I SA/Kr 734/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 23 września 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. N. – T. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych poprzez zwolnienie z wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie skarg na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30.04.2007r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2003r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek E.N. – T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych poprzez zwolnienie z wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie skarg na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30.04.2007r. nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2003r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów E. N. – T., prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem N. T. H. ur. w 1961 r. córką P. N.– T.. ur. w 2002 r. , oraz synami P. N. – T. ur. w 1997r. i P. N. – T. ur. w 2004r. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje miesięcznie dochód w wysokości 1683,14 zł. brutto. Wartość dostaw na terytorium kraju, w ramach tej działalności podlegających opodatkowaniem podatkiem VAT za miesiąc kwiecień 2009r. wynosiła 30 863 zł. za miesiąc maj 2009r. – 26 779 zł. a za miesiąc czerwic 2009r. – 39 876 zł. E. N. – T. spłaca kredyt mieszkaniowy w wysokości ok.1500 zł. miesięcznie. N. T. H. nie pracuje natomiast i nie osiąga dochodów. Koszty utrzymania rodziny obejmują następujące wydatki : czynsz za mieszkanie – po podwyżce – 415, 36 zł. , opłatę za gaz – 65 zł. , opłatę za wodę 28,05 zł. , opłatę za ogrzewanie – 119,66 zł. , opłatę za prąd – 54 zł. Strona skarżąca ponosi ponadto koszty leczenia w wysokości 400 zł. miesięcznie oraz koszty leczenia syna w wysokości 200 zł. miesięcznie. Jest właścicielem mieszkania o pow. 62 m2 w K. Działka budowlana o pow. 7 a w N. należy natomiast do syna. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.(por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84) Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma jednak analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych E. N. - T. Stąd też jej pełnomocnik został wezwany do przedłożenia szeregu dokumentów. Z nałożonego obowiązku strona skarżąca nie wywiązała się jednak w pełni. Nie nadesłała bowiem: - wyciągów z kont bankowych E. N. – T. (zarówno osobistych jak i firmowych) obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów z kont bankowych męża E. N. – T. (zarówno osobistych jak i firmowych) obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów z ich lokat bankowych , - zeznania podatkowego E. N. – T. i jej męża za 2008r. , - dowodu własności działki w N. (odpowiednia umowa w formie aktu notarialnego, wypis z księgi wieczystej przedmiotowej nieruchomości, lub kserokopie w/w dokumentów) - odpowiedniego zaświadczenia o wykreśleniu męża E. N.– T. z ewidencji działalności gospodarczej, Przedstawiony przez stronę skarżącą stan majątkowy jest natomiast dla orzekającego niejasny i nielogiczny. Przede wszystkim nie jest możliwe aby wydatki rodziny (2782,07 zł. ) tak znacznie przewyższały jej dochody (1683,14 zł. ) co ma miejsce w niniejszym przypadku ! Budzi to wątpliwości co do wiarygodności oświadczeń strony skarżącej. W konsekwencji wyżej wymienionych faktów, zdaniem orzecznika, nie zostały wyjaśnione podstawowe okoliczności dotyczące źródeł i wysokości dochodów strony skarżącej oraz jej rodziny. Taki stan rzeczy jednoznacznie wskazuje natomiast , iż przesłanka z art. 246§1 w/w ustawy dotycząca wykazania przez stronę skarżącą, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania , bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , nie została spełniona. Trzeba też podkreślić, iż strona skarżąca reprezentowana przez fachowego pełnomocnika powinna była wykazać w jaki sposób zmieniła się jej sytuacja finansowa od czasu ostatniego orzeczenia w tej kwestii z dnia 23.04.2008r. – czego również nie uczyniła. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 244§1 , art.245§3, art. 246§1pkt 2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.