I SA/Kr 708/09
PostanowienieWSA w Krakowie2009-05-22
Skład orzekający: Michał Śmiałowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca oszczędności w wysokości 200 000 zł, dwie nieruchomości oraz dwa samochody, mimo braku bieżących dochodów i utrzymywania dwójki dzieci, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, gdy strona posiada znaczące oszczędności, nieruchomości i pojazdy, które pozwalają na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. Posiadanie takich aktywów wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy, które jest formą pomocy państwa dla osób faktycznie niezdolnych do poniesienia kosztów.Stan faktyczny
J. T. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. Wnioskodawca wraz z żoną i dwójką dzieci nie osiąga dochodów, utrzymuje się z oszczędności w kwocie 200 000 zł, jest właścicielem nieruchomości i dwóch samochodów. Sąd uznał, że sytuacja finansowa strony nie uzasadnia przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. T. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 13.03.2009r. , nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2003r. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie 126 252 zł. postanawia: wniosek oddalić
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 13.03.2009r. , nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2003r. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie 126 252 zł.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" J. T. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną A. W. ur. w 1961 r. , synem J. T., ur. w 1995r. oraz córką .M. T. ur. w 2000r.
Ani J. T. ani A. W. nie osiągają dochodów . Rodzina utrzymuje się z oszczędności , które w chwili obecnej wynoszą 200 000 zł.
Strona skarżąca jest właścicielem nieruchomości w Z. (350 m2) i przy ul. T. w K. Posiada również samochód A.z 2003r. o wartości ok. 15 000 zł. i Land Rover z 1996r. o wartości ok. 10 000 zł.
Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r.
Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa
i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.(por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84)
Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem
w sprawie (...)
Sytuacja finansowa strony skarżącej nie ma znamion wyjątkowości. Nie daje też
w ocenie orzecznika podstaw do przyznania prawa pomocy.
Wprawdzie zarówno J. T. jak i A. W. nie osiągają dochodów i mają na utrzymaniu dwójkę dzieci jednak nic nie stoi na przeszkodzie aby podjęli pracę przynoszącą dochód. Skoro więc taki stan rzeczy trwa i jednocześnie pozwala na utrzymanie rodziny ,dwóch samochodów i dwóch nieruchomości nie można mówić o spełnieniu przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy.
Podkreślić też należy , że już sam fakt posiadania oszczędności w wysokości 200 000 zł. dwóch samochodów o wartości łącznej ok. 25 000 zł. i jeszcze w/w nieruchomości (których wartość, biorąc pod uwagę ceny nieruchomości w K.
i okolicach , jest znaczna) wyklucza możliwość zwolnienia strony skarżącej od kosztów sądowych w niniejszej sprawie .
Wyżej wymienione okoliczności wskazują bowiem, że poniesienie kosztów sądowych jest w zasięgu możliwości płatniczych strony skarżącej a uiszczenie ich nie spowoduje pogorszenia warunków bytowych rodziny.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 244§1 , art.245§3,
art. 246§1pkt 2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r.
Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło