I SA/Kr 761/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas Sędziowie: WSA Grażyna Firek (spr.) WSA Piotr Głowacki po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 marca 2020 r. sprawy ze skargi Q. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 18 kwietnia 2019 r. r. nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne - skargę oddala - Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2019 r Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 31.01.2019r odmawiające uwzględnienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne; Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. (dalej Dyrektor O/ZUS) jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego Q. sp z o.o., na podstawie własnych tytułów wykonawczych z dnia 03.01.2019r. nr od [...] do [...] obejmujących zaległości w składkach ZUS. Kopie tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanemu w dniu 11.01.2019r. Pismem z dnia 18.01.2019r. zobowiązany wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, podnosząc przedawnienie należności oraz niezgodność kwot wskazanych w tytułach wykonawczych z kwotami wynikającymi z decyzji. W dniu 31.01.2019r. Dyrektor O/ZUS wydał postanowienie odmawiające uwzględnienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Na powyższe postanowienie spółka złożyła zażalenie, podnosząc ponownie przedawnienie obowiązku objętego tytułami wykonawczymi oraz niezgodność kwot zaległości wskazanych w tych tytułach. Pismem z dnia 25.03.2019r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. zwrócił się do Dyrektora O/ZUS o ponowne wyjaśnienie kwestii przedawnienia obowiązku i wskazanie dokładnej daty kiedy nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Pismem z dnia 05.04.2019r. organ egzekucyjny nadesłał stosowne wyjaśnienia podtrzymując dotychczasowe wyjaśnienia. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. powołał się na art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zgodnie z którym organ egzekucyjny bada z urzędu jedynie dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W myśl natomiast art, 34 § 1 ustawy egzekucyjnej zarzuty na postępowanie egzekucyjne, zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7,9 i 10 w/w ustawy organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. W niniejszej sprawie wierzyciel nie wyraził swojego stanowiska w oddzielnym postanowieniu, gdyż zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25.06.2007r. I FPS 4/06, postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela są bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy wierzyciel i organ egzekucyjny to ta sama jednostka organizacyjna. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia podniesiono, że organ egzekucyjny występując jednocześnie w roli wierzyciela jak i organu egzekucyjnego, odniósł się do podniesionego zarzutu przedawnienia i powołując się na przepisy ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2019r. poz. 300 dalej sus) stwierdził, że zobowiązania objęte tytułami wykonawczymi nie uległy przedawnieniu. Zgodnie z art. 24 ust. 4 sus należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. W myśl natomiast z art. 24 ust. 5b sus bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Należności objęte tytułami wykonawczymi obejmują okres od IX 2013r. do III 2014r. Przed upływem 5 letniego terminu przedawnienia w dniu 06.07.2018r. dokonano pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności - doręczono zobowiązanemu zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości należności. Podkreślono, że zarzut przedawnienia należności dotyczy czynności wierzyciela tj. stosowania przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a nie organu egzekucyjnego czyli stosowania upea. Dyrektor izby administracji skarbowej nie ma uprawnień do nadzorowania prawidłowości stosowania przez wierzycieli przepisów innych ustaw niż ustawa egzekucyjna. Powołano się przy tym na orzeczenia sądów administracyjnych. Odnosząc się natomiast do zarzutu wadliwego zaokrąglenia kwot w tytułach wykonawczych, Organ podkreślił, że Dłużnik nie wskazał, na czym ta nieprawidłowość miałaby polegać. Pomimo to przytoczono treść art. 27a § 1 upea który reguluje zasady zaokrąglania należności do pełnych dziesiątek groszy. Podkreślono, że kwoty zaległości wskazane w tytułach wykonawczych są zgodne z kwotami wskazanymi w szczegółowym zestawieniu nałeżności, będącym załącznikiem do decyzji z dnia 09.11.2018r. określającej wysokość należności z tytułu składek. Różnice w kwotach występują w odsetkach za zwłokę i wynikają z tego, że w tytułach wykonawczych wskazane są kwoty odsetek naliczone na dzień wystawienia tytułów wykonawczych. W skardze zarzucono, że kwestia przedawnienia nie została prawidłowo rozpoznana. Zdaniem skarżącego wszczęcie postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek nie miało wpływu na bieg terminu przedawnienia, bowiem wysokość tych należności była znana przed wszczęciem postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje : Skarga jest nieuzasadniona Sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) "p.p.s.a." - w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r, - sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art, 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji (postanowienia) podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a. Kierując się powyższymi kryteriami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że zaskarżone postanowienie, nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Kontroli Sądu zostało poddane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K., uznające za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku. Materialnoprawną podstawą zaś podjętych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć stanowią przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonego postanowienia. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie ( § 2). Przechodząc w dalszej kolejności do oceny zaskarżonego postanowienia wskazać należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a podniesione w niej zarzuty dotyczące w głównej mierze przedawnienie dochodzonej należności, są niezasadne. Wyjaśnić należy w tym miejscu, że zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z przepisu tego ewidentnie wynika, że badanie to obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Badanie to ma charakter czysto formalny. Zasadą jest bowiem, że organ egzekucyjny nie może badać zasadności obowiązku określonego tytułem wykonawczym, a tym samym zasadności decyzji będącej podstawą egzekucji. Zatem ww. przepis daje organowi prawo badania dopuszczalności egzekucji i jednocześnie wyłącza prawo organu do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. A contrario regulacja z art, 29 u.p.e.a. nie obliguje i nie uprawnia organu egzekucyjnego do zweryfikowania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji. Organ egzekucyjny stosownie do art. 29 § 1 u.p.e.a. nie może badać zasadności obowiązku podlegającego egzekucji, to znaczy nie może badać, czy decyzja na mocy której nałożono obowiązek, była zgodna z prawem i słuszna, (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2011 r., sygn. akt: II OSK 946/10, wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt: II FSK 170/10, wyrok NSA z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt: I OSK 1508/10), Wobec powyższego, prawidłowo zatem organ nadzoru wskazał, że naczelnik urzędu skarbowego działający jako organ egzekucyjny nie był uprawniony, do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym i jednocześnie był on zobligowany w tym względzie opierać się na stanowisku wierzyciela. Konkludując, Sąd rozpoznając sprawę nie stwierdził naruszenia prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art, 151 p.p.s.a., oddalił skargę.