I SA/Kr 659/25

WyrokWSA w Krakowie2025-11-17

Skład orzekający: Inga Gołowska, Borys Marsek, Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) na podstawie art. 45 ust. 1 ustawy o KAS może żądać od spółki udostępnienia zestawienia danych dotyczących zamówień, które wymaga od spółki wykonania pracochłonnych czynności przetwarzania danych i tworzenia nowego dokumentu, a nie jedynie udostępnienia istniejących dokumentów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że art. 45 ust. 1 ustawy o KAS, będący przepisem kompetencyjnym, upoważnia organy KAS do żądania udostępnienia istniejących dokumentów zawierających informacje, a nie do nakładania na podmiot obowiązku tworzenia nowych zestawień danych poprzez pracochłonne przetwarzanie informacji. Takie żądanie wykracza poza zakres kompetencji organu i narusza zasadę ścisłej wykładni przepisów kompetencyjnych, a także może naruszać prawa procesowe strony.
Stan faktyczny
Naczelnik Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego zażądał od spółki S. Sp. z o.o. przekazania w formie elektronicznej zestawienia danych o zamówieniach dokonanych za pośrednictwem oprogramowania spółki w określonym okresie. Celem było weryfikacja prawidłowości rozliczeń podatkowych. Spółka wniosła zażalenie, kwestionując uprawnienie organu do żądania takich informacji i zbyt krótki termin. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora do WSA w Krakowie, zarzucając naruszenie art. 45 ust. 1 ustawy o KAS m.in. poprzez żądanie 'informacji' zamiast 'dokumentów', ogólnikowość żądania i brak wykazania przesłanki ustawowej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego. Zasądził od Dyrektora na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania i zwrócił nadpłacony wpis od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Inga Gołowska Sędziowie WSA Borys Marsek WSA Grzegorz Karcz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 6 sierpnia 2025 r. nr 1201-IOP1-1.4102.21.2025 w przedmiocie żądania udostępnienia dokumentów I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. zwraca z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem nadpłaconego wpisu od skargi. Naczelnik Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie (dalej: Naczelnik, organ I instancji) postanowieniem z 28 maja 2025 r. nr 358000-CAW.4020.22.2025.1 wystąpił do S. Sp. z o.o. w K. (dalej: Spółka, Skarżąca) z żądaniem przekazania w terminie 14 dni zestawienia w formie elektronicznej z posiadanych przez Spółkę zbiorów danych, zawierających informacje o zamówieniach dokonanych za pośrednictwem oprogramowania komputerowego o nazwie handlowej S. w okresie od 1.01.2024 r. do 31.12.2024 r. obejmujących dane identyfikujące sprzedawców korzystających z tego oprogramowania tj. podmioty, u których kupujący dokonali zamówienia za pośrednictwem oprogramowania S. (NIP, nazwa podmiotu, inne dane identyfikacyjne) oraz w powiązaniu z tymi informacjami danych dotyczących poszczególnych transakcji sprzedaży obsłużonych przez tę aplikację w tym: daty zamówienia za pośrednictwem oprogramowania, ilości zamówionego towaru, wartości zamówionego towaru, sposobu płatności, statusu transakcji tj. informacji czy dana transakcja w systemie widnieje jako sfinalizowana, wysłana, zwrócony towar itp. Uzasadniając to żądanie, Naczelnik podał że w ramach realizowanych czynności analitycznych, prowadzona jest weryfikacja prawidłowości zadeklarowanych przez podmioty podstaw opodatkowania w podatku od towarów i usługi podatku dochodowym a z informacji zamieszczonych na stronie internetowej Spółki wynika, iż za pośrednictwem jej strony i udostępnianego tam oprogramowania sprzedawcy mogą zawierać na odległość umowy sprzedaży w związku z czym Naczelnik zwraca się o udostępnienie i przekazanie informacji o wszystkich zamówieniach dokonanych we wskazanym okresie dla poszczególnych klientów. Naczelnik podkreślił, że przekazane informacje mogą mieć istotny wpływ na powstanie i wysokość należności podatkowych oraz że weryfikację poprawności rozliczeń podatkowych poszczególnych podmiotów Naczelnik przeprowadzi po otrzymaniu od Spółki stosownych dokumentów. Podał, że nie posiada dostępu do danych objętych niniejszym postanowieniem i nie ma możliwości ich uzyskania. Zaznaczył, że w przypadku konieczności wydłużenia terminu prosi o kontakt. W podstawie prawnej tego postanowienia Naczelnik powołał m.in. art. 45 ust. 1, 3, 5 oraz art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U.2023.615 ze zm.) zwanej dalej "u.k.a.s.". Spółka złożyła zażalenie na to postanowienie zarzucając Naczelnikowi naruszenie art. 45 ust. 1 u.k.a.s. poprzez wystąpienie z żądaniem udostępnienia informacji, do występowania o które organ nie jest upoważniony na podstawie tego przepisu, sformułowanie żądania w sposób ogólny a nie szczegółowy oraz niewykazanie przesłanki zastosowania tego przepisu tj. zdarzeń mających bezpośredni wpływ na powstanie lub wysokość niepodatkowych należności budżetowych, zobowiązania podatkowego lub należności celnych lub zdarzeń wynikających ze stosunków cywilnoprawnych lub faktycznych czynności mogących mieć wpływ na powstanie obowiązku podatkowego lub wysokość zobowiązania podatkowego a ponadto naruszenie art. 45 ust. 3 u.k.a.s. poprzez wyznaczenie Spółce zbyt krótkiego terminu na dostarczenie informacji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej: Dyrektor) nie uwzględnił tego zażalenia i postanowieniem z 6 sierpnia 2025 r. nr 1201-IOP1-1.4102.21.2025 utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika. Dyrektor nie zgodził się ze Skarżącą, że żądane zestawienie transakcji/zamówień, daty zamówień, identyfikator zamawiających/klientów, szczegóły zamówienia są informacjami, a nie dokumentami, o których udostępnienie może się zwrócić organ podatkowy, akcentując że dokumentem w świetle definicji k.c. jest nośnik informacji umożliwiający zapoznanie się z jej treścią a zgodnie z ordynacją podatkową dokument elektroniczny to stanowiący odrębną całość znaczeniową zbiór danych uporządkowanych w określonej strukturze wewnętrznej i zapisany na informatycznym nośniku danych. Natomiast w rozumieniu ustawy o doręczeniach elektronicznych dokument elektroniczny to każda treść przechowywana w postaci elektronicznej. W konsekwencji zestawienie danych o które Naczelnik zwracał się do Spółki w ocenie Dyrektora wpisuje się w te definicje. Zdaniem Dyrektora skoro z przepisu z art. 45 ust. 1 u.k.a.s. wynika, że organy KAS w celu realizacji ustawowych zadań w zakresie, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1, 2, 6 i 8, mogą zbierać i wykorzystywać informacje, w tym dane osobowe, od osób prawnych, jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej oraz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, o zdarzeniach mających bezpośredni wpływ na powstanie lub wysokość zobowiązania podatkowego lub należności celnych oraz przetwarzać je, a także występować do tych podmiotów o udostępnienie dokumentów zawierających informacje, w tym dane osobowe, także bez wiedzy i zgody osoby, której dane te dotyczą w związku z czym nie ma mowy o jakimkolwiek naruszeniu RODO. Ponadto zdaniem organu odwoławczego Naczelnik precyzyjnie i wyczerpująco wskazał okoliczności z których wynika konieczność pozyskania żądanych informacji i dokumentów podając, że chodzi o weryfikację poprawności rozliczeń podatkowych poszczególnych podmiotów. Tym bardziej, że ma dane o podmiotach korzystających z aplikacji Spółki na podstawie informacji przedłożonych przez Spółkę i te n/n podmioty m.in. w ramach JPK czy deklaracji CIT/PIT a do Spółki wystąpił tylko w celu weryfikacji poprawności tych rozliczeń podatkowych. W ocenie Dyrektora okoliczność, że Spółka nie jest platformą sprzedażową nie wyklucza zastosowania przepisu art. 45 u.k.a.s. gdyż z przepisu nie wynika, że podmiot, który ma udostępniać dokumenty musi być kontrahentem. Dyrektor nie zgodził się również w tym, że Naczelnik wyznaczył Spółce zbyt krótki termin skoro Spółka dysponuje tymi danymi a poza tym Naczelnik nie wykluczył możliwości przedłużenia Spółce tego terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Spółka zarzuciła: 1. Naruszenie art. 45 ust. 1 u.k.a.s. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji: a. zawierającego żądanie od Spółki "informacji", podczas gdy przepis upoważnia organy KAS wyłącznie do występowania o udostępnienie "dokumentów zawierających Informacje" - co potwierdza utrwalone orzecznictwo NSA (m.in. II FSK 988/22), b. formułującego żądania w sposób ogólnikowy, nieprecyzyjny, pozostawiający Spółce brak wiedzy co do treści, zakresu i sposobu sporządzenia danych "zestawienia w formie elektronicznej z posiadanych zbiorów danych"), c. niewskazującego konkretnych podmiotów ani transakcji, których żądanie miałoby dotyczyć, co powoduje, że żądanie ma charakter masowy, nieukierunkowany, niezindywidualizowany i nie pozwala Spółce ustalić; jakie dokładnie informacje powinna przekazać, d. niezawierającego wykazania przesłanki ustawowej - tj. że żądane dokumenty dotyczą zdarzeń mających bezpośredni wpływ na powstanie lub wysokość zobowiązań podatkowych bądź innych należności publicznoprawnych e. naruszającego zasadę minimalizacji danych wynikającą z art. 5 ust. 1 lit. c RODO; 2. Naruszenie art. 45 ust. 1 u.k.a.s poprzez uznanie, że organ I instancji w treści uzasadnienia przedmiotowego postanowienia precyzyjnie i wyczerpująco wskazał okoliczności, z których wynika konieczność pozyskania przez organ żądanych informacji i dokumentów, stwierdzając iż "w ramach czynności analitycznych prowadzona jest weryfikacja prawidłowości zadeklarowanych przez podmioty podstaw opodatkowania w podatku od towarów i usług I podatku dochodowym", podczas gdy nie jest to ani precyzyjne ani wyczerpujące, a przede wszystkim nie spełnia przesłanki ustawowej, tj. nie wskazuje, że żądane dokumenty dotyczą zdarzeń mających bezpośredni wpływ na powstanie lub wysokość zobowiązań podatkowych bądź innych należności publicznoprawnych; 3. Naruszenie art. 45 ust. 2 u.k.a.s., poprzez żądanie Informacji, do których organ ma dostęp dysponując ustawowymi kanałami dostępu do danych bankowych i raportów operatorów płatności (m.in. w trybie STIR, JPK, informacji podatkowych od instytucji finansowych). 4. Naruszenie art. 45 ust. 3 u.k.a.s. poprzez wyznaczenie zbyt krótkiego (14-dnlowego) terminu na przygotowanie i przekazanie żądanych zestawień, mimo że ich opracowanie wymagałoby znacznych nakładów organizacyjnych i przetwarzania danych - czego ustawodawca nie dopuszcza w trybie art. 45 KAS. Dodatkowo, postanowieniu organu II instancji Skarżąca zarzuca naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest naruszenie zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) i zasady zaufania do organów podatkowych (art. 120 Ordynacji podatkowej), poprzez skierowanie do Spółki żądania o charakterze nieograniczonym, masowym i potencjalnie obejmującym setki tysięcy transakcji, co wykracza poza niezbędny I racjonalny zakres czynności analitycznych. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżącą wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2024.935 – dalej "p.p.s.a."), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W wypadku zaś nieuwzględnienia skargi sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala. Równocześnie wskazać należy, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym w sytuacji, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W sprawie niniejszej zaistniały warunki do rozpoznania skargi w trybie uproszczonym, przy czym sąd poruszając się w wyżej zakreślonych ramach kontroli zgodności z prawem stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Problem prawny pojawiający się w rozpoznawanej sprawie dotyczy tego, czy organy podatkowe miały prawo żądać od Spółki opisanych w postanowieniu Naczelnika informacji (danych) na podstawie art. 45 ust. 1 u.k.a.s. Jak wynika z treści tego przepisu, organy KAS w celu realizacji ustawowych zadań w zakresie, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1, 2, 6, 8, 10, 13-15, 17a i 20a, mogą przetwarzać informacje, w tym dane osobowe, od osób prawnych, jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej oraz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, o zdarzeniach mających bezpośredni wpływ na powstanie lub wysokość niepodatkowych należności budżetowych, zobowiązania podatkowego lub należności celnych, o zdarzeniach wynikających ze stosunków cywilnoprawnych lub faktycznych czynności mogących mieć wpływ na powstanie obowiązku podatkowego lub wysokość zobowiązania podatkowego, a także występować do tych podmiotów o udostępnienie dokumentów zawierających informacje, w tym dane osobowe. Problematyka będąca osią sporu w niniejszej sprawie była przedmiotem wypowiedzi sądów administracyjnych, między innymi Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 czerwca 2022 r., sygn. akt III FSK 324/22 (powoływane orzeczenia dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl), którego tezy Sąd podziela i wykorzysta w dalszej części uzasadnienia. W pierwszej kolejności należy wskazać, że art. 45 ust. 1 u.k.a.s. w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2019 r. wskazywał, że organy KAS, w celu realizacji ustawowych zadań w zakresie, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1, 2, 6 i 8, mogą zbierać i wykorzystywać informacje, w tym dane osobowe, od osób prawnych, jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej oraz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, o zdarzeniach mających bezpośredni wpływ na powstanie lub wysokość zobowiązania podatkowego lub należności celnych, oraz przetwarzać je w rozumieniu ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 922), a także występować do tych podmiotów o udostępnienie dokumentów zawierających informacje, w tym dane osobowe, także bez wiedzy i zgody osoby, której dane te dotyczą. Na skutek nowelizacji dokonanej ustawą z 9 listopada 2018 r. o zmianie ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 2354, dalej jako: ustawa zmieniająca) treść art. 45 ust. 1 u.k.a.s. uległa zmianie, na mocy art. 1 pkt 13 ustawy zmieniającej i została wcześniej przytoczona. W uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej wskazano, że celem nowelizacji była zmiana regulacji ustawowych w związku z potrzebą udoskonalenia przepisów dotyczących procedur, zakresu zadań KAS oraz doprecyzowanie regulacji odnoszących się do zatrudnienia w KAS i pełnienia służby w Służbie Celno-Skarbowej (VIII kadencja - druk sejm. nr 2905). W poprzedniej wersji art. 45 ust. 1 ustawy o KAS uprawniał organ do "zbierania i wykorzystywania" wskazanych w tym przepisie informacji oraz ich "przetwarzania", natomiast po nowelizacji cytowany przepis uprawnia organy KAS tylko do "przetwarzania" wskazanych informacji. Zmianę przepisu należy zatem potraktować jako zmianę doprecyzowującą kompetencje organów KAS w zakresie możliwości żądania udostępnienia (udzielenia) przez stronę informacji i granic obowiązku udostępnienia dokumentów zawierających informacje. Sposób interpretacji art. 45 ust. 1 u.k.a.s. determinuje okoliczność, że zawarta w nim norma ma charakter normy kompetencyjnej. Przepisy kompetencyjne, przyznające organom administracji publicznej określone uprawnienia i obowiązki, wymagają ścisłej wykładni. Zgodnie z art. 7 Konstytucji RP, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Zasada ta znajduje wyraz w przepisach proceduralnych, m.in. w zasadzie praworządności i legalności zawartej w art. 120 O.p. Oznacza to, że organ administracji publicznej w obrębie przyznanych mu zadań publicznoprawnych powinien realizować swoje kompetencje na podstawie upoważnienia ustawowego i ściśle w granicach w tym upoważnieniu określonych. Wszelkie wątpliwości co do istnienia lub zakresu upoważnienia ustawowego należy interpretować jako brak przyznanego ustawą umocowania organu do działania. Nie jest dopuszczalne domniemywanie kompetencji organu ani ich rozszerzenie w drodze wykładni normy kompetencyjnej. Przepis art. 45 ust. 1 u.k.a.s. dotyczy szczególnej formy działania organu, umożliwiając mu przetwarzanie określonych informacji i żądanie udostępnienia dokumentów zawierających określone informacje, a korzystanie z tej formy obwarowane jest ograniczeniami. Podstawowe ograniczenie wynika z samego faktu, że organ określone tym przepisem zadania realizuje poza jakimkolwiek postępowaniem (czynności sprawdzające, kontrole, postępowanie podatkowe). Należy zatem uznać, że na podstawie tego przepisu organ nie ma uprawnień do podejmowania czynności, które są właściwe i zastrzeżone dla prowadzenia sformalizowanego postępowania. Skoro jest to szczególny tryb, to także szczególne warunki ciążą na organie. Nie można zatem tego przepisu rozumieć jako przepisu przyznającego organowi te same uprawnienia, jakie ma organ w postępowania jurysdykcyjnym, gdyż prowadziłoby to do nieuzasadnionego obejścia tych przepisów i wszystkich formalnoprawnych rygorów w nich przewidzianych. W konsekwencji nie jest dopuszczalna sytuacja, kiedy organ zbiera materiały dowodowe jeszcze przed wszczęciem jakiegokolwiek postępowania i to pod rygorem kary pieniężnej. Należy podkreślić, że w art. 45 ust. 1 u.k.a.s. prawodawca wskazuje wyłącznie na "informacje". W praktyce taki sposób działania "poza postępowaniem", mógłby prowadzić do pozbawienia strony postępowania jej praw procesowych. Z kolei jeżeli organ wszczął już postępowanie wobec innego podmiotu, to ma możliwość pozyskiwania dowodów na potrzeby tego postępowania również od innych osób (np. świadków), ale następuje to również z zachowaniem reguł i gwarancji sformalizowanego postępowania jurysdykcyjnego. W ocenie Sądu, dokonując wykładni art. 45 ust. 1 u.k.a.s. należy wziąć również pod uwagę, że przepis ten został wprowadzony w celu umożliwienia organom uzyskania informacji o zdarzeniach mających bezpośredni wpływ na powstanie lub wysokość m.in. zobowiązań podatkowych w sposób "odformalizowany" (organ nie sporządza żadnej dokumentacji, np. protokołu) i szybszy (to organ wyznacza termin, w którym mają zostać udostępnione informacje). Jednocześnie z założenia żądanie informacji na podstawie powyższego przepisu ma być mniej uciążliwe dla strony niż np. kontrola celno-skarbowa lub kontrola podatkowa. Istotne znaczenie ma również okoliczność, że udzielenie informacji ma nastąpić nieodpłatnie (art. 45 ust. 3 u.k.a.s.), a więc koszty z tym związane w całości ponosi strona. Zebranie informacji żądanych przez organ nie powinno zatem być czasochłonne, a także nie powinno wymagać od strony przetwarzania posiadanych informacji w celu uzyskania informacji żądanych przez organ. W ocenie Sądu Naczelnik nie wezwał Spółki o przedłożenie danych dotyczących posiadanych informacji (które mógłby zgodnie z upoważnieniem zawartym w art. 45 ust. 1 "przetwarzać"), lecz przez wezwanie próbował gromadzić materiał dowodowy, co jest właściwe dla postępowania jurysdykcyjnego, natomiast nie jest dopuszczalne na podstawie art. 45 ust. 1 u.k.a.s. Wyraźnie bowiem wskazano w uzasadnieniu postanowienia Naczelnika, że pozyskane informacje posłużą do weryfikacji poprawności rozliczeń podatkowych poszczególnych podmiotów po otrzymaniu dokumentów od Spółki. Z tego wynika, że zasadniczym celem Naczelnika było jednak pozyskanie materiału dowodowego, który następnie mógłby zostać wykorzystany w sformalizowanych postępowaniach prowadzonych wobec podmiotów korzystających z aplikacji Spółki co do których ma dane na podstawie informacji przedłożonych przez Spółkę i te n/n podmioty m.in. w ramach JPK czy deklaracji CIT/PIT. W ocenie Sądu nie temu jednak służy regulacja zawarta w powyższym przepisie. Ponadto wskazać należy, że jak już wcześniej wspomniano, będący podstawą materialnoprawną zaskarżonego postanowienia art. 45 ust. 1 u.k.a.s. jest przepisem kompetencyjnym, określającym organ właściwy m.in. do występowania do podmiotów o udostępnienie dokumentów zawierających informacje, w tym dane osobowe. Przepis ten nie zawiera jednak przesłanek kreujących obowiązek podmiotów, adresatów wystąpienia, do sporządzania, czy gromadzenia dokumentów. Jakkolwiek art. 45 u.k.a.s. jest zatytułowany "Obowiązek udostępnienia dokumentów i informacji", w sensie materialnoprawnym takiego obowiązku nie nakłada na adresata wezwania. Jego treść zawiera jedynie upoważnienie dla organów KAS, których działanie określono co do formy, zaskarżalnym postanowieniem (ust. 3 i 6). W tym przypadku nałożenie obowiązku na Spółkę jest tworzeniem prawa (obowiązku) w postaci indywidualnej i pozostaje w przestrzeni jurysdykcji administracyjnej (podatkowej), co oznacza konieczność wskazania normy prawa materialnego ustanowionego przez prawodawcę, jako podstawy konkretnego obowiązku adresata, tak do przedmiotu jak i podmiotu. W zaskarżonym postanowieniu takiej normy nie wykazano. Organ na żadnym etapie postępowania nie wykazuje materialnoprawnej podstawy obowiązku Spółki tworzenia czy gromadzenia konkretnych dokumentów o które została wezwana. Z normy zawartej w art. 45 ust. 1 u.k.a.s. nie można wyprowadzić nałożenia na podmiot będący adresatem wezwania obowiązku wykonywania określonych czynności związanych z przetwarzaniem danych, sporządzania zestawień, czy też podejmowania innych czynności, aby uczynić zadość wezwaniu. Nawet zatem gdyby uznać, że spełnione zostały przesłanki z tego przepisu do przedłożenia określonych danych, Spółka byłaby zobowiązana to uczynić, gdyby danymi tymi dysponowała. Tymczasem, aby uczynić zadość wezwaniu Naczelnika, Spółka byłaby zobligowana do wykonania szeregu pracochłonnych czynności polegających na przygotowaniu zestawienia nieistniejącego w momencie dokonania wezwania. Nie byłaby on w związku z tym zobowiązania do "udostępnienia dokumentów zawierających informacje" o czym stanowi art. 45 ust. 1 u.k.a.s., lecz do dokonania całego zespołu czynności, których końcowym efektem, byłoby powstanie dokumentu, którego zażądał Naczelnik. Takiej kompetencji dla organu podatkowego nie można jednak wyprowadzić z treści analizowanego przepisu. W konsekwencji Naczelnik nie tyle żądał "przekazania dokumentów", co podjęcia przez Spółkę czynności, których końcowym efektem byłoby dopiero przedłożenia żądanego dokumentu. Do nałożenia takiego obowiązku nie jest jednak wystarczająca kompetencja przyznana organom podatkowym w art. 45 ust. 1 u.k.a.s. Zgodzić należało się także z zarzutem, że wyznaczony przez Naczelnika termin był zbyt krótki na przygotowanie i przekazanie żądanych zestawień z czego nolens volens organ zdawał sobie sprawę od samego początku. Podkreślić zaś należy, że przekazanie informacji żądanych przez organ podatkowy nie powinno być czasochłonne, a także nie powinno wymagać od strony przetwarzania posiadanych informacji w celu uzyskania informacji żądanych przez organ. Z tych wszystkich powodów, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora zaś w oparciu o art. 135 p.p.s.a., uchyleniu podlegało postanowienie Naczelnika o czym orzeczono jak w punkcie I sentencji. O kosztach postępowania orzeczono jak w punkcie II na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się wpis od skargi. Jednocześnie ponieważ w sprawie zaistniała różnica (nadpłata) między kwotą kosztów pobranych (uiszczono 200 zł tytułem wpisu od skargi) a kosztami należnymi (100 zł) wynikającymi z §2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz.U.2021.535) więc na podstawie art. 225 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie III sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło