I SA/Kr 720/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2018r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P. Z. od postanowienia Starszego Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 maja 2018r., sygn. akt I SA/Kr 720/17 w przedmiocie wniosku o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 8 czerwca 2017r. nr [...], [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne oraz z dnia 8 czerwca 2017r. nr [...], [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne postanawia: utrzymać w mocy postanowienie Starszego Referendarza Sądowego z dnia 11 maja 2018r., sygn. akt I SA/Kr 720/17, odmawiające ustanowienia adwokata. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek P. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, w sprawie ze skarg na postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 8 czerwca 2017r., nr [...], [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne oraz z dnia 8 czerwca 2017r. nr [...], [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Postanowieniem z dnia 11 maja 2018r. Starszy Referendarz Sądowy WSA w Krakowie, działając na podstawie art. 246 § 3, w zw. z art. 258 § 1 i 2, pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówił skarżącemu ustanowienia adwokata. W sprzeciwie ww. postanowieniu zarzucono naruszenie art. 246 § 3 p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwą wykładnię, prowadzącą do uznania, że skarżący pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem, który to stosunek prawny miałby dalej determinować możliwość jego zastępstwa przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Krakowie. Zdaniem skarżącego, zaskarżone orzeczenie wydano z całkowitym pominięciem treści pisma - wniosku o wyznaczenie adwokata z urzędu. Wskazano tam, że w postępowaniu przed WSA w Krakowie, pełnomocnik reprezentował skarżącego pro bono. Tak też podkreślił we wniosku o zwolnienie go z opłaty sądowej. Jednocześnie podano, że obecnie - przy ewentualnym przygotowaniu skargi kasacyjnej - pełnomocnik nie może w dalszym ciągu reprezentować skarżącego pro bono, tym samym skarżący nie może - bez uszczerbku dla siebie i swojej rodziny - ponieść kosztów pomocy prawnej z wyboru do sporządzenia ewentualnej skargi kasacyjnej do NSA w Warszawie. Podniesiono, że czynności wykonywane w toku postępowania wpadkowego przez pełnomocnika - dotyczącego wyznaczenia pomocy adwokata z urzędu - nie świadczą o tym, że skarżący pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem, który może reprezentować go przed NSA w Warszawie. Wskazano, że Sąd z dotychczasowych pism powinien był ustalić, że skarżący obecnie nie pozostaje z pełnomocnikiem (lub jakimkolwiek innym adwokatem lub radcą prawnym) w stosunku prawnym, pozwalającym na podjęcie działań prawnych przy sporządzeniu i wniesieniu skargi kasacyjnej. Zauważono ponadto, że pełnomocnik nie wypowiada obecnie wniesionego pełnomocnictwa, albowiem nadal pomaga skarżącemu, który nie rozumie procedury sądowej. Wskazano, że dotychczasowe pisma pełnomocnika świadczą o tym, iż nie sporządzi i nie wniesie on skargi kasacyjnej, jako adwokat pro bono, ani adwokat z wyboru, wykonujący czynności odpłatnie. W sprzeciwie od orzeczenia referendarza WSA w Krakowie zawarto oświadczenie: "Aby stało się zadość wątpliwościom kogokolwiek, niniejszym oświadczam, że wypowiadam pełnomocnictwo złożone do akt niniejszej sprawy w części w jakiej dotyczy ono reprezentacji skarżącego przed NSA w Warszawie". W świetle powyższego wniesiono o to, aby WSA w Krakowie zmienił zaskarżone orzeczenie w ten sposób, by dla skarżącego wyznaczono adwokata z urzędu - a w trybie art. 244 § 3 p.p.s.a. w osobie adw. M. S.-H., który nadal podtrzymał swoje wcześniejsze oświadczenie, że wyraża zgodę na wyznaczenie go adwokatem z urzędu w trybie art. 244 § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Treść art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") wskazuje, że rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka, jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Zgodnie z art. 246 § 3 p.p.s.a. adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że słusznie ocenił Referendarz Sądowy tut. Sądu, iż wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata należało oddalić. Sąd w pełni podziela jego ocenę, dokonaną w sprawie. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że oświadczenie o treści: "Aby stało się zadość wątpliwościom kogokolwiek, niniejszym oświadczam, że wypowiadam pełnomocnictwo złożone do akt niniejszej sprawy w części w jakiej dotyczy ono reprezentacji skarżącego przed NSA w Warszawie" zostało zawarte w sprzeciwie od orzeczenia referendarza WSA w Krakowie. W tym miejscu podać trzeba, że pełnomocnictwo powinno być złożone w tej formie prawnej, w jakiej zostało udzielone, a więc na piśmie lub ustnie do protokołu. Skierowane do sądu pismo, zawiadamiające o wypowiedzeniu pełnomocnictwa powinno spełniać wymogi, o których mowa w art. 46 p.p.s.a. (zob. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. VII). Na uwagę zasługuje również to, że zawiadomienie sądu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa powinno być przekazane w odpisach dla pozostałych stron lub uczestników postępowania (zob. B. Dauter Metodyka Pracy Sędziego Sądu Administracyjnego, Wydanie 6, Warszawa 2018r.). Na kanwie przedmiotowej sprawy trudno doszukać się zachowania prawidłowej formy wypowiedzenia pełnomocnictwa przez profesjonalnego pełnomocnika. Nie można tracić z pola widzenia okoliczności, że adwokat w dalszym ciągu reprezentuje stronę i aktywnie uczestniczy w incydentalnym postępowaniu o przyznanie prawa pomocy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że ze znajdującego się w aktach pełnomocnictwa z dnia 22 czerwca 2017r. wynika, iż obejmuje ono reprezentowanie strony przed sądami administracyjnymi we wszystkich instancjach w sprawie. Sam pełnomocnik w złożonym sprzeciwie oświadczył, że nie wypowiada obecnie wniesionego pełnomocnictwa, bowiem nadal pomaga skarżącemu. Sąd zwraca uwagę, że w złożonym sprzeciwie zauważyć można niekonsekwencję oświadczeń pełnomocnika, który w jednym miejscu podaje, że mimo reprezentowania skarżącego w postępowaniu wpadkowym, nie może w dalszym ciągu reprezentować go pro bono przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie, ale może to uczynić z urzędu, o czym świadczy podtrzymane przez niego oświadczenie, że wyraża zgodę na wyznaczenie go adwokatem z urzędu w trybie art. 244 § 3 p.p.s.a. Ponadto poprosił on o wskazanie tej okoliczności Dziekanowi ORA w K. w przypadku udzielenia skarżącemu pomocy prawnej, poprzez udzielenie adwokata. Pełnomocnik podkreślał swoją dbałość o interesy skarżącego, którego reprezentuje, tymczasem z jego oświadczeń wynika wcześniej wskazana niekonsekwencja. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności sprawy i słuszny tok rozumowania referendarza sądowego, któremu dał wyraz w wydanym postanowieniu, wskazać trzeba, że obowiązek zagwarantowania skutecznego dostępu do Sądu nie oznacza bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, w sytuacji, gdy strona korzysta z pomocy profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego z wyboru (por. Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2010r., sygn. akt II GZ 156/10). Nie ulega bowiem wątpliwości, że na obecnym etapie postępowania przed WSA w Krakowie, wymogi formalne, o których mowa powyżej są spełnione, skarżący jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, a fakt ten jest dla Sądu kluczowy. Zasadnie zatem ocenił referendarz sądowy tut. Sądu, biorąc pod uwagę treść art. 246 § 3 p.p.s.a. oraz fakt, iż pełnomocnikiem strony jest profesjonalista, że rozstrzygnięcie pozytywne dla strony nie jest w tym przypadku możliwe. W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie referendarza sądowego jest adekwatne do okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy. Wobec tego, zaskarżone postanowienie odmawiające ustanowienia adwokata, należy uznać za prawidłowe, a sprzeciw skarżącego za niezasadny. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 260 § 1, § 2 i § 3 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.