I SA/Kr 759/07

Sygn. akt I SA/Kr 759/07 | | POSTANOWIENIE Dnia 27 marca 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Anna Znamiec, Asesor: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Asesor: WSA Maja Chodacka, Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2008r., sprawy ze skarg "P" Firmy [...] Przedsiębiorstwo [...] Spółka z o.o. w K., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2000 r., 2001 r., 2002 r., postanawia: odrzucić skargi Decyzjami z dnia [...]nr[...], [...], [...]Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...]nr[...], [...],[...]określające sp. z.o.o. "P." wysokość podatku dochodowego od osób prawnych za 2000, 2001 i 2002 r. Decyzje zostały adresowane do spółki jako strony postępowania niemniej jednak zaznaczono, iż strona działa przez pełnomocnika G. P. – Kancelaria Podatkowa ul. [...]w K. . Decyzje te zostały jednak skierowane do spółki "P." i odebrane przez asystentkę zarządu . Pismami z dnia [...]czerwca 2007 r. zostały złożone skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w których wskazano jedynie zaskarżone decyzje oraz powołano przepisy, które zdaniem skarżącego zostały naruszone. W dniu [...] marca 2008 r. pełnomocnik skarżącej spółki wniósł pismo procesowe , w którym uzupełnił zarzuty skargi wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji względnie o stwierdzenie niedopuszczalności skarg. Uzasadniając taki w wniosek podniósł , iż będąc umocowanym przez spółkę pełnomocnikiem nie otrzymał zaskarżonych decyzji. Skargi z dnia [...] czerwca 2007 r. zostały sporządzone z ostrożności procesowej na wyraźne żądanie Prezesa spółki. Dlatego tez zostały opracowane w minimalnym, aczkolwiek spełniającym wymogi formalne zakresie. Natomiast pełnomocnik do chwili sporządzenia pism procesowych oczekiwał na doręczenie mu decyzji będąc przekonanym , iż skoro spółka ustanowiła pełnomocnika to organ odwoławczy niezależnie od doręczenia stronie doręczy je prawidłowo pełnomocnikowi strony . Na uzasadnienie żądania uchylenia decyzji podniósł argumenty naruszenia art. 145§ 2 oraz art. 240§ 1 pkt. 4 i art. 247§ 1 pkt. 3 Ordynacji podatkowej. Powołał szereg orzeczeń sądów administracyjnych, z których wynika , iż pominięcie przez organ administracji pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym i uzasadnia wznowienie postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 10.02.1987 r. sygn. akt SA/Wr 875/86 ), a doręczenie decyzji tylko stronie z pominięciem pełnomocnika jest bezskuteczne. Ma ono jedynie charakter informacyjny . Z kolei odrzucenia skargi poparte było stanowiskiem doktryny i orzecznictwa, zgodnie z którym konsekwencją doręczenia pisma z naruszeniem przepisu art. 145 Op. jest prawna bezskuteczność dokonanego doręczenia . Nie wywołuje ono żadnych skutków , które przepisy wiążą z doręczeniem pisma . W szczególności nie będą biec terminy do złożenia środków prawnych od decyzji , czy też postanowienia . Natomiast instytucja wznowienia ma zastosowanie do decyzji ostatecznych , a zatem znajdujących się w obrocie prawnym . Na rozprawie w dniu 27 marca 2008 r. pełnomocnik organu doręczył pismo , z którego wynika , iż organ naprawił swój błąd doręczając zaskarżone decyzje pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 21 marca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 144 Ordynacji podatkowej organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę , przez swoich pracowników lub uprawnione osoby . Wyrażona w przepisie zasada oficjalności odnosi się do wszelkich pism . Przedmiotem doręczeń są zarówno takie pisma jak wezwania i zawiadomienia oraz rozstrzygnięcia merytoryczne – decyzje , postanowienia. W myśl art. 145§ 1 i § 2 Ordynacji podatkowej pisma doręcza się stronie . Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika , pisma doręcza się pełnomocnikowi. Przepis ten nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą zasadą oficjalności doręczeń , obarcza organy procesowe obowiązkiem doręczenia wszystkich pism procesowych ustanowionemu z sprawie pełnomocnikowi ( por. postanowienie SN z dnia 9 września 1993 r. IIIARN 45/93 ) . Sąd podziela stanowisko wyrażane w dotychczasowym orzecznictwie sądowym , iż pominięcie pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem strony i uzasadnia wznowienie postępowania. Nie ma ono jednak zastosowania w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy , gdyż dotyczy decyzji ostatecznych znajdujących się w o obrocie prawnym . Podkreślić natomiast należy , iż zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, iż doręczenie pisma tylko stronie, jeśli działała ona przez pełnomocnika, jest bezskuteczne, nie ma znaczenia procesowego (por. np. wyroki NSA z: 3 sierpnia 2001 r., sygn. akt I SA/Wr 2995/98 niepubl., 14 sierpnia 1996 r., sygn. akt SA/Gd 1686/95, niepubl.). Tym samym organ, który nie doręczył ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi pisma (decyzji), a doręczył je wyłącznie stronie, będzie miał obowiązek ponownie doręczyć to pismo (decyzję) ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi, w celu wprowadzenia pisma (decyzji) do obrotu prawnego co też miało miejsce w niniejszej sprawie. Wiąże się to z tym , iż pomimo tego , że pełnomocnik nie jest stroną postępowania (wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1997 r., I SA/Lu 157/96,Temida (CD), Gdańsk 2000), to musi on być traktowany w postępowaniu jako postać pierwszoplanowa. Nie należy bowiem zapominać , iż strona ustanawiając pełnomocnika najczęściej chroni się przed skutkami nieznajomości prawa . Nie tylko z mocy przepisu , ale również z woli strony, pełnomocnik z chwilą ustanowienia ma decydującą rolę w toczącym się postępowaniu. Trudno tu ustanawiać hierarchię, ale w pewnym sensie (proceduralnym) jest to osoba ważniejsza niż strona postępowania. Dlatego też doręczenie pisma stronie i ustanowionemu pełnomocnikowi wywołuje jedynie ten skutek , iż strona jest poinformowana o treści pisma , natomiast bieg terminu ( np. do wniesienia skargi ) rozpoczyna się z datą skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi . Zasada pierwszeństwa pełnomocnika ma zastosowanie uniwersalne. Dotyczy to każdego etapu postępowania i wszystkich terminów. Występuje na przykład także w stosunku do terminu wniesienia skargi do sądu administracyjnego , gdzie 30-dniowy termin dla wniesienia skargi liczy się od dnia, w którym decyzję doręczono pełnomocnikowi (art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Dz.U. nr 1543, poz. 1270). Zatem skargę wniesioną od decyzji , która została jedynie doręczona stronie z pominięciem ustanowionego pełnomocnika , należało odrzucić jako niedopuszczalną, gdyż dotyczyła aktu prawnego nie znajdującego się w obrocie prawnym. W dacie doręczenia stronie decyzji ( w tym przypadku pełnomocnikowi) wchodzi ona do obrotu prawnego jako akt administracyjny załatwiający konkretną sprawę indywidualnego podmiotu. Sprawa nie będzie załatwiona co do swej istoty, gdy organ podatkowy wyda decyzję i nie doręczy jej stronie (pełnomocnikowi ). Spełnienie bowiem przez organ wymagań formalnych decyzji oznacza jedynie, że decyzja została sporządzona, a nie wydana, co również przesądza o słuszności stanowiska, iż data doręczenia decyzji stronie jest faktyczną datą wydania decyzji (por. wyrok WSA z dnia 7 lutego 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 4158/2006 ) . Mając powyższe na uwadze skargę odrzucono na podstawie art.58 § 1 pkt. 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr.153 poz.1270/. Na mocy przepisu art. 111 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na rozprawie w dniu 27 marca 2008 r. postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I SA/Kr 759/07 ,I SA/Kr 760/07 , I SA/Kr 761/07 i prowadzić je pod wspólną sygn. akt I SA/Kr 759/07. Sprawy te pozostawały bowiem ze sobą w związku nie tylko faktycznym, który wynikał z materiału dowodowego sprawy , będącego podstawą ustalenia stanu faktycznego, ale i prawnym , który dotyczył treści stosunku , którego stroną był podatnik.