I SA/Kr 66/14

|Sygn. akt I SA/Kr 66/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 lutego 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędzia: WSA Grażyna Firek (spr.), Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Protokolant: st. referent Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2014 r., sprawy ze skargi G.J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 3 grudnia 2013 r. Nr [...], w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zwrotu kosztów egzekucyjnych - skargę oddala - Postanowieniem z dnia 30 września 2013 r. nr [...] na podstawie art. 97 §1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. –Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 267), art. 18 oraz art. 64c § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2012 r. poz.1015 ze zm.) Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiesił postępowanie prowadzone w sprawie wniosku G.J. o zwrot kosztów egzekucyjnych pobranych w toku egzekucji prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 3 stycznia 2013 r. nr [...], do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia kwestii zgodności z prawem decyzji stanowiącej podstawę prawną należności objętej tym tytułem wykonawczym. W jego uzasadnieniu organ wskazał , że prowadził postępowanie egzekucyjne wobec w/wymienionego w oparciu wskazany tytuł wykonawczy, dokonując zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego w Kredyt Banku SA i wskutek realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego należności objęte powyższym tytułem wykonawczym wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami egzekucyjnymi zostały zaspokojone w całości. Organ wskazał też, że decyzja stanowiąca podstawę prawną wskazanego wyżej tytułu wykonawczego została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, przy czym wyrok ten nie jest prawomocny, a zatem do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia kwestii zgodności z prawem, pozostającej nadal w obrocie prawnym decyzji, stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego, nie można rozstrzygnąć czy zachodzą przesłanki do zwrotu pobranych kosztów egzekucyjnych. W zażaleniu od powyższego postanowienia G.J. zarzucił, iż decyzja , w oparciu o którą prowadzone było postępowanie egzekucyjne, została prawomocnie uchylona i nie funkcjonuje w obrocie prawnym albowiem skargę kasacyjną od wyroku WSA w Bydgoszczy wniósł wyłącznie w części uznającej część zarzutów skarżącego za nieuzasadnione, zatem w pozostałym zakresie, co do uchylenia decyzji, wyrok ten stał się prawomocny i dlatego należało uznać, że przedmiotowa decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego. Nadto zarzucił, że organ I instancji nie zadał sobie trudu by ustalić stan faktyczny, opierając się wyłącznie na ustaleniu nieprawomocności wyroku na podstawie Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych W takiej sytuacji postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie zwrotu kosztów egzekucyjnych jest bezzasadne , a zażalenie na nie powinno zostać uwzględnione. Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu powyższego zażalenia, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 97 § 1 pkt 4 ustawy dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 267) oraz w zw. z art. 18 i art. 64c § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy dokonał identycznych ustaleń faktycznych, a także podzielił stanowisko organu I instancji , iż decyzja, stanowiąca podstawę przedmiotowego tytułu wykonawczego, pozostaje nadal w obrocie prawnym i w tej sytuacji nie można rozstrzygnąć czy zachodzą przesłanki do zwrotu pobranych kosztów egzekucyjnych. Organ podkreślił, że decyzja administracyjna zostaje wyeliminowana z obrotu prawnego tylko na podstawie prawomocnego wyroku sądu administracyjnego, , a w sprawie nin. , wbrew stanowisku żalącego się, wyrokowi WSA w Bydgoszczy z dnia 18 czerwca 2013 r., nie można nadać przymiotu orzeczenia prawomocnego. Stwierdzenie bowiem prawomocności orzeczenia w części niezaskarżonej skargą kasacyjną, przed jej rozpoznaniem, stanowiłoby czynność przedwczesną. Organ wskazał, że takie stanowisko znajduje potwierdzenie w postanowieniu NSA z dnia 12 kwietnia 2013 r. sygn. akt I FSK 366/13. W skardze od powyższego postanowienia wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie G.J. zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (tj.Dz.U.2013.267) w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj.Dz.U.2012.1015 ) poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a także niepodjęcie wszelkich niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w zakresie nienależnie pobranych należności z tytułu kosztów egzekucyjnych , a także naruszenie art. 64 c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez jego niezastosowanie , naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 97 § 1 pkt 4 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz niezasadne postanowienie o zawieszeniu postępowania i utrzymanie tego postanowienia w mocy w postępowaniu odwoławczym. Skarżący wniósł na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 lit c) p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego postanowienia organu I instancji wobec stwierdzenia innego naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy , a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący przywołał argumenty uprzednio przytoczone w uzasadnieniu zażalenia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jego oddalenie i ponownie przytoczył swoje stanowisko uprzednio zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012r., poz. 270 - dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia aktu administracyjnego, stwierdzeniem jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W razie nie stwierdzenia podstaw do wyeliminowania zaskarżonego aktu administracyjnego z obrotu prawnego sąd skargę oddala, co wynika z art. 151 p.p.s.a. Skarga jest nieuzasadniona albowiem zaskarżone postanowienie , jak i poprzedzające postanowienie organu I instancji nie naruszają przepisów postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Bezspornym było w sprawie , że Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia 3 stycznia 2013 r. nr [...], wystawiony przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, w celu przymusowego ściągnięcia podatku od towarów i usług za okres 2009/7 w wysokości 40.884,00 zł. Bezspornym było także, iż w toku prowadzonej egzekucji, na podstawie zawiadomienia z dnia 8 stycznia 2013 r. nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego w Kredyt Banku SA, a wskutek realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego należności objęte powyższym tytułem wykonawczym wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami egzekucyjnymi zostały zaspokojone w całości. Bezspornym było również, że wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia 18 czerwca 2013 r. sygn. akt I SA/Bd 105/13 uchylona została decyzja ostateczna , w oparciu o którą został wystawiony tytuł wykonawczy, na postawie którego wyegzekwowano należności wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami egzekucyjnymi oraz, że od wyroku tego skargę kasacyjną wniósł wyłącznie skarżący w części, uznającej część jego zarzutów za nieuzasadnione. Sporną w nin. sprawie między stronami była kwestia prawomocności/ostateczności decyzji administracyjnej, nakładającej na zobowiązanego obowiązek egzekwowany w postępowaniu egzekucyjnym. Zd. skarżącego , skoro skarga kasacyjna od wyroku uchylającego decyzję ostateczną na podstawie , której wystawiono tytuł wykonawczy, w oparciu o który dokonano egzekucji należności wraz z kosztami egzekucyjnymi, została wniesiona jedynie w zakresie nieuwzględnienia wszystkich zarzutów skarżącego, to wyrok ten co do uchylenia decyzji ostatecznej stał się prawomocny, a tym samym spełnione zostały przesłanki z art.64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i brak było podstaw do zawieszenia postępowania w sprawie zwrotu niesłusznie pobranych kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami. Zd. organów obu instancji przedmiotowemu wyrokowi WSA w Bydgoszczy nie można nadać przymiotu orzeczenia prawomocnego. Stwierdzenie bowiem prawomocności orzeczenia w części niezaskarżonej skargą kasacyjną, przed jej rozpoznaniem, stanowiłoby czynność przedwczesną. Tym samym, skoro wskazany wyrok nie jest prawomocny to nadal pozostaje w obrocie decyzja ostateczna, w oparciu o którą sporządzono przedmiotowy tytuł wykonawczy, a tym samym dopóki uchylający ją wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego nie stanie się prawomocny lub nie zostanie stwierdzona jego prawomocność dopóty zasadnym będzie zawieszenie postępowania w sprawie zwrotu pobranych kosztów egzekucyjnych , bowiem rekonstrukcja hipotezy normy prawnej, zawartej w art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wymaga pewności co do tego , że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem. Oceniając powyższe stanowiska Sąd doszedł do przekonania, ze prawidłowym jest stanowisko organów obu instancji. Postanowienia organów zostały wydane w oparciu o przepis art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267), zgodnie z treścią którego organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. Decyzja administracyjna wydana w drugiej instancji kończy postępowanie instancyjne, dlatego też ma przymiot orzeczenia ostatecznego i podlega wykonaniu. Jednakże w drodze weryfikacji sądowej, przeprowadzonej na skutek wniesionej przez stronę skargi do sądu administracyjnego, może zostać ona uchylona. W takim przypadku, lecz tylko na podstawie prawomocnego wyroku sądu administracyjnego, decyzja administracyjna zostaje wyeliminowana z obrotu prawnego. O prawomocności orzeczeń sądów administracyjnych stanowią przepisy działu II rozdziału 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z treścią przepisu art. 168 § 1 p.p.s.a. orzeczenie sądu administracyjnego staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. Z kolei w myśl przepisu art. 168 § 3 p.p.s.a. jeżeli zaskarżono tylko część orzeczenia, staje się ono prawomocne w części pozostałej z upływem terminu do zaskarżenia, chyba że Naczelny Sąd Administracyjny może z urzędu rozpoznać sprawę także w tej części. Ponadto art. 169 p.p.s.a. określa, że prawomocność orzeczenia stwierdza na wniosek strony wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym, a dopóki akta sprawy znajdują się w Naczelnym Sądzie Administracyjnym - ten Sąd. Co do prawomocności wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji w części niezaskarżonej skargą kasacyjną wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 12 kwietnia 2013 r. sygn. akt I FSK 366/13, w którym uznał, iż stwierdzenie prawomocności orzeczenia w części niezaskarżonej skargą kasacyjną przed jej rozpoznaniem stanowiłoby czynność przedwczesną. NSA wskazał, że z uwagi na zastrzeżenie, o którym mowa w art. 168 § 3 in fine p.p.s.a., mimo zaskarżenia tylko części orzeczenia sądu administracyjnego pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny może z urzędu rozpoznać sprawę także w części pozostałej, to jest niezaskarżonej. Treść zaś tego przepisu wyraźnie koresponduje z treścią przepisu art. 183 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, to jest przypadki enurneratywnie określone w § 2 tego przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny nie będąc związany granicami skargi kasacyjnej w zakresie, w jakim zachodzi nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 1-6 p.p.s.a.) może zatem uchylić wyrok sądu administracyjnego pierwszej instancji także w części niezaskarżonej, to jest mimo braku wniosku kasatora w tym zakresie, o czym stanowi przepis art. 186 p.p.s.a. Odnosząc powyższe do okoliczności nin. sprawy Sąd, podzielając w pełni przytoczone stanowisko NSA w cyt. postanowieniu, za organami obu instancji uznał, że nie można stanowiska skarżącego uznać za prawidłowe. Postępowanie organów, polegające na wstrzymaniu się z wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64c § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm., u.p.e.a.), w realiach niniejszej sprawy jest w pełni uzasadniona. Jakkolwiek decyzja organu podatkowego, mająca przymiot ostatecznej, stanowiła podstawę prawną określonego w niej obowiązku pieniężnego i uprawniała wierzyciela do wystawienia tytułu wykonawczego, a w dalszej konsekwencji - do przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego i pobrania kosztów egzekucyjnych, to dopóki uchylający ją wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego nie stanie się prawomocny lub nie zostanie stwierdzona jego prawomocność dopóty zasadnym będzie zawieszenie postępowania w sprawie zwrotu pobranych kosztów egzekucyjnych. Zgodnie z treścią art. 64c § 3 u.p.e.a. jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela. Zatem realizacja obowiązku wynikającego z cyt. przepisu wymaga pewności co do tego, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem. Mając na uwadze przytoczone wyżej względy Sąd uznał zarzuty z pkt I.2. i I.3. skargi za nieuzasadnione. Nie uznał Sąd także za uzasadniony zarzut z pkt I.1. skargi. W ocenie Sądu zgromadzony przez organy materiał dowodowy był wystarczający, kompletny i odpowiedni do istniejącego stanu sprawy. Zostały na jego podstawie ustalone wszystkie niezbędne do rozstrzygnięcia okoliczności i przesłanki. Wobec powyższego na zasadzie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.