I SA/Kr 727/09
WyrokWSA w Krakowie2009-07-28
Skład orzekający: Ewa Michna, Piotr Głowacki, Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rekwizycyjny, któremu zlecono wykonanie czynności egzekucyjnych w zakresie przechowywania pojazdu, jest właściwy do orzeczenia o zwrocie kosztów przechowywania tego pojazdu na rzecz strony, która sprawowała dozór?Ratio decidendi
Organ rekwizycyjny, wykonując prawa i obowiązki organu egzekucyjnego w zakresie zleconych czynności, jest właściwy do orzeczenia o przyznaniu zwrotu koniecznych wydatków związanych z przechowywaniem pojazdu na rzecz podmiotu sprawującego dozór. Koszty te powinny być pokrywane z budżetu państwa, a ewentualne rozliczenia między organami administracji nie mogą stanowić podstawy do odmowy przyznania zwrotu stronie, która poniosła wydatki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zwrotu wydatków związanych z przechowywaniem samochodu, który został usunięty i zabezpieczony na parkingu strony skarżącej. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił zwrotu kosztów, uznając się za niewłaściwego do ich przyznania. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących właściwości organów w zakresie orzekania o kosztach przechowywania pojazdu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 727/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 lipca 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędziowie: WSA Piotr Głowacki (spr.), WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2009r., sprawy ze skargi Centrum "S" Sp. z o.o. w K., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 10 marca 2009 Nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania zwrotu wydatków związanych z przechowywaniem samochodu, I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 357, 00 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009r., znak [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego, na podstawie art. art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 roku, Nr 229, poz. 1954) w zw. z § 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 roku w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 roku, Nr 50, poz. 449), odmówił przyznania Centrum Motoryzacyjnemu "S" Sp. z o.o. w K. zwrotu wydatków związanych z przechowywaniem samochodu marki P. o nr rej. [...] w kwocie 2.403,40 zł.
W uzasadnieniu wskazano, że pojazd został usunięty i zabezpieczony na parkingu strony wnioskującej przy ul. S. Procedura przepadku na rzecz Skarbu Państwa prowadzona była zgodnie z właściwością miejscową przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, natomiast likwidacja - w drodze zleconej rekwizycji- odbyła się przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego. Zdaniem organu, to Naczelnik Urzędu Skarbowego jest właściwy do wydania postanowienia w przedmiocie przyznania kosztów za przechowywanie pojazdu na parkingu strony wnioskującej w okresie od 30.05.2008r. do 12.12.2008r.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniosło Centrum Motoryzacyjne "S" Sp. z o.o. w K., podnosząc zarzut naruszenia art. 102 § 2 w zw. z art. 31 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z § 3 pkt 1a i § 6 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym. Zdaniem strony odwołującej to Naczelnik Urzędu Skarbowego Kraków – Podgórze, jako organ rekwizycyjny winien wykonywać prawa i obowiązki organu egzekucyjnego w zakresie zleconych czynności, w tym także orzec o kosztach przechowywania pojazdu.
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 10 marca 2009r., znak [...], wydanym na podstawie art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 191, poz. 1377), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowy pojazd przeszedł na własność Skarbu Państwa na mocy art. 130a ust. 10 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, a decyzję o przejęciu wydał Naczelnik Urzędu Skarbowego, właściwy miejscowo dla ostatniego właściciela pojazdu. Co do zasady, organ orzekający o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa ponosi koszty związane z jego przechowaniem. W sytuacji, kiedy pojazd znajduje się na terenie działania innego organu, zastosowanie znajdują przepisy w/w rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z § 4 tego rozporządzenia, przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stosuje się do naczelników urzędów skarbowym w odniesieniu do przechowywania i likwidacji ruchomości. Oznacza to, że naczelnik urzędu skarbowego, orzekającego o przejęciu posiada uprawnienia organu egzekucyjnego i może zlecić organowi rekwizycyjnemu wykonanie czynności egzekucyjnych w zakresie składników majątku, znajdujących się na terenie działania tego organu. Powyższe oznacza, że dysponentem postępowania o przejęcie pojazdu na rzecz Skarbu Państwa jest organ, wydający w tym zakresie orzeczenie, a organ rekwizycyjny działa tylko w ramach określonych zleceniem, w tym w ramach czasowych i nie może ponosić odpowiedzialności w zakresie wykraczającym poza te ramy, w tym - za koszty przechowywania w okresie przed otrzymaniem zlecenia rekwizycyjnego.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosło Centrum Motoryzacyjne "S" Sp. z o.o. w K., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia, poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania.
Strona skarżąca podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, a to art. 102 § 2 w zw. z art. 31 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z § 3 pkt 1a i § 6 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a także naruszenia przepisów postępowania, a to art. 6, art. 7, art. 77 i art. 107 § 1 i § 3 w zw. z art. 126 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania ich z naruszeniem prawa, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W szczególności, w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. sąd uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu postanowienia wydane w kontrolowanym postępowaniu nie mogły pozostać w obrocie prawnym, ponieważ dotknięte są naruszeniami o takim właśnie charakterze.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym pojazd usunięty i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się, przy czym w takiej sytuacji pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Decyzja właściwego miejscowo urzędu skarbowego ma charakter wyłącznie deklaratoryjny i potwierdza skutek, który nastąpił już ex lege (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2006 roku, sygn. akt I OSK 1185/05, LEX nr 321159). Terminem początkowym, od którego Skarb Państwa jest obowiązany ponieść koszty parkowania zajętego pojazdu jest data upływu sześciomiesięcznego terminu, obliczanego od dnia usunięcia pojazdu, przy czym przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie pozwalają na jakiekolwiek dzielenie okresu sprawowania dozoru na poszczególne fazy, zaś w szczególności nie znajduje w nich oparcia próba rozdzielenia właściwości organów, orzekających o kosztach dozoru w odniesieniu do momentu, kiedy zostały dostarczone dokumenty, zlecające rekwizycję (por. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 2 października 2008 roku, sygn. akt I SA/Kr 1143/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępna pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W kontrolowanym postępowaniu będą miały zastosowanie przepisy § 3 pkt 1 a oraz § 6 ust. 1 i § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepisy te umożliwiają przyznanie na żądanie dozorcy z mocy art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór. W kontrolowanym postępowaniu zastosowana została instytucja rekwizycji. Zgodnie z art. 1a pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - przez organ rekwizycyjny rozumie się organ egzekucyjny o tej samej właściwości rzeczowej co organ prowadzący egzekucję, któremu organ egzekucyjny zlecił wykonanie czynności egzekucyjnych. Stosownie zaś do art. 31 § 1 cyt. ustawy organ egzekucyjny może zlecić organowi rekwizycyjnemu wykonanie czynności egzekucyjnych w zakresie składników majątku zobowiązanego, znajdujących się na terenie działania tego organu. Art. 31 § 1a cyt. wprost stanowi, że organ rekwizycyjny wykonuje prawa i obowiązki organu egzekucyjnego w zakresie zleconych przez niego czynności egzekucyjnych. Koszty związane z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za jego sprawowanie należą się podmiotowi, który wykonywał te działania od Skarbu Państwa - w pierwszej kolejności winny być zaspokojone z kwot uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości dozorowanej, a w wypadku, jeśli przekraczają te kwoty, nadwyżkę pokrywa się z budżetu państwa (§ 12 ust. 1 i 2 w/w rozporządzenia). Organ właściwy do załatwienia sprawy - czy to organ egzekucyjny właściwy rzeczowo i miejscowo, czy to właściwy rzeczowo organ rekwizycyjny, ma obowiązek orzec o przyznaniu kosztów i wynagrodzenia za cały okres, za jaki świadczenie to jest należne. Organ, który takie zlecenie otrzymuje, wykonuje prawa i obowiązki organu egzekucyjnego w zakresie, objętym zleceniem, a zatem również na nim spoczywa obowiązek orzeczenia o kosztach dozoru, i to za cały okres, za jaki byłyby one należne.
Organy administracyjne uznając zatem w sposób błędny, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego Kraków – Podgórze nie jest właściwy do uwzględnienia wniosku wydając przy tym decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty naruszyły przepisy postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny mieć na uwadze, iż organ rekwizycyjny wykonuje wszelkie obowiązki organu właściwego miejscowo i rzeczowo w takim zakresie, w jakim nastąpiło zlecenie czynności, orzeka zaś o przyznaniu należności z budżetu Skarbu Państwa, a nie z tych środków, jakie sam posiada do dyspozycji. Ewentualny obowiązek pokrycia należności Skarbu Państwa ze środków, jakie pozostają do dyspozycji danego organu rekwizycyjnego może ewentualnie zostać – po zrealizowaniu- zrekompensowany poprzez rozliczenia pomiędzy organami administracji publicznej w ramach finansów publicznych, nie może jednak stanowić podstawy do odmowy przyznania zwrotu wydatków podmiotowi, który sprawował dozór nad pojazdem, przejętym przez Skarb Państwa.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, orzekł jak w pkt I sentencji wyroku, za podstawę przyjmując art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a.
W punkcie II sentencji wyroku orzeczono o kosztach w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło