I SA/Kr 713/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.G. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], nr [...], w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym za rok 2003 w kwocie [...] postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą w 1/2 części od kosztów sądowych, 2. w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalić Dnia 24.07.2007r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek K. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych , w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego , z dnia [...], nr [...], w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym za rok 2003 w kwocie 17 083 zł. Jak wynika z uzasadnienia wniosku , zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów K.G. prowadzi gospodarstwo domowe wraz mężem J. G., ur. w 1967 r. oraz trzema synami: P. G. ur. w 1993r., D. G. ur. w 1995r., P. G. ur. w 1997r. K. G. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie handlu odzieżą i uzyskuje z tego tytułu dochód w wysokości 2000 zł. miesięcznie. Według zeznania podatkowego (PIT-28) w roku 2006 uzyskała przychód w wysokości 29 983,61 zł. J. G. jest obywatelem N. i obecnie nie pracuje. Jak podaje strona skarżąca powodem tego są trudności językowe oraz jego kwalifikacje zawodowe – jest bowiem zawiadowca kolejowym. Miesięczne wydatki rodziny wynoszą 1037,79 zł. Strona skarżąca jest właścicielem domu o pow. 150 m2 , działki o pow. 17 a i samochodu osobowego marki Volkswagen Passat rok. prod. 1997r. o wartości 15 tys. zł. Nie posiada natomiast oszczędności czy papierów wartościowych. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej zasługuje tylko w części na uwzględnienie. Przyznanie prawa pomocy zgodnie z art. 246§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.(por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84) Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od osób toczących spory sądowe w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą. Działalność gospodarcza wiąże się bowiem, ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów - także sądowych. Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) W przedmiotowej sprawie należy przede wszystkim wziąć pod uwagę fakt, iż strona skarżąca prowadzi działalność gospodarczą a jako przedsiębiorca powinna liczyć się z możliwością ponoszenia kosztów z nią związanych i gromadzić fundusze na ten cel. Ponadto K. G. jest właścicielką nieruchomości oraz samochodu osobowego o wartości 15 000 zł. Cały czas prowadzi działalność gospodarczą , która przynosi dochód. Nie można jej więc przypisać znamion ubóstwa. Zauważyć też trzeba, iż zarówno posiadanie nieruchomości jak i stałych dochodów umożliwiają zaciągnięcie kredytu lub pożyczki i w ten sposób zdobycie środków finansowych. Z drugiej strony jednak strony nie sposób pominąć, iż K.G. utrzymuje sama pięcioosobową rodzinę a przed tut. Sądem prowadzone są dwa postępowania, w których jest stroną. Łączna kwota wpisu od skarg w tych sprawach wynosi 1061 zł. Uiszczenie takiej kwoty w obecnej sytuacji K. G. pogorszyłoby niewątpliwie warunki bytowe rodziny. W związku z tym oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający stanął na stanowisku , iż zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych w ½ części jest rozstrzygnięciem najbardziej odpowiadającym możliwościom płatniczym K. G. Biorąc pod uwagę powyższe , na podstawie art. 244§1 , art.245§3, art. 246§1, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.