zagospodarowania odpadów komunalnych. W ocenie Sądu zebrane w sprawie dowody dawały podstawę do przyjęcia, że odpady pochodzące od mieszkańców ww. nieruchomości nie były segregowane. W konsekwencji słusznie przyjęto stawkę w wysokości 12 zł. Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami obu instancji zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i prawidłowy, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Mające natomiast zastosowanie w sprawie przepisy zostały także należycie zinterpretowane i zastosowane. Sąd nie doszukał się też naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.