I SA/Kr 756/08
WyrokWSA w Krakowie2009-06-17
Skład orzekający: WSA Ewa Michna, WSA Grażyna Firek, WSA Stanisław Grzeszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze decyzji podatkowej jest skuteczne, jeśli podatnik złożył zgłoszenie aktualizacyjne NIP-3, ale zawierało ono błędy formalne, które zostały usunięte dopiero po wysłaniu decyzji?Ratio decidendi
Doręczenie zastępcze decyzji podatkowej jest skuteczne, jeśli zostało dokonane na adres znany organowi, nawet jeśli podatnik złożył zgłoszenie aktualizacyjne NIP-3 z błędami formalnymi, które zostały usunięte dopiero po wysłaniu decyzji. Skutki zaniedbania obowiązku aktualizacji danych obciążają podatnika. Dopiero skuteczne zgłoszenie aktualizacyjne wiąże organy podatkowe.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego określił zobowiązanie podatkowe J. S. z tytułu sprzedaży nieruchomości. Decyzja została dwukrotnie awizowana na adres podatnika, który okazał się nieaktualny. J. S. wniósł odwołanie, twierdząc, że odebrał decyzję osobiście w późniejszym terminie i że złożył aktualizację adresu w zgłoszeniu NIP-3. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, uznając doręczenie zastępcze za skuteczne. J. S. zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów o doręczeniach.Rozstrzygnięcie
Sąd skargę oddalił.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 756/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 czerwca 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędziowie: WSA Grażyna Firek (spr), WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2009r., sprawy ze skargi J. S., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 10 kwietnia 2008r. Nr [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, - s k a r g ę o d d a l a -
Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] października 2007 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 207, art. 21§3, art. 51§1 i art. 51§1,2,4 o.p. oraz art. 28 ust.1-4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 roku, Nr 14, poz. 176 ze zm.) w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 roku o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2006 roku, Nr 217, poz. 1588) określił zobowiązanie podatkowe J. S. w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości w 2002 roku w wysokości 23650 zł. Decyzja, skierowana do podatnika, została podwójnie awizowana na adres K., ul. D. przy czym powtórne awizowanie nastąpiło w dniu [...] listopada 2007 roku.
Od powyższej decyzji odwołanie w dniu [...] lutego 2008 roku (data stempla pocztowego) wniósł J. S., zaznaczając, iż decyzję odebrał faktycznie w dniu [...]lutego 2008 roku.
Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2008 roku, znak [...] wydanym w oparciu o art. 228 §1 pkt2 o.p. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazał, że decyzję organu pierwszej instancji doręczono zgodnie z art. 150§1 i §2 o.p. w drodze doręczenia zastępczego, a późniejsze osobiste odebranie decyzji nie wywołuje skutków prawnych, związanych z doręczeniem, to bowiem nastąpiło już wcześniej. Organ odwoławczy zaznaczył, że skarżący dla zakwestionowania skutków doręczenia zastępczego mógł zwrócić się z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem, J. S. wniósł w terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, żądając uchylenia postanowienia organu odwoławczego oraz zasądzenia kosztów postępowania. Podniósł zarzuty naruszenia art. 144 o.p. poprzez zakwestionowanie prawidłowości osobistego odbioru decyzji, art. 146 o.p. poprzez zignorowanie faktu wypełnienia przez niego obowiązku zawiadomienia o zmianie miejsca zamieszkania i uznanie skuteczności doręczenia pod dotychczasowym, nieaktualnym adresem, art. 148 o.p. poprzez doręczanie decyzji w miejscu innym niż podane do wiadomości organu podatkowego oraz art. 150 o.p. przez stwierdzenie, że niemożliwym było doręczenie decyzji w sposób, określony w art. 148 i art. 149 o.p. Skarżący podniósł, że w dniu [...] listopada 2006 roku złożył formularz NIP-3, wskazując w nim aktualny adres, a zatem doręczenie zastępcze, dokonane pod adresem poprzednim, nie mogło być skuteczne. W dalszych pismach wskazał, że w tej dacie omyłkowo podał w zgłoszeniu NIP-3 numer, pod którym prowadził działalność gospodarczą zamiast numeru dla osoby fizycznej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, wskazując, że aktualizacja adresu nastąpiła dopiero [...] stycznia 2008 roku, a zatem wówczas, gdy decyzja organu pierwszej instancji była już ostateczna. W kolejnym piśmie procesowym organ wyjaśnił też, że korekta danych adresowych nie może nastąpić z urzędu, zaś dokument NIP-3, zawierający błędy, nie może zostać skutecznie zarejestrowany. Dyrektor Izby Skarbowej dodał nadto, że skarżący prowadził działalność gospodarczą pod numerem NIP osoby fizycznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Stosownie do treści art. 151 cyt. ustawy w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.
Dla oceny prawidłowości postępowania przed organami podatkowymi, zakończonego zaskarżonym postanowieniem, zasadnicze znaczenie ma rozstrzygnięcie kwestii prawidłowości doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. To zagadnienie natomiast pozostaje w ścisłym związku ze skutecznością dokonania przez skarżącego zgłoszenia aktualizacyjnego NIP-3, w szczególności zaś- z datą, w której aktualizacja wywarła skutki prawne. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stanął na stanowisku, iż zgłoszenie to stało się skuteczne i zarazem wiążące dla organów podatkowych dopiero z chwilą uzupełnienia braku, jakim był właściwy numer identyfikacji podatnika, a zatem dopiero od tej chwili organy były obowiązane doręczać korespondencję w sprawie na aktualny adres podatnika.
Wypada przypomnieć, że zaskarżone postanowienie zapadło na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p., w myśl którego organ odwoławczy stwierdza uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Środek prawny, jakim jest odwołanie, wnosi się natomiast w terminie 14 dni od doręczenia decyzji stronie, co wynika z art. 223 § 2 pkt 1 o.p. Tryb doręczania korespondencji, w tym rozstrzygnięć, regulują m. in. przepisy art. 148- 150 o.p. Zasadą, zgodnie z art. 148 § 1 o.p., jest doręczenie pisma osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Stosownie do art. 149 o.p., w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Jeżeli natomiast doręczenie w opisany sposób nie jest możliwe, poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (art. 150 § 1 pkt 2). Przepis art. 150 §1a o.p. nakazuje wówczas dwukrotne zawiadomienie adresata o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym, przy czym powtórne zawiadomienie ma nastąpić w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. W myśl art. 150 § 2 o.p. zawiadomienie o pozostawaniu pisma umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
W kontrolowanym postępowaniu podatkowym decyzja organu pierwszej instancji została doręczona na znany organowi, ale nieaktualny już adres skarżącego, w trybie, o jakim mowa w art. 150 o.p. W ocenie Sądu postępowanie organu w tym wypadku było prawidłowe i nie naruszało prawa, zaś zarzuty skarżącego w tym zakresie nie są uzasadnione. J. S. podnosił, że dokonał zgłoszenia aktualizacyjnego już w roku 2006, podczas gdy doręczenie zastępcze decyzji miało się dokonać w roku następnym.
Trzeba zważyć, że zgodnie z art. 9 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1995 roku o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2004 roku, Nr 269, poz. 2681 z późn. zm.) podatnicy mają obowiązek aktualizowania danych, objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym, poprzez dokonanie zgłoszenia aktualizacyjnego. Z art. 5 ust. 2 wynika, że zgłoszenie identyfikacyjne obejmuje między innymi adres zamieszkania. Zdaniem Sądu oznacza to, iż organy podatkowe w prowadzonych postępowaniach mogą posługiwać się tymi danymi, które zostały zamieszczone w zgłoszeniu identyfikacyjnym i skutecznych zgłoszeniach aktualizacyjnych, chyba że nowy adres podatnika jest konkretnemu organowi znany z urzędu. Skutki zaniedbania obowiązku, wynikającego z art. 9 ust. 1 ustawy, obciążają podatnika.
Skarżący przedłożył co prawda zgłoszenie aktualizacyjne NIP-3 w dniu 20 listopada 2006 roku, jednakże było ono niekompletne- zawierało nieprawidłowy numer identyfikacji podatnika. Uzupełnienie tego braku miało miejsce dopiero w dniu 31 stycznia 2008 roku i zdaniem Sądu od tej daty zgłoszenie aktualizacyjne było skuteczne. Ponieważ decyzja organu pierwszej instancji, wysłana na poprzedni adres skarżącego, została doręczona w sposób zastępczy przed datą skutecznej aktualizacji danych adresowych, nie można uznać, by jej doręczenie było nieprawidłowe. Skoro organem podatkowym pierwszej instancji był inny Naczelnik Urzędu Skarbowego niż ten, w którym podatnik złożył nieprawidłowo wypełniony formularz NIP-3, aktualny adres skarżącego nie mógł być mu znany. Dodatkowo trzeba zaznaczyć, że wysłana na poprzedni adres J. S. decyzja powróciła z relacją poczty "adresat nieobecny", zatem organ podatkowy nie posiadał żadnych przesłanek, pozwalających zakładać, że adres ten nie jest aktualny. Zarzuty skargi okazały się zatem bezzasadne i nie mogły zostać uwzględnione.
Mając na uwadze powyższe Sąd skargę oddalił, za podstawę przyjmując art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło