I SA/Kr 78/12
WyrokWSA w Krakowie2012-04-24
Skład orzekający: Inga Gołowska, Grażyna Firek, Agnieszka Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadku jest zasadna, gdy podatnik znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, ale posiada majątek i zdolność do podjęcia pracy zarobkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo odmówiły umorzenia zaległości podatkowej, ponieważ trudna sytuacja materialna i zdrowotna podatnika, choć faktyczna, nie nosi cech wyjątkowości wymaganych dla instytucji umorzenia. Podatnik posiada majątek, z którego można zaspokoić należność, a jego stan zdrowia pozwala na podjęcie pracy zarobkowej, co wyklucza istnienie przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego.Stan faktyczny
Skarżący M.L. wnioskował o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od spadku w kwocie 19 244,00 zł. Organ I instancji odmówił umorzenia, wskazując na brak zgody Prezydenta Miasta K. na umorzenie oraz na fakt, że podatnik posiada majątek i zdolność do podjęcia pracy. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, podkreślając, że stan zdrowia skarżącego ulega poprawie, a nabyty majątek jest znaczny. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i błąd w ustaleniach faktycznych.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 78/12 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 kwietnia 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska, Sędzia: WSA Grażyna Firek (spr.), Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2012 r., sprawy ze skargi M.L., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30 listopada 2011 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadku, - skargę oddala -
Decyzją z dnia 22 sierpnia 2011 r. Nr [...] na podstawie art. 207 w zw. z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60, ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku M.L. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadku w kwocie 19 244,00 zł, wynikającym z decyzji nr [...] z dnia 26 kwietnia 2011 r., którą ustalono podatek od spadków i darowizn w wysokości 19 244,00 zł. wraz z odsetkami za zwłokę które na dzień złożenia wniosku tj . 27 maja 2011 r. wyniosły kwotę 7,00 zł.
W jej uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że stosownie do treści art. 67a § 1 pkt 3 ustawy - Ordynacja podatkowa -organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną, a zgodnie z przepisem art. 18 ust. 2 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. g) ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (t.j.: Dz.U. z 2010 r., nr 80, poz. 526 ze zm.), w przypadku pobieranych przez urząd skarbowy podatków i opłat stanowiących w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego, naczelnik tego urzędu może umarzać, odraczać termin zapłaty lub rozkładać na raty należności (...) wyłącznie za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego. W nin. sprawie Prezydent Miasta K. po zapoznaniu się z argumentami zawartymi we wniosku i po ocenie stanu faktycznego, w dniu 8 lipca .2011 r. wydał postanowienie nr [...],w którym nie wyraził zgody na umorzenie w całości zaległości podatkowej z tytułu podatku od spadku w kwocie 19 244,00 zł.
Następnie organ I instancji ustalił, że obecnie wnioskodawca nie posiada stałego źródła dochodu. Z dniem 20 stycznia .2010r. zaprzestał działalności gospodarczej prowadzonej od 2003 r. pod nazwą Firma Usługowo Handlowa "A" w zakresie usług motoryzacyjnych, na dowód czego przedłożona została decyzja administracyjna o wykreśleniu wpisu nr [...] z ewidencji działalności gospodarczej. Do likwidacji zaś tej działalności przyczyniły się problemy zdrowotne związane z zawałem serca w dniu 12. Listopada 2008 r. i długotrwałym leczeniem. Od dnia 1 kwietnia.2010 r. wnioskodawca zarejestrowany jest w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Przez sześć miesięcy do dnia 8 października 2010 r. wnioskodawca otrzymywał zasiłek i z rocznych zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w latach 2008- 2010 wnioskodawca uzyskał łącznie z tytułu prowadzonej działalności oraz innych źródeł, następujące dochody brutto: w 2008 r. - 4.429,90 zł, w 2009 r. -15.830,07zł, w 2010 r. - 6.640,40 zł. Organ ustalił także , iż w dniu 14.czerwca .2010 r. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności zakwalifikował wnioskodawcę okresowo tj. do dnia 30 czerwca .2013 r. do osób z lekkim stopniem naruszenia sprawności organizmu, przy wskazaniu, iż strona może podjąć prace na otwartym rynku pracy oraz , że we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z podatnikiem pozostaje M.K. oraz dwóch małoletnich synów – A. i J. .L. Rodzina zamieszkuje dom o pow. 91 m2 przy ul C. w K., a podstawowe koszty utrzymania związane są z opłatami wynoszą: za energię elektryczną 235,42 zł/m-c, gaz 94,21 zł/m-c oraz tytułem zobowiązania wobec MPWiK S.A. - 101,28 zł.), a także na rzecz TP S.A. 152,11 zł.). Oprócz powyższego , w roku szkolnym wnioskodawca ponosi wydatki związane z opłatami za obiady dla dzieci , w związku z chorobą i okresem rehabilitacji w roku 2009 wnioskodawca poniósł także łącznie wydatki w kwocie 2900 zł. Organ ustalił również, że podatnik nie posiada zadłużenia wobec instytucji finansowych lub osób trzecich, nie korzysta z dofinansowania w ramach systemu opieki społecznej, a oprócz odziedziczonych udziałów w nieruchomościach, położonych przy ul. C. [...] i [...] w K., nie posiada innego majątku nieruchomego.
Następnie organ wskazał, że w systemie prawa podatkowego wszelkie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych przyznawane są w sytuacjach wyjątkowych, stąd umorzenie zaległości jest instytucją nadzwyczajną. Pozytywna w tym zakresie decyzja może zostać podjęta w przypadkach szczególnie uzasadnionych, spowodowanych działaniem czynników, na które podatnik nie miał wpływu.
Odnosząc te zasady do okoliczności faktycznych sprawy organ uznał, że w tym przypadku takie szczególne okoliczności , uzasadniające umorzenie zaległości w podatku od spadków i darowizn nie zachodzą. Podatek od spadku należy do tzw. podatków majątkowych co znajduje odzwierciedlenie w wartości otrzymanej masy spadkowej stanowiącej zabezpieczenie zobowiązania. Przyznanie ulgi podatkowej w formie umorzenia zaległości, w sytuacji, gdy podatnik posiada majątek, z którego organ egzekucyjny może zaspokoić należność podatkową, byłoby sprzeczne z interesem publicznym. W przedmiotowej sprawie stan faktyczny wskazuje na aktualnie trudną sytuację materialną i zdrowotną lecz pozbawioną cech wyjątkowości jaką odznaczają się wypadki losowe. Stan zdrowia pozwala zaliczyć wnioskodawcę do osób niepełnosprawnych wskutek choroby, jednakże ta niepełnosprawność nie powoduje całkowitej niezdolności do wykonywania pracy. Organ podkreślił, ze ograniczone możliwości płatnicze oraz problemy zdrowotne podnoszone we wniosku jako jedne z głównych argumentów, nie mogą stanowić przesłanki do podjęcia pozytywnej decyzji w przedmiotowej sprawie. Na uzasadnienie swojego stanowiska organ przywołał także treść wyroku WSA w Warszawie z dnia 25 czerwca 2007r. sygn. Akt III Sa/Wa 4162/06).
W odwołaniu od powyższej decyzji M.L. zarzucił naruszenie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię, błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą wydania decyzji i brak wszechstronnego rozważenia okoliczności sprawy oraz wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy.
Decyzją z dnia 30 listopada 2011 r. nr [....] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz. U z 2005r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm./, po rozpatrzeniu powyższego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszym rzędzie przedstawił przebieg postępowania, następnie dokonał ustaleń faktycznych identycznych jak organ I instancji, a po przywołaniu treści art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej oraz art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego i odniesieniu określonych w nich zasad do okoliczności faktycznych sprawy organ odwoławczy uznał, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie zaległości podatkowej , co skutkowało utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy podkreślił, że orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności nr [...] wydanym w dniu 27 maja 2009 r. przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności podatnik został zaliczony do stopnia niepełnosprawności umiarkowanego, a następnie orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności nr [...] wydanym w dniu 14 czerwca 2010 r. przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności podatnik został zaliczony do stopnia niepełnosprawności lekkiego (orzeczenie wydane do dnia 30.06.2013r.) , a zatem stan zdrowia podatnika ulega poprawie na tyle, że w chwili obecnej nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do podjęcia zajęcia zarobkowego, co potwierdza zresztą wskazane orzeczenie z dnia 14 czerwca 2010 r. , w treści którego m.in. stwierdzono, iż podatnik jest zdolny do podjęcia zatrudnienia na otwartym rynku pracy ( zgodnie z poprzednim orzeczeniem kwalifikował się do pracy w warunkach pracy chronionej).
Reasumując, Dyrektor Izby Skarbowej nie kwestionował faktu, iż podatnik boryka się z problemami zdrowotnymi, które faktycznie w latach ubiegłych miały wpływ na pogorszenie
sytuacji finansowej i życiowej tj. np. likwidację prowadzonej działalności gospodarczej, jednakże w chwili obecnej nie mają one wpływu na możliwość podjęcia aktywności zawodowej a tym samym pozyskania środków finansowych na bieżącą egzystencję.
Organ odwoławczy wskazał także , iż podatnik w drodze spadku nabył majątek, a to: nieruchomość stanowiącą działkę nr 136 o powierzchni 1.719 m2 zabudowaną budynkiem mieszkalnym położonym w K. przy ul. C., nieruchomość stanowiącą działkę nr [...] o powierzchni 898 m2 zabudowaną budynkiem mieszkalnym położonym w K. przy ul. C.., łączna wartość nabytego majątku wynosi 1000000,00 zł., dziedziczenie nastąpiło w I grupie podatkowej w udziale 1/3 części (postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 10 sierpnia 2010r., sygn. akt I Ns 90/10/P), a zatem podatnik nabył majątek o wartości 333333,00 zł. Wskazał również, że opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem m.in. dziedziczenia, darowizny czy też zasiedzenia, a podatek od spadków i darowizn jest podatkiem majątkowym, obciążającym uzyskany nieodpłatnie wymierny przyrost majątku. Obowiązek podatkowy powstaje w warunkach określonych w art. 6 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. z 2009r. Dz. U. Nr 93, poz. 768 z późn. zm.) z chwilą przyjęcia spadku, lub w sytuacji opisanej w art. 6 ust 4 tejże ustawy tj. w chwili uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku. Odmienną kwestią jest wywiązanie się spadkodawców z obowiązków określonych w art. 4a w/w ustawy w zakresie zachowania terminu do zgłoszenia nabycia spadku po osobie najbliższej i skorzystania ze zwolnienia od podatku.
Powołany w odwołaniu zarzut, iż nie uwzględniono faktu, że podatnik należy do grupy osób zwolnionych od podatku od spadków i darowizn od nabycia własności rzeczy, a powstały do zapłaty podatek byłby nienależny, gdyby strona dopełniła warunku wynikającego z w/w ustawy, organ uznał za bezzasadny. Ustawodawca jasno określił warunki do spełnienia przewidzianego zwolnienia z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn, a w myśl art. 4a ust. 3 w/cyt. ustawy niespełnienie wymaganych warunków powoduje opodatkowanie nabytych własności rzeczy lub praw majątkowych na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej. Organ stwierdził również , że okres do dokonania zgłoszenia nabycia - nawet biorąc pod uwagę wskazane przez stronę argumenty o jego skróceniu na skutek błędnego przyjęcia początkowej daty biegu terminu do zgłoszenia nabycia - był wystarczająco długi dla wywiązania się z ustawowego obowiązku, o którym mowa w art. 4a cyt. ustawy o podatku od spadków i darowizn. Strona nie wskazała na żadne losowe okoliczności (poza niewiedzą), które świadczyłyby o tym, że nie miała możliwości spełnienia w/w warunków. Zd. organu odwoławczego, zaniedbanie podatnika w tym zakresie nie może stanowić przesłanki do udzielenia ulgi w postaci umorzenia należnego podatku od spadków i darowizn wraz z odsetkami za zwłokę, bowiem stałoby to w sprzeczności ze słusznie pojętym interesem publicznym. Nie uwzględnił organ także kolejnego zarzutu zgłoszonego w odwołaniu, iż nieuznanie zwolnienia podatkowego w przedmiotowej sprawie powoduje naruszenie zasady sprawiedliwości. W przypadku bowiem przepisów przewidujących możliwość udzielenia ulg czy zwolnień podatkowych, słusznym jest stosowanie wyłącznie wykładni gramatycznych. Tak więc należy mieć na uwadze przede wszystkim dosłowne brzmienie przepisów ustanawiających możliwość skorzystania ze zwolnienia podatkowego, bo tylko taki sposób stosowania przepisów jest zgodny z postulatem równości opodatkowania.
Konkludując Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpił nie tylko ważny interes podatnika ale również interes publiczny, którym także zobowiązane są kierować się organy podatkowe przy udzielaniu ulg w spłacie należności podatkowych. W interesie publicznym leży terminowe uiszczanie przez podatników ciążących na nich zobowiązań podatkowych, bowiem wpływy budżetowe z tego tytułu stanowią znaczącą część budżetu państwa z którego są finansowane m.in. wszelkiego rodzaju wydatki budżetowe dokonywane przez państwo np. na szkolnictwo, opiekę medyczną czy zapewnienie bezpieczeństwa z czego korzysta ogół społeczeństwa., a ponadto dopóki istnieją niewykorzystane możliwości wyegzekwowania należności, dopóty ich umorzenie przed ich wyczerpaniem nie leży w interesie publicznym.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M.L. , zarzucając , że powyższa decyzja narusza art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię oraz błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą jej wydania , a także brak wszechstronnego rozważenia okoliczności sprawy, wniósł o uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej decyzji organu I instancji z dnia 22 sierpnia 2011 r. oraz o uchylenie postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia 8 lipca 2011 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i ponownie przytoczył argumenty uprzednio zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył , co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w zw. z treścią art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej-p.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3§2 p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145§1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145§1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133§1 p.p.s.a.) i rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134§1 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z treścią art. 135 p.p.s.a., Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej wskazane zasady Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, że decyzja ta, jak i poprzedzająca decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z porządku prawnego, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Bezspornym w sprawie było, że postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2010 r. sygn. akt I Ns [...] Sąd Rejonowy stwierdził, ze spadek po A.L. zmarłej w dniu 24 listopada 2009 r. nabyli wprost mąż W.L. oraz synowie M.L. i D.L. po 1/3 części w stosunku do całości spadku. Bezspornym było także iż , postanowienie to stało się prawomocne z dniem 1 września 2010 r., że klauzula prawomocności została wydana w dniu 2 listopada 2010 r. oraz , że skarżący złożył zeznanie SD-3 w dniu 24 marca 2011 r. , a zatem po upływie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku oraz , że w dniu 26 kwietnia 2011 r. została wydana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego decyzja skierowana do skarżącego ustalająca wysokość podatku od spadków i darowizn. Spornym było czy sytuacja finansowa i zdrowotna skarżącego oraz błąd skarżącego skutkujący złożeniem zeznania SD-3 po upływie terminu uprawniającego do skorzystania z ulgi podatkowej stanowią ważny interes podatnika skutkujący umorzeniem zaległości podatkowej.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organów obu instancji stanowił przepis art. 67a§1 pkt 3 O.p. Zgodnie z nim organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b O.p. w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Decyzje dotyczące umorzenia zaległości podatkowych podejmowane są zatem w ramach tzw. uznania administracyjnego, a uwzględnienie wniosku podatnika i umorzenie zaległości podatkowej stanowi wyjątek od obowiązującej w polskim prawie zasady obowiązkowego płacenia podatków. Wyjątek od tej zasady ustawodawca przewidział w przepisie art. 67a§1 pkt 3 O.p. poprzez dopuszczenie możliwości udzielania ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej w wypadku zaistnienia ściśle określonych przesłanek, tj.: ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Każdy z tych warunków samodzielnie, albo też oba łącznie mogą stanowić podstawę umorzenia zobowiązania podatkowego. Prawo organu do wydania decyzji w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do tego, że nawet w wypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek umorzenia zaległości podatkowej (a także obu łącznie) organ może odmówić uwzględnienia żądania strony. Użycie przez Ustawodawcę ogólnych zwrotów: "ważny interes podatnika", "interes publiczny" stwarza konieczność dokonania przez organ szerokiej oceny różnych wartości, w tym również systemu ocen mieszczących się poza systemem prawa podatkowego, a nawet pozaprawnych. Granice swobodnego uznania wyznacza choćby interes publiczny, co wiąże się z koniecznością odpowiedzi na pytanie – czy w konkretnym przypadku domaganie się spełnienia obowiązku podatkowego nie będzie sprzeczne z tym interesem.
W ocenie Sądu organy podatkowe obu instancji dokonały dokładnego ustalenia sytuacji materialnej i osobistej podatnika (ustalenia w tym zakresie przedstawione zostały w uzasadnieniach decyzji organu I i II instancji), wnioskując końcowo, że nie spełniona została żadna z przesłanek zastosowania ulgi podatkowej, określona w art. 67a§1 O.p .
W uzasadnieniach decyzji organów obu instancji szczegółowo też odniesiono się do wszystkich, ujawnionych w toku postępowania, elementów umożliwiających ocenę sytuacji osobistej i finansowej skarżącego, w tym do wszystkich okoliczności wskazanych obecnie przez skarżącego w skardze.
Rozpatrujący niniejszą sprawę skład orzekający podziela stanowisko organów podatkowych, że w rozpatrywanym przypadku nie wystąpiła przesłanka interesu publicznego. Użyte przez ustawodawcę określenie "interes publiczny" należy postrzegać, jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, słuszność, zaufanie obywateli do organów władzy, równość itp. Ustalenie przez organ podatkowy kwestii istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się z koniecznością ważenia relacji w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi). Oczywiście bywają sytuacje, w których sam rachunek ekonomiczny przemawia za zastosowaniem ulgi podatkowej (np. koszty postępowania mającego na celu ściągnięcie podatku będą większe niż możliwa do ściągnięcia kwota, albo też sam podatnik będzie zmuszony do korzystania z opieki społecznej).
Co do przesłanki "ważnego interesu podatnika to jak już wskazano brak występowania tej przesłanki został wyeksponowany w uzasadnieniach decyzji obu organów, a w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu odwoławczego bardzo szczegółowo podano powody, z uwagi na które istnienie tej przesłanki jest wykluczone. O istnieniu ważnego interesu podatnika, decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się nadto pogląd, wskazujący, że skoro umorzenie zaległości podatkowej oraz zaniechanie poboru podatku jest instytucją nadzwyczajną, to tym samym wypadki społeczne i gospodarcze muszą posiadać tę samą cechę. Za umorzeniem zaległości podatkowej oraz za zaniechaniem poboru podatku przemawiać będą wypadki niezależne od sposobu postępowania podatnika, bądź spowodowane działaniem czynników, na które podatnik nie mógł mieć wpływu (por. np. wyrok WSA we Wrocławiu z 7 kwietnia 2004r. sygn. akt: I SA/Wr 735/02, Lex 129659). Ulgi w spłacie należności stanowią - aczkolwiek dopuszczone przez ustawodawcę i niezbędne z punktu widzenia kompletności systemu podatkowego - to jednak odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania. Dlatego też równie wyjątkowy charakter muszą mieć okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości podatkowych, skutkujące wygaśnięciem zobowiązania podatkowego, co oznacza w istocie rezygnację Skarbu Państwa z należnych mu wpływów.
W przedmiotowej sprawie organy podatkowe wywiązały się z ciążących na nich obowiązkach i prawidłowo rozstrzygnęły sprawę. Decyzja o odmowie umorzenia zaległości podatkowej została podjęta w ramach uznania administracyjnego, po przeprowadzeniu postępowania, w którym Sąd nie dopatrzył się żadnych uchybień. Wydając decyzje organy dokonały prawidłowej wykładni przepisów prawa, a w toku postępowania w sposób prawidłowy zebrały w sprawie materiał dowodowy oraz zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów dokonały jego analizy, a także wyczerpująco i wszechstronnie uzasadniły swoje rozstrzygnięcia. Z zachowaniem obowiązujących zasad przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, zbadały sytuację materialną i poddały ocenie racje, na które powoływał się skarżący. Ocenie tej nie można zarzucić dowolności, opiera się ona na przyjętej w orzecznictwie wykładni przepisów O.p. dotyczących ulg w zapłacie zobowiązań podatkowych i mieści się ona w ramach przyznawanego organom uznania administracyjnego. Prawidłowo organy podatkowe uznały , że udzielenie ulgi w spłacie poprzez umorzenie zaległości podatkowej nie może być postrzegane jako rekompensata za popełniony błąd tym bardziej, że istnieją realne szanse na podjęcie przez skarżącego zajęcia zarobkowego oraz gdy się ma na uwadze wartość posiadanego przez skarżącego majątku. Podzielił Sąd także stanowisko organów, iż wprawdzie skarżący znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, ale sytuacja taka nie uzasadnia automatycznie udzielenia ulgi. Sąd w składzie rozpoznającym nin. skargę w pełni podzielił zatem pogląd wyrażony w wyroku z dnia 9 kwietnia 2010 r. sygn. akt I SA/Kr 706/09 ( dostępny w bazie orzeczeń pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl) – "Trudna sytuacja materialna podatnika sama w sobie nie może być uznana za przesłankę umożliwiającą zastosowanie wnioskowanej ulgi, a tym bardziej nie można jej utożsamiać z ważnym interesem podatnika. W przeciwnym razie prowadziłoby to do absurdu. Zawsze bowiem ulga w spłacie zobowiązania podatkowego jest w interesie(faktycznym) podatnika".
Mając na uwadze przytoczone wyżej względy Sąd uznał wszystkie zarzuty skargi za nieuzasadnione i na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło