I SA/Kr 678/15

|Sygn. akt I SA/Kr 678/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 września 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek, WSA Ewa Michna (spr.), Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2015 r., sprawy ze skargi E. Sp.z o.o. w K., na postanowienie Zarządu Województwa M., z dnia 19 lutego 2015 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, , , - s k a r g ę o d d a l a -, Postanowieniem z dnia 19 lutego 2015 r. nr [...] Zarząd Województwa M. odmówił stronie skarżącej – E. Sp. z o.o. w K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Centrum [...] z dnia 2 grudnia 2014 r. nr [...] zobowiązującej stronę skarżącą do zwrotu kwoty dofinansowania. W uzasadnieniu organ wskazał, że ww. decyzja z dnia 2 grudnia 2014 r., po dwukrotnym awizowaniu – w dniu 8 i 16 grudnia 2014 została włączona do akt sprawy ze skutkami doręczenia na dzień 22 grudnia 2014 r. Zatem termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 5 stycznia 2015 r. W dniu 8 stycznia 2015 r. pełnomocnik strony skarżącej złożył w siedzibie organu I instancji pełnomocnictwo do działania w imieniu Spółki, a w dniu 15 stycznia 2015 r. wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji argumentując, że jedyna upoważniona do reprezentacji strony skarżącej osoba – prokurent A. M. – S., nie była w stanie odebrać korespondencji z uwagi na nagle pogorszenie stanu zdrowia swojej chorej na [...] matki oraz zły stan zdrowia męża, który choruje na [...]. Z uwagi na skomplikowaną procedurę udzielenia pełnomocnictwa oraz brak czasu, skarżąca nie udzieliła upoważnienia do odbioru korespondencji osobie trzeciej. W załączeniu do wniosku, strona skarżąca przedłożyła dokumenty wskazujące na stan zdrowotny członków swojej rodziny. W ocenie organu, strona skarżąca - reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, nie dokonała jednocześnie czynności, dla której termin był określony, tj. nie wniosła odwołania, do czego obligował art. 58 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Organ zauważył ponadto, że pełnomocnik strony skarżącej był umocowany do jej reprezentowania już od dnia 4 stycznia 2015 r. czyli w czasie gdy nie upłynął jeszcze termin do wniesienia odwołania. Tymczasem pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy dopiero w dniu 8 stycznia 2015 r., a wniosek o przywrócenie terminu złożył dopiero w dniu 15 stycznia 2015 r. Ponadto załączone do wniosku dokumenty nie dotyczyły bezpośrednio osoby, która była uprawniona do odbioru korespondencji strony skarżącej, jak również nie wskazywały na zdarzenia nagłe, stanowiące przeszkody nie do przezwyciężenia. Strona skarżąca w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na ww. postanowienie, wniosła o jego uchylenie, zarzucając naruszenie art. 58 § 1 w zw. z art. 59 § 2 oraz art. 64 § 2 kpa. W uzasadnieniu wskazała, że zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie przyjęte jest, że nie można przyjęć do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu przed wezwaniem strony do dokonania czynności procesowej, której strona nie dokonała w terminie. Tym samym organ naruszył art. 64 § 2 kpa. Zdaniem strony skarżącej, uprawdopodobniła ona brak swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, powołując się na zły stan zdrowia osób z otoczenia A. M.-S. i konieczność zapewnienia opieki nad tymi osobami, co spowodowało odsunięcie na dalszy plan obowiązków dotyczących funkcjonowania skarżącej Spółki. Ponadto strona skarżąca zarzuciła organowi nieprawidłowe obliczenie terminu do złożenia odwołania, wskazując, że drugie awizo zostało dokonane w dniu 16 grudnia 2014 r. - tym samym 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 7 stycznia 2015 r. (dzień 6 stycznia 2015 r. był ustawowo wolny od pracy). Pełnomocnik strony skarżącej co prawda uzyskał pełnomocnictwo przed tą datą, jednak - podobnie jak strona skarżąca nie wiedział o wydaniu decyzji. Jednakże bez zbędnej zwłoki pełnomocnik stawił się w siedzibie Centrum P., gdzie w dniu 8 stycznia 2015 r. przekazano mu informację o doręczeniu decyzji w dniu 23 grudnia 2014 r. i upływie terminu odwołania. W odpowiedzi Zarząd Województwa M. wniósł o oddalenie skargi, jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie Sąd podkreśla, że organ w sposób prawidłowy obliczył termin do wniesienia odwołania. Skoro decyzja została awizowana po raz pierwszy 8 grudnia 2014 r., co przyznawała również strona skarżąca, to 14 dniowy termin przechowywania w placówce pocztowej liczy się od dnia pierwszego awiza. Zgodnie bowiem z art. 44 §1 pkt 1 kpa w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43, operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Z kolei zgodnie z art. 44 §4 kpa doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Prawidłowo więc organ obliczył, że skutek doręczenia decyzji nastąpił 22 grudnia 2014 r. tj. 14 dnia od daty pierwszego awiza. Skoro za datę doręczenia decyzji należało uznać 22 grudnia 2014 r. to 14 dniowy termin na wniesienie odwołania upływał dnia 5 stycznia 2015 r., jak to ustalił organ. Prawidłowo również przyjął organ, że do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji powinno zostać dołączone odwołanie. Zgodnie bowiem z art. 58 §2 kpa prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Brak "dopełnienia czynności", o której mowa w ww. art. 58 §2 kpa jest jedynie błędem formalnym, który powinien zostać uzupełniony na wezwanie organu. Niezasadna jest zatem argumentacja organu o braku możliwości przywrócenia terminu do wniesienia odwołania tylko z powodu niezłożenia odwołania razem z wnioskiem o przywrócenie terminu. Analogiczne przepisy jak ww. art. 58 §2 kpa obowiązują w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.). Zgodnie z art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Uchwałą składu siedmiu sędziów z dnia 21 kwietnia 2009 r., II FPS 9/08 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że: "Niedopełnienie obowiązku złożenia odwołania jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, o którym mowa w art. 162 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. – Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.), stanowi brak formalny podania. W przypadku jego wystąpienia, organ podatkowy właściwy do rozpoznania odwołania powinien wezwać stronę – na podstawie art. 169 § 1 wspomnianej ustawy – do usunięcia braku w terminie 7 dni z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia". Co do zasady ww. uchwała nie ma mocy wiążącej w rozumieniu art. 269 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Podjęta została bowiem w zakresie wykładni innych przepisów. Niemniej jednak ze względu na podobieństwo obu przepisów procesowych Sąd uznał, że będzie się kierował zaprezentowaną w niej wykładnią zasad dotyczących wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej również w postępowaniu regulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby uchwały mające na celu ujednolicenie orzecznictwa sądowego były możliwie szeroko uwzględniane przez orzekające sądy w sprawach o analogicznych problemach interpretacyjnych. Nie negując zasady niezawisłości sędziowskiej w rozpoznawaniu konkretnych sporów dotyczących indywidualnych stanów faktycznych – kierowanie się wykładnią prezentowaną w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego pozwala stronom sporu uzyskać poczucie pewności i stabilności prawa, co jest zgodne z wartościami konstytucyjnymi państwa prawa wskazanymi w art. 2 Konstytucji RP. Dodać należy, że podobne poglądy o wykorzystywaniu uchwały dotyczącej Ordynacji podatkowej w analogicznych przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego akceptowane są w orzecznictwie administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2014 r., II OSK 1989/12). W konsekwencji, w ocenie Sądu, organ powinien wezwać pełnomocnika skarżącej w trybie art. 64 §2 kpa do uzupełnienia braków wniosku o przywrócenie terminu poprzez nadesłanie odwołania od decyzji w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Przepis ten bowiem stanowi, że jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Błąd jaki popełnił organ w powyższym zakresie nie miał jednak wpływu na rozstrzygnięcie, a tylko w przypadku gdy naruszenie przepisów postępowania, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy sąd uchyla zaskarżone postanowienie zgodnie z art. 145 §1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W rozpoznawanej sprawie organ nie odmówił przywrócenia terminu tylko z powodu braku dołączenia odwołania, ale samodzielnie analizował pozostałe przesłanki wskazane we wniosku jako usprawiedliwienie niedopełnienia terminu. Tak więc niewezwanie o uzupełnienia braków formalnych wniosku, nie miało znaczenia w sprawie. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należałoby również przyznać rację pełnomocnikowi strony skarżącej, że, co do zasady, nie była prawidłowa argumentacja organu o braku związku dokumentów związanych ze złym stanem zdrowia bliskich A. M.-S. z przyczynami usprawiedliwiającymi niedochowanie terminu do wniesienia odwołania. Należy bowiem podkreślić, że przyczyną niedochowania terminu do wniesienia odwołania była nieświadomość strony skarżącej o rozpoczęciu biegu terminu do wniesienia odwołania na skutek nieodebrania awizowanej decyzji przez A. M.-S. To do A. – M. S. (a nie do ustanowionego przez nią, na późniejszym etapie, pełnomocnika) była kierowana korespondencja – logicznym więc było jej tłumaczenie, że wiedząc o awizowanej przesyłce, nie zdołała jej odebrać z powodu konieczności sprawowania opieki nad najbliższymi (matka, mąż, córka) i natłoku obowiązków służbowych. Również i ten błąd organu nie miał wpływu na wynik sprawy, bowiem organ dodatkowo zanalizował czy okoliczności faktyczne, na które powoływała się A. M. – S. i ustanowiony przez nią pełnomocnik – zostały uprawdopodobnione i czy usprawiedliwiały niedochowanie terminu. Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu, że nawet lekkie niedbalstwo wyklucza przywrócenie terminu. To strona powinna uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, na co również zwrócił uwagę organ, przeszkoda w dopełnieniu terminu musi istnieć w trakcie jego biegu. Sąd przyjął więc, że można byłoby usprawiedliwić brak winy w niedochowaniu terminu, gdyby strona skarżąca, a właściwie występująca w jej imieniu A. M. – S uprawdopodobniła brak swojej winy w nieodebraniu awizowanej do niej decyzji. Oczywistym jest bowiem, że wtedy oznaczałoby to brak winy co do nieświadomości o biegnącym terminie na wniesienie odwołania. Formalnie bowiem to niewiedza o skutecznym doręczeniu decyzji dnia 22 grudnia 2014 r. (w trybie art. 44 §4 kpa) spowodowała niedochowanie terminu na wniesienie odwołania. Z akt sprawy wynika, że do wniosku o przywrócenie terminu dołączone zostały dokumenty dotyczące stanu zdrowia jedynie męża i córki A. M. – S. Dokumenty te w znacznej mierze pochodzą jednak z okresu sprzed wydania ww. decyzji z dnia 2 grudnia 2014 r. Z okresu awizowania i biegu terminu do wniesienia odwołania praktycznie pochodzą dokumenty dotyczące wyłącznie córki: wyniki badań z dnia 10 grudnia 2014 r. i karta pierwszej wizyty z dnia 22 grudnia 2014 r. Słusznie więc, zdaniem Sądu, organ zauważał w zaskarżonym postanowieniu, że: "Przeszkody na które powołuje się Strona, nie powstały w czasie biegu terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez organ w I instancji i nie są to zdarzenia, których nie można przewidzieć wcześniej, uniemożliwiające odbiór korespondencji lub ustanowienia pełnomocnika działającego w imieniu Spółki". Ponadto trzeba też zaznaczyć, że pomimo zapewnień pełnomocnika strony skarżącej o przedstawieniu zaświadczenia o stanie zdrowia matki A. M.-S – taki dokument nie został dołączony do akt. W konsekwencji Sąd uznał, że skarżąca właściwie nie uprawdopodobniła w jakikolwiek sposób, aby konieczność codziennych wizyt u chorej matki (tym bardziej, że jak we wniosku zaznaczono – "nad Mamą codzienną opiekę sprawuje pielęgniarka") uniemożliwiała jej odebranie awizowanej przesyłki w ciągu 14 dni. W ocenie Sądu organ prawidłowo przyjął, że dokumenty dotyczące procesu leczenia Z. S. i M. S. nie uprawdopodabniają braku winy w niedochowaniu terminu na wniesienie odwołania. W związku z powyższym Sąd skargę oddalił na zasadzie art.151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.