I SA/Kr 771/12
WyrokWSA w Krakowie2012-07-12
Skład orzekający: Piotr Głowacki, Inga Gołowska, Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków oraz księgach wieczystych przy ustalaniu podatnika podatku od nieruchomości, nawet jeśli podatnik kwestionuje ich zgodność z rzeczywistym stanem prawnym i faktycznym?Ratio decidendi
Organy podatkowe są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków oraz księgach wieczystych przy ustalaniu podatnika podatku od nieruchomości. Dopóki dane te nie zostaną zmienione w przewidzianym prawem trybie, są one wiążące dla organów podatkowych. Podatnik kwestionujący prawidłowość tych danych powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję lub wykazać za pomocą innego dokumentu urzędowego istnienie odmiennego stanu faktycznego, a nie domagać się od organu podatkowego dokonania takich zmian.Stan faktyczny
Spółka E. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości, korygując deklaracje za lata 2006-2010. Spółka twierdziła, że błędnie uwzględniała jako własne nieruchomości, które w rzeczywistości należały do innej spółki, a ona sama była jedynie ich posiadaczem zależnym. Organy podatkowe, opierając się na danych z ewidencji gruntów i ksiąg wieczystych, utrzymały w mocy decyzje określające wysokość zobowiązania podatkowego dla spółki E. jako użytkownika wieczystego i właściciela budynków. Spółka zaskarżyła te decyzje do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 771/12 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 lipca 2012r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędziowie: WSA Inga Gołowska, WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2012r., sprawy ze skarg E. Spółka z o.o. w K., na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 14 marca 2012r. Nr[...],, Nr[...],, Nr[...],, Nr[...],, Nr[...],, w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006, 2007, 2008, 2009 i 2010 rok., - s k a r g i o d d a l a -
TP "E" Sp. z o.o. w dniu 19 stycznia 2011 roku wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2006 - 2010 składając m.in. skorygowaną w tym zakresie deklarację na podatek od nieruchomości na lata 2006 - 2010.
Przyczyną korekty deklaracji zdaniem Spółki było nieprawidłowe uwzględnienie w złożonych dotychczas deklaracjach jako przedmiotu opodatkowania, niektórych nieruchomości lub ich części składowych (budynków, budowli, gruntów, prawa wieczystego użytkowania gruntów). Fakt, ten wynikał z błędnego założenia, że nieruchomości te stanowią własność Spółki TP "E", podczas gdy w sensie prawnym były i są nadal własnością "T" S.A. W odniesieniu do tych nieruchomości przez cały okres objęty korektą Spółka TP "E" była i jest posiadaczem zależnym, czyli podmiotem, na którym co do zasady nie ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości. Stąd też Spółka TP "E" wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty złożyła zerową deklaracje w zakresie podatku od nieruchomości.
Korekta wynikała z faktu, że zawarta w dniu 30.04.2002 r. umowa z "T"S.A dot. wniesienia aportem prawa własności nieruchomości oraz prawa wieczystego użytkowania gruntów na rzecz TP "E" sp. z o.o. była umową nieważną albowiem naruszała przepisy ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców w brzmieniu wówczas obowiązującym. Tym samym umowa ta nie wywołała skutków prawnych a więc treść księgi wieczystej nie odpowiadała rzeczywistemu stanowi prawnemu. To samo odnosiło się do zapisów ujawnianych w ewidencji gruntów.
Wójt Gminy N. w wyniku wszczętego postępowania podatkowego w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2006-2010, decyzjami z dnia 09.12.2011 r. nr FKP.3120.1.5.2011 do FKP.3120.1.9.2011 ponownie określił Spółce z o.o. TP"E"z siedzibą w K. ul. P. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2006 do 2010 w odpowiednio w wysokości 2.501,00 zł. 2.501,00 zł. , 2.506,00 zł. , 2.514,00 zł. , 2.514,00 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że przeprowadzone postępowanie podatkowe potwierdziło, że Sp. z o.o. TP"E"na podstawie danych z ewidencji gruntów i treści ksiąg wieczystych pozostaje nadal użytkownikiem wieczystym gruntów, stanowiących działkę ewidencyjną o numerze [...] o powierzchni 400 m2 położonej w P. i właścicielem budynków ( budynek stacji retransmisyjnej )oraz budowli położonych na terenie Gminy N.
Od decyzji tej odwołanie złożył pełnomocnik Spółki zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie:
- art. 207 § l w związku z art. 21 § l i § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, polegające na przyjęciu, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna, niż wykazana w deklaracji złożonej przez Skarżącą;
- art. 120 Ordynacji Podatkowej polegające na niezastosowaniu w sprawie art. 6 ust. l ustawy z dnia o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców;
-art. 187 § l Ordynacji Podatkowej polegające na zaniechaniu wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie;
- art. 191 Ordynacji Podatkowej polegające na oparciu oceny, czy okoliczności istotne dla sprawy zostały udowodnione jedynie na treści wypisów z ksiąg wieczystych lub ewidencji gruntów, z pominięciem innych dowodów, z których wynikało, że wpisy w księgach wieczystych lub w ewidencjach gruntów nie odpowiadają rzeczywistemu stanowi prawnemu nieruchomości będących przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości;
- art. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez błędne i niewłaściwe zastosowanie do skarżącej mimo wykazania przez skarżącą, że podstawa prawna nabycia własności lub prawa użytkowania wieczystego nieruchomości będących przedmiotem opodatkowania jest nieważna.
W odpowiedzi na powyższe Wójt Gminy N., działając w trybie art. 227 § 2 Ordynacji podatkowej , w piśmie z dnia 10.01.2012 r. Znak FKP.3120.1.2012 skierowanym do tut. Kolegium podtrzymał motywy swego rozstrzygnięcia, zaznaczając, że przedmioty opodatkowania w stosunku do gruntu ustalił o aktualne dane wynikające z prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w L. ewidencji gruntów oraz stosowne zapisy aktów notarialnych ( w aktach sprawy). Zdaniem organu I instancji zapisy te wiązały organ podatkowy na dzień wydania zaskarżonych decyzji, zaś późniejsze zmiany tych zapisów nie mogły odnieść skutku prawnego w stosunku do przedmiotowych lat podatkowych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia 14 marca 2012 r. nr [...] do [...] utrzymało w mocy decyzje organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniach rozstrzygnięć podniesiono , iż zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej, będące właścicielem nieruchomości, posiadaczami samoistnymi, użytkownikami wieczystymi gruntów lub posiadaczami nieruchomości stanowiącymi własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Jedna i ta sama nieruchomość nie może być przedmiotem własności, samoistnego posiadania i posiadania zależnego różnych podmiotów. Posiadanie jest stanem faktyczny, zaś prawo do nieruchomości w odniesieniu do użytkownika wieczystego jest zbliżone do prawa własności.
Jednocześnie przepisy art. 7a ust. 1 w/w ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nakładają na organy podatkowe obowiązek prowadzenia ewidencji podatkowej dla potrzeb wymiaru i poboru m.in. podatku od nieruchomości w systemie informatycznym. Dane w niej zgromadzone wynikają ze wskazanych danych w innych rejestrach i dokumentach w tym m.in. z danych zawartych w księgach wieczystych oraz ewidencji gruntów i budynków.
Organy podatkowe ustalając wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów.
Stosownie do wypisu z rejestru gruntów sporządzonego dnia 15.09.2011 r .dla jednostki rejestrowej G.890 przez Starostwo Powiatowe w L. Oddział Zamiejscowy Wydziału Geodezji, Kartografii i Katastru w M., TP"E"sp. z o.o. jest użytkownikiem wieczystym działki nr.378/1 o łącznej powierzchni 0,04 ha objętej Księgą Wieczystą [...]( SR w M.),zaś budynki i budowle stanowią odrębny przedmiot własności skarżącej Spółki. Prawidłowa klasyfikacja gruntów ujawniona w odpowiedniej ewidencji nie może być kwestionowana w postępowaniu w sprawie podatku od nieruchomości (por. orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13.12.2006 r., sygn. akt II FK 1522/05).
Stosownie do przepisów art. 194 § 1 i § 3 ustawy Ordynacja podatkowa dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, jednakże jest możliwe przeprowadzenie dowodu przeciwko takim dokumentom. O ile, bowiem nie budzi wątpliwości, że danym z ewidencji gruntów przysługuje walor dokumentu urzędowego, to jednak podatnik kwestionując prawidłowość zawartych danych w ewidencji gruntów powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencje bądź wykazać za pomocą innego dokumentu urzędowego istnienie odmiennego stanu faktycznego.
Skoro, zatem na podstawie art. 21 w/w ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne rejestr gruntów jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniu podatkowym to strona skarżąca winna w pierwszej kolejności wystąpić o zmianę tych danych w przewidzianym przepisami trybie. Następnie dopiero może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji dotyczących zobowiązań podatkowych. W świetle okoliczności niniejszej sprawy brak było podstaw do przyjęcia przez organ podatkowy innych danych, niż wynikające z przedłożonej ewidencji gruntów. Należy zatem uznać ,że organy podatkowe są związane aktualnymi na dzień orzekania zapisami ewidencji budynków gruntów i nie są uprawnione do ich kwestionowania czy zmiany. W związku z powyższym zarówno tut. Kolegium jak i organ I instancji nie mogły się oprzeć na okolicznościach podnoszonych przez Spółkę w toku prowadzonego postępowania podatkowego jak
również we wniesionym odwołaniu. Podkreślono , że podstawą opodatkowania podatkiem od nieruchomości nie jest akt notarialny dotyczący obrotu nieruchomością, późniejsze porozumienia ( oświadczenia) stron umowy przenoszącej prawo własności ,czy późniejsze wpisy w księdze wieczystej ,lecz obowiązujące na dzień wydania decyzji przez organy podatkowe dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków .
Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie przepisów jak wadliwość formalnoprawną wynikającą z naruszenia podstawowych zasad postępowania podatkowego. Zarzucono naruszenie :
a) art. 207 § 1 w zw. z art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2005 r. Nr 8 póz. 60 ze zm., dalej: o.p.), polegające na przyjęciu, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż, wykazana w deklaracji złożonej przez skarżącą,
b) art. 120 o.p. polegające na niewłaściwym zastosowaniu w sprawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców (j.t. Dz. U. z 2004 r. Nr 167 póz.1758 ze zm., dalej u.n.n.p.c.), polegającym na przyjęciu, że skutkiem nieważności umów przenoszących na skarżącą prawo użytkowania wieczystego lub prawo własności, mimo świadomości jednego z organów skarżącej, że czynności te są nieważne, władztwo wykonywane przez skarżącą nad tymi nieruchomościami zakwalifikowano jako posiadanie samoistne,
c) art. 187 §1 o.p. polegające na zaniechaniu wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie,
d) art. 191 o.p. polegające na oparciu oceny, czy okoliczności istotne dla sprawy zostały udowodnione jedynie na treści deklaracji podatkowych, wypisów z ksiąg wieczystych lub ewidencji gruntów, z pominięciem innych dowodów, z których wynikało że wpisy w księgach wieczystych lub w ewidencjach gruntów nie odpowiadają rzeczywistemu stanowi prawnemu nieruchomości będących przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości, a skarżąca była i jest posiadaczem zależnym nieruchomości, a także z pominięciem okoliczności przemawiających za odmówieniem posiadaniu przedmiotowych nieruchomości przymiotu samoistności.
e) art. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. Dz.U. z 2006 r. Nr 121 póz. 844 ze zm., dalej: u.p.o.l.) poprzez błędne i niewłaściwe jego zastosowanie do skarżącej mimo wykazania przez skarżącą, że podstawa prawna nabycia własności lub prawa użytkowania wieczystego nieruchomości będących przedmiotem opodatkowania jest nieważna, a także mimo wykazania, że w okresie objętym decyzją skarżąca była posiadaczem zależnym przedmiotowych nieruchomości.
t) naruszenie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez błędne jego zastosowanie do ustalenia, kto jest podatnikiem przedmiotowego podatku, gdy zgodnie z tym przepisem dane zawarte w ewidencji są jedynie podstawą wymiaru podatków
W związku z tymi zarzutami wniesiono o uchylenie rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w całości i umorzenie postępowania w sprawie lub jego zmianę poprzez stwierdzenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości w wysokości wynikającej ze złożonej deklaracji .
W uzasadnieniu skargi podniesiono , iż organ błędnie przyjął na podstawie wypisów z ksiąg wieczystych i ewidencji gruntów , że skarżąca jest właścicielem nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania . Następnie Spółka wykazała okoliczności będące podstawą wpisania jej w księgach wieczystych jako właściciela lub użytkownika wieczystego spornych nieruchomości. Wykazała bowiem , spółka T.S.A. objęła nowe udziały w podwyższonym kapitale zakładowym spółki TP"E"Sp. z o.o., pokrywając je w wkładem pieniężnym i niepieniężnym.
Następnie w wykonaniu zobowiązania wniesienia do Spółki TP"E"Sp. z o.o. wkładu niepieniężnego , spółka T.S.A. oraz TP"E"Sp. z o.o. zawarły w 2002 roku szereg sporządzonych w formie aktu notarialnego umów przeniesienia prawa własności oraz prawa użytkowania wieczystego zabudowanych i niezabudowanych nieruchomości.
W chwili zawarcia umów przenoszących własność i prawo wieczystego użytkowania Skarżąca nie była cudzoziemcem w rozumieniu ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców w brzmieniu wówczas obowiązującym (Dz. U. z 1996 r. Nr 54, póz. 245 ze zmianami) nie posiadając jednocześnie zezwolenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych.
Zgodnie z art. 6 ust. l cyt. ustawy nabycie nieruchomości wbrew przepisom ustawy jest nieważne; oznacza to, iż także nabycie nieruchomości przeze cudzoziemca, który nie uzyskał prawem wymaganego zezwolenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych jest nieważne. Nieważność, określona w powołanym wyżej przepisie, ma charakter bezwzględny; taka wykładania art. 6 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców została potwierdzona przez Sąd Najwyższy, który w uchwale z dnia 25 czerwca 2008 r. (sygn. akt. III CZP 53/08) jednoznacznie stwierdził, iż orzeczenie sądowe wydane na podstawie art. 6 ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców ma charakter wyłącznie deklaratywny.
Wobec powyższego wpisy dotyczące spółki TP"E"Sp. z o.o. w odpowiednich działach księgi wieczystej, jako użytkownika wieczystego nieruchomości opisanych w § 4 uchwały nr 2/2002 o podwyższeniu kapitału zakładowego oraz oświadczeniu o objęciu udziałów, w tym przedmiotowej nieruchomości, nastąpiły na podstawie nieważnych umów przeniesienia własności nieruchomości oraz prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, a tym samym treść księgi wieczystej nie odpowiada rzeczywistemu stanowi prawnemu. To samo dotyczy stanów ujawnionych w ewidencjach gruntów prowadzonych przez gminy.
Spółka podjęła obecnie działania zmierzające do uregulowania stanów prawnych nieruchomości lub praw użytkowania wieczystego. W ramach tych czynności, sukcesywnie strony wnioskują do właściwych sądów wieczysto księgowych o dokonanie zmian wpisów polegających na wykreśleniu z nich wpisów dotyczących Spółki i wpisanie w to miejsce wpisów dotyczących "T"S.A. Proces ten rozpoczęty został w grudniu ubiegłego roku, co z natury postępowań wieczysto księgowych powoduje, że do chwili obecnej jedynie niektóre sądy dokonały odpowiednich zmian wpisów.
T.S.A. w W. oraz TP"E"Sp. z o.o. w Krakowie w dniu 10 listopada 2010 roku między innymi w celu uchylenia niepewności prawnej co do oceny skutków stanu istniejącego pomiędzy 30 kwietnia 2002 roku a 1 listopada 2010 roku zawarły porozumienie, zgodnie z którego postanowieniami zgodnie obie strony stwierdzają, że od dnia wydania Nieruchomości Aportowych ,"E" był ich posiadaczem zależnym w dobrej wierze. Strony uznały, że łączyła je umowa dzierżawy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonych decyzjach .
Na mocy przepisu art. 111 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na rozprawie w dniu 12 lipca 2012 r. postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I SA/Kr 771/12 do sygn. akt I SA/Kr 775/12 i prowadzić je pod wspólną sygn. akt I SA/Kr 771/12. albowiem sprawy pozostają w związku pozwalającym na wspólne wyrokowanie.
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję zawartą w przepisie art. 1§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / oraz art. 3 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U.Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) – stwierdzić na wstępie należy, Sąd dokonuje kontroli legalności zaskarżonych decyzji, oceniając, czy decyzje nie naruszają przepisów prawa obowiązującego w dacie ich wydania. . Nie jest zatem uprawniony do zastępowania organu w rozstrzyganiu sprawy administracyjnej.
W świetle ww. oceny stwierdzić należy, iż wbrew zarzutom skarg decyzje nie naruszają ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Skargi nie zasługują zatem na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie skarżąc Spółka kwestionuje wymiar zobowiązania podatkowego za lata 2006 -2010 r. z uwagi na to, że jej zdaniem, wbrew zapisom ewidencji gruntów i budynków jak i zapisom znajdujących w się w księgach wieczystych nie jest podmiotem objętym podatkiem od nieruchomości na co wskazuje stan faktyczny i prawny sprawy.
Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić . Zgodnie z art. 3 ust 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące między innymi właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3; ( pkt 1 ) lub użytkownikami wieczystymi gruntów ( pkt 3 )
W praktyce osoba podatnika podatku od nieruchomości jest ustalana przez organ podatkowy na podstawie danych zawartych w deklaracjach, do których składania są zobowiązane osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, lub na podstawie informacji o nieruchomości składanych przez osoby fizyczne. Dopiero w sytuacji gdy nie ma tych dokumentów, organ podatkowy, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, wymierza podatek na podstawie posiadanych i uzyskanych w wyniku postępowania informacji.
W niniejszej sprawie pierwotnie podatek został wymierzony w oparciu o deklarację podatkową złożoną przez Skarżącą , która następnie została zmieniona ( korekta deklaracji ). Organ podatkowy nie zgadzając się ze stanem faktycznym przedstawionym z skorygowanej deklaracji wydał decyzję określająca podatek w innej wysokości. Zgodnie bowiem z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej jeżeli wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.
Organy podatkowe dokonując wymiaru podatku , a przede wszystkim określając osobę podatnika oparły się na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz wypisu z ksiąg wieczystych dostarczonych przez skarżąca . Takie postępowanie uznać należy za prawidłowe albowiem w myśl art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ((Dz.U.2010. nr 193, poz 1287), podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Przepis ten ma charakter szczególny i określa zamknięty zakres rodzajów działalności organów administracji, dla których decydujące znaczenie mają zapisy w ewidencji gruntów. Zapis, iż "podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków", należy rozumieć w ten sposób, że dopóki zapis taki nie zostanie zmieniony, jego treść jest dla organu podatkowego wiążąca. Pogląd ten znajduje oparcie w bogatym orzecznictwie sądowoadministracyjnym ((por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2008 r., II FSK 1726/06 - LEX 361469, wyrok NSA z dnia 15 listopada 1994 r., SA/Ka 2592/93 - M. Podat. 1995/6/179, wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1995 r., SA/Wr 1703/94 - Wspólnota 1995/42/24, wyrok NSA z dnia 18 maja 1994 r., III SA 1685/93 - POP 1999/2/67, Wspólnota 1994/40/14).
Dane z ewidencji gruntów będące podstawą wymiaru podatku dotyczą zarówno zakresu przedmiotowego , jak i podmiotowego . Brzmienie art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne nie daje podstaw do podziału tych danych na te, które są wiążące dla organów podatkowych, i te, które takiego waloru nie mają. Ewidencja gruntów, zgodnie z powołanym artykułem ustawy, jest dla organu podatkowego urzędowym źródłem informacji o osobie właściciela i posiadacza samoistnego oraz o samej nieruchomości, tj. gruncie i w przyszłości - budynku. Jest to źródło podstawowe, ale nie jedyne, zwłaszcza jeżeli chodzi o budynki i budowle.
Na podstawie danych zawartych w ewidencji, co należy podkreślić, ustalany jest także zakres podmiotowy podatku od nieruchomości czyli właściciel lub władający gruntem.
Natomiast określenie podatnika następuje na podstawie art. 3 u.p.o.l. Dane tych podmiotów zamieszczone w ewidencji nie korzystają oczywiście, na co zwrócił uwagę NSA w wyroku z dnia 15 listopada 1994 r., SA/Ka 2592/93, Monitor Podatkowy 1995, nr 6, s. 179, z domniemania prawdziwości (jak odpowiednie wpisy w księdze wieczystej) ani też rękojmi wiary publicznej tych wpisów (w przeciwieństwie do rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych). Jeżeli istnieją niezgodności między informacjami zawartymi w ewidencji a rzeczywistym stanem faktycznym lub prawnym, powinny być podjęte przez organ prowadzący ewidencję, z urzędu lub na wniosek właściciela (władającego), działania zmierzające do wprowadzenia stosownych zmian. Organy podatkowe powinny również, w ramach współpracy pomiędzy organami administracji, informować organ ewidencyjny o stwierdzonych w trakcie prowadzonych postępowań rozbieżnościach pomiędzy zapisami w ewidencji a stanem faktycznym. W przypadku gdy dane z ewidencji są kwestionowane przez właściciela lub władającego na etapie postępowania podatkowego, nie powinni oni domagać się od organu podatkowego, aby ten dokonał stosownych zmian w ewidencji (co jest często spotykane w praktyce), ponieważ nie jest on do tego uprawniony. Organ ten nie jest również zobowiązany do sprawdzania "z urzędu", czy dane zawarte w ewidencji są zgodne ze stanem rzeczywistym. (Komentarz do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych . Dudar G. Etel. L. Presnarowicz S. w bazie LEX)
Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego. Podważenie tych zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowania prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe. ( Wyrok NSA z dnia z 14 września 2010 r. II FSK1014/10 )
Jeszcze raz zatem należy podkreślić , skoro z urzędowego rejestru gruntów i budynków wynika, że Skarżąca jest we władaniu konkretnych działek i budynków , to organy podatkowe zobowiązane są do uwzględnienia tych zapisów przy wymiarze podatku. Tym bardziej , iż dane te są potwierdzone stosownymi zapisami w księgach wieczystych .
Moc dowodowa dokumentu urzędowego może zostać podważona, na co wskazuje treść art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej. Należy wnioskować, iż w tym trybie można również obalić domniemanie poprawności danych z ewidencji gruntów i budynków, o ile jednak w sprawie da się sformułować zarzut przeciwko jego autentyczności lub wiarygodności, a więc zostanie wykazane istnienie innego dokumentu, który świadczy o wadliwości zapisów w ewidencji.
W świetle utrwalonej linii orzeczniczej jak i jednoznacznych zapisów art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne zaznaczyć należy , iż sytuacje takie możliwe są wyjątkowo w sytuacji , gdy w sposób oczywisty treść ewidencji nie odpowiada stanowi faktycznemu. W wyroku z dnia 14 września 2010 r. sygn. akt II FSK 690/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził , iż "wyjątkowo organy podatkowe i sąd mogą odstąpić od obowiązku uwzględnienia danych z ewidencji gruntów, ale tylko wówczas, gdy na podstawie art. 194 § 3 o.p. dojdą do wniosku, że dane z nich wynikające są zdezaktualizowane, a dokumenty, które są obligatoryjną podstawą wpisu do ewidencji gruntów, nie uwzględniają np. aktu notarialnego zawierającego umowę sprzedaży, decyzji o wywłaszczeniu z produkcji rolnej gruntów, itp."
Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał , że "moc dowodowa dokumentu urzędowego może zostać podważona, na co wskazuje treść art. 194 § 3 o.p. Należy wnioskować, iż w tym trybie można również obalić domniemanie poprawności danych z ewidencji gruntów i budynków, o ile jednak w sprawie da się sformułować zarzut przeciwko jego autentyczności lub wiarygodności, a więc zostanie wykazane istnienie innego dokumentu, który świadczy o wadliwości zapisów w ewidencji." ( wyrok z 2.11.2010 r. sygn. akt I SA/Bd 836/10 )
W niniejszej sprawie Skarżąca nie wykazała dostatecznie dowodów , które mogłyby obalić szczególną moc dowodową ewidencji gruntów i budynków , a wiarygodność zapisów dodatkowo została potwierdzona wypisem z ksiąg wieczystych . W ocenie Sądu nie można obalić wiarygodności ewidencji w oparciu o późniejsze porozumienia ( oświadczenia) stron umowy przenoszącej własność, bądź dokonane interpretacje prawa stanu faktycznego podlegającego ocenie . Na etapie postępowania podatkowego przeprowadzenie takich dowodów jest bowiem niedopuszczalne .
A zatem za niezasadne należy uznać zarzuty naruszenia prawa procesowego tj. art. 120 , 187 § 1 , art. 191 Ordynacji podatkowej polegające na zaniechaniu wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i oparciu rozstrzygnięcia jedynie na ewidencji gruntów i budynków i wypisów z ksiąg wieczystych z pominięciem innych dowodów skoro w tym zakresie organy podatkowe były ustawowo ograniczone treścią art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy powiedzieć, iż brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło