I SA/Kr 705/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 17 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku O. Sp. z o.o. w O. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi O. Sp. z o.o. w O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 marca 2013 r. Nr: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do października 2006 r. p o s t a n a w i a oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek "O’ Sp. z o.o. w O. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 marca 2013 roku w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do października 2006 r. Z danych zawartych w urzędowym formularzu "PPPr" wynika, że strona skarżąca prowadzi działalność w zakresie sprzedaży hurtowej napojów bezalkoholowych. Kapitał zakładowy Spółki wynosi 50.000 zł. Podmiot skarżący nie dysponuje środkami trwałymi. Rok obrotowy 2011 został zamknięty stratą w wysokości 48.000 zł, zaś rok 2012 stratą 35.000 zł. Wskazano ponadto, że Spółka dysponuje rachunkami bankowymi w Deutsche Bank i ING Bank Śląski, których stan na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynosił 0 zł. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż od lutego 2007 roku spółka O.ma dokonywane zajęcia na rachunkach bankowych zgłoszonych w NIP-2 (w Deutsche Bank 20.000 zł za VAT 08/2006 i w ING Bank Śląski 20.000 zł za VAT 09/2006). Ponadto w czerwcu 2007 roku zajęto kwotę 30.000 zł w ING Bank Śląski z tytułu wpłaty za dostarczony towar. Kontrola rozpoczęta w lipcu 2007 za okres 2005-2006 trwała do 2010 roku. W jej wyniku strona utraciła większość kontrahentów. Brak możliwości normalnego funkcjonowania sprawił upadek spółki. Z tych względów strona wnosi o pomoc poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłat sądowych. Oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony skarżącej, dlatego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.), została ona wezwana do uzupełnienia wniosku poprzez: złożenie oświadczenia o aktualnych obrotach spółki i rodzaju prowadzonej działalności, oświadczenia, czy spółka została postawiona w stan upadłości, likwidacji oraz potwierdzenia tych okoliczności odpowiednimi dokumentami, określenia wysokości zysku lub straty za ostatni rok bilansowy popartego dokumentami księgowymi, rachunkiem zysku i start za 2012 rok, przedstawienia wykazu nieruchomości i ruchomości będących własnością spółki, podania liczby pracowników zatrudnianych przez spółkę i źródła ich finansowania, przedstawienia zeznania podatkowego za 2012 rok oraz zaświadczenia o wysokości funduszy posiadanych w kasie spółki, a także przedstawienia wyciągów z kont bankowych obejmujących operacje za ostatnie trzy miesiące. Wezwanie zawierało pouczenie, iż oświadczenia poparte stosownymi dokumentami strona winna była przedstawić w terminie 7 dni. Przesyłka skierowana do spółki O. Sp. z o.o. w O. na adres podany w skardze, zawierająca wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, po dwukrotnym awizowaniu w dniach 4 lipca 2013 roku i 12 lipca 2013 roku, wróciła do tutejszego Sądu z adnotacją "nie podjęto w terminie". Przesyłkę tę, zarządzeniem Sędziego z dnia 28 sierpnia 2013 roku uznano za skutecznie doręczoną stronie skarżącej. Jako datę doręczenia w trybie art. 73 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy przyjąć dzień 18 lipca 2013 roku. Termin siedmiodniowy do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął zatem skarżącej w dniu 25 lipca 2013 roku. Pomimo upływu zakreślonego terminu braki nie zostały uzupełnione. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy podmiot ten wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie strona skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Użyty w powołanym przepisie zwrot "może być przyznane" wskazuje na fakultatywny charakter orzeczenia Sądu o przyznaniu prawa pomocy osobom prawnym. Przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w wymienionym przepisie Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc, gdy w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu (vide: postanowienie NSA z dnia 13 lipca 2010 r. sygn. akt I FZ 195/10). Jeżeli strona skarżąca jest podmiotem gospodarczym, to powinno się unikać przerzucania ryzyka prowadzenia działalności na innych obywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się koszty prowadzenia postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienia NSA z dnia 9 marca 2011 r., sygn. akt II FZ 91/2011 i z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04). Brzmienie powołanego przepisu art. 246 § 2 p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy (vide: postanowienia NSA z dnia 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 322/08 oraz z dnia 28 grudnia 2012 r. sygn. akt II FZ 1020/12). To sprawą zainteresowanego jest przecież wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, jako że użycie w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. określenia "gdy wykaże" wskazuje wyraźnie, iż to wnioskodawca ma przekonać rozpoznającego wniosek, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z przewidzianego w tym przepisie dobrodziejstwa procesowego jakim jest instytucja prawa pomocy. Zdaniem orzekającego strona skarżąca nie wykazała że spełnia przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Dane przedstawione we wniosku "PPPr" były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych O. Sp. z o.o. w O., dlatego strona została wezwana do przedstawienia szeregu oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących aktualnej sytuacji podmiotu. Z nałożonego obowiązku strona skarżąca jednak się nie wywiązała. Nie przesłała wymaganych dokumentów niezwykle istotnych z punktu widzenia oceny jej rzeczywistej sytuacji majątkowej. W konsekwencji nie można określić jej zdolności płatniczych. W tym miejscu należy zaakcentować, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak podkreślono wyżej, wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy jest bowiem sprawą zainteresowanego, a orzekający nie jest uprawniony do zastępowania go w tym zakresie i domniemywania okoliczności nie wynikających z przedłożonych przez stronę dokumentów. Wobec powyższego opierając się o treść formularza wniosku o prawo pomocy przyjąć należy, iż O. Sp. z o.o. w O. nie zrealizowała warunku wykazania, iż nie jest w stanie ponieść kosztów niniejszego postępowania, chociażby w części. Przedłożone oświadczenie nie odzwierciedla pełnej i rzeczywistej sytuacji materialnej strony skarżącej. Brak materiału dowodowego, który uzasadniałby stanowisko, że skarżąca nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, musiał skutkować odmową przyznania prawa pomocy. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.