I SA/Kr 711/09
PostanowienieWSA w Krakowie2009-05-22
Skład orzekający: Michał Śmiałowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca oszczędności w wysokości 200 000 zł, dwa samochody oraz nieruchomości, mimo braku bieżących dochodów i utrzymywania dwójki dzieci, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona skarżąca posiada znaczne oszczędności, nieruchomości oraz pojazdy, co wyklucza możliwość stwierdzenia, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Posiadanie takich aktywów wskazuje, że poniesienie kosztów sądowych jest w zasięgu możliwości płatniczych strony, a ich uiszczenie nie spowoduje pogorszenia warunków bytowych rodziny.Stan faktyczny
Strona skarżąca, J. T., złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą odsetek za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy. Wnioskodawca wraz z żoną i dwójką dzieci utrzymuje się z oszczędności w wysokości 200 000 zł, posiada dwie nieruchomości oraz dwa samochody. Mimo braku bieżących dochodów, sąd uznał, że sytuacja finansowa strony nie uzasadnia przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. T. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 13.03.2009r. , nr [...] w przedmiocie określenia wysokości odsetek za zwłokę od niewypłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2002r. w kwocie 1 274 zł. postanawia: wniosek oddalić
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 13.03.2009r. , nr [...] , w przedmiocie określenia wysokości odsetek za zwłokę od niewypłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2002r. w kwocie 1 274 zł.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" J. T. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną A. W. ur. w 1961 r. , synem J. T., ur. w 1995r. oraz córką .M. T. ur. w 2000r.
Ani J. T. ani A. W. nie osiągają dochodów . Rodzina utrzymuje się z oszczędności , które w chwili obecnej wynoszą 200 000 zł.
Strona skarżąca jest właścicielem nieruchomości w Z. (350 m2) i przy ul. T. w K. Posiada również samochód A.z 2003r. o wartości ok. 15 000 zł. i Land Rover z 1996r. o wartości ok. 10 000 zł.
Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r.
Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa
i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.(por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84)
Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem
w sprawie (...)
Sytuacja finansowa strony skarżącej nie ma znamion wyjątkowości. Nie daje też
w ocenie orzecznika podstaw do przyznania prawa pomocy.
Wprawdzie zarówno J. T. jak i A. W. nie osiągają dochodów i mają na utrzymaniu dwójkę dzieci jednak nic nie stoi na przeszkodzie aby podjęli pracę przynoszącą dochód. Skoro więc taki stan rzeczy trwa i jednocześnie pozwala na utrzymanie rodziny ,dwóch samochodów i dwóch nieruchomości nie można mówić o spełnieniu przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy.
Podkreślić też należy , że już sam fakt posiadania oszczędności w wysokości 200 000 zł. dwóch samochodów o wartości łącznej ok. 25 000 zł. i jeszcze w/w nieruchomości (których wartość, biorąc pod uwagę ceny nieruchomości w K.
i okolicach , jest znaczna) wyklucza możliwość zwolnienia strony skarżącej od kosztów sądowych w niniejszej sprawie .
Wyżej wymienione okoliczności wskazują bowiem, że poniesienie kosztów sądowych jest w zasięgu możliwości płatniczych strony skarżącej a uiszczenie ich nie spowoduje pogorszenia warunków bytowych rodziny.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 244§1 , art.245§3,
art. 246§1pkt 2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r.
Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło