I SA/Kr 797/09

Sygn. akt I SA/Kr 797/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 marca 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek (spr.), Sędziowie: WSA Paweł Dąbek, WSA Bogusław Wolas, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2011r., sprawy ze skargi J.S., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 2 marca 2009r. Nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r., - s k a r g ę o d d a l a - Decyzją z dnia 17 listopada 2008 r. znak: [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie art.240 § 1 pkt 5 i art.245 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz.60 ze zm.) uchylił w całości decyzję z dnia 5 stycznia 2004 r. znak: [...] określającą J.S. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. w kwocie 7.822,90 zł i określił wysokość zobowiązania w tym podatku za ten rok w kwocie 211.886,00 zł. W jej uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia 5 stycznia 2004 r. określił podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. w kwocie 7.822,90 zł., ale po otrzymaniu wyniku kontroli nr [...] z dnia 26 maja 2008 r., sporządzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w zakresie kontroli rzetelności deklarowanych przez J.S. podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2002-2003, uznał, iż z zebranego w toku postępowania kontroli skarbowej materiału dowodowego wynikały nowe okoliczności faktyczne związane z darowiznami przekazanymi przez podatnika dla Parafii Rzymskokatolickiej pw. św. K. i św. F. na cele charytatywne-opiekuńcze i kultu religijnego, okoliczności te istniały w dniu wydania przez organ podatkowy decyzji z dnia 5 stycznia 2004 r. i mogły mieć znaczenie dla sprawy podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. Po wznowieniu postępowania zakończonego przedmiotową decyzją organ pierwszej instancji w wyniku prowadzonego postępowania podatkowego, wykorzystując dokumenty pozyskane z Prokuratury Okręgowej w T. oraz dokumenty zgromadzone w innych postępowaniach kontrolnych przeprowadzonych wobec Zakładów Osprzętu Elektrycznego "T" ZPCHr Spółka z o.o., W. (nr [...], nr [...]) oraz wobec Stowarzyszenia "O" im. św. F. z siedzibą w T. (nr [...]) ustalił, że nie zostały spełnione warunki uzasadniające odliczenie, o którym mowa w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ( art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. a i lit. b w związku z art. 26 ust. 5 i ust. 7 ) oraz ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (art. 55 ust. 7 i art. 39). Organ pierwszej instancji uznał, iż przedmiotowa darowizna nie została przekazana na rzecz Parafii Rzymskokatolickiej pw. św. K.. i św. F. w T., lecz na konto mającej powstać Fundacji Oratorium św. F. w T., którego wyłącznym dysponentem był ks.P. . Zatem skoro środki te nie zostały wydatkowane na cele wskazane na dowodach poleceń przelewów dokonanych przez podatnika to - zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. - nie można uwzględnić, wykazanej w zeznaniu PIT-36 kwoty odliczenia w wysokości 511.250 zł jako darowizny na działalność charytatywno - opiekuńczą i kult religijny (łącznie podatnik odliczył kwotę 511.400 zł). W związku ze stwierdzeniem braku prawa do odliczenia od dochodu kwoty 511.250 zł jako darowizny na cele charytatywno-opiekuńcze i kultu religijnego organ I instancji określił wysokość zobowiązania w podatku dochodowym J.S. za 2002 r. na kwotę 211886,00 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji J.S.- zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że ks. P. nie był upoważniony do zawierania umów w imieniu Parafii Rzymskokatolickiej pw. św. K. i św. F. w T. oraz Kongregacji O. św. F. w T., że kwota 511.250 zł pochodząca z darowizny od podatnika nie została wydatkowana na cele charytatywno-opiekuńcze i kultu religijnego, a także zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj. : art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art.190 § 1 i § 2 tej ustawy wobec pominięcia wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodów z przesłuchania odwołującego się, ks. P., świadków postępowania karnego prowadzonego przed Sądem Rejonowym w T. ( Sygn. akt II K 772/07 ) oraz osób, które złożyły podziękowania dotyczące działalności charytatywno-opiekuńczej prowadzonej przez ks. P. w imieniu i na zlecenie Parafii Rzymskokatolickiej pw. Św. K. i Św. F. w T. oraz Kongregacji Oratorium św. F. w T., które to dowody miały istotne znaczenie dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, art.187 § 1, art. 122 i art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez wybiorcze, niewyczerpujące i niedokładne zebranie materiału dowodowego z powodu pominięcia wniosków dowodowych odnośnie przeprowadzenia dowodu z podziękowań osób trzecich dotyczących działalności charytatywno-opiekuńczej, prowadzonej przez ks. P. w imieniu i na zlecenie Parafii Rzymskokatolickiej pw. św. K. i św. F. w T. oraz protokołów przesłuchania świadków w sprawie prowadzonej przed Sądem Rejonowym w T. ( sygn. akt II K772/07 ), które to dokumenty miały istotne znaczenie dla sprawy i nie zostały stwierdzone wystarczająco innym dokumentem,- domagał się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art.233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz.60 ze zm.) po rozpatrzeniu powyższego odwołania zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszym rzędzie przywołał treść art. 55 ust.7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, według stanu prawnego obowiązującego w 2002 r., a także treść art. 39 pkt 1-8 tej ustawy oraz treść art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm ) , a następnie na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokonał ustaleń faktycznych identycznych jak organ I instancji. Odnosząc dokonane ustalenia faktyczne do treści przytoczonych przepisów organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo określił J. S. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. w kwocie 211886,00, co skutkowało utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy za chybione uznał zarzuty odwołania odnoszące się do błędu w ustaleniach faktycznych, a w kwestii zarzutu naruszenia przepisów postępowania podatkowego wskutek nie przesłuchania świadków, zeznających w trakcie innych postępowań podatkowych z których materiał dowodowy stał się podstawą ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie organ odwoławczy stwierdził, że zebrany podczas innych postępowań kontrolnych, przeprowadzonych wobec Zakładów Osprzętu Elektrycznego "T" ZPCHr Spółka z o.o., W. ( nr [...], nr [...] ) oraz wobec Stowarzyszenia "O" im. św. F. z siedzibą w T. ( nr [...] ) materiał dowodowy dotyczył ustaleń w zakresie umocowania ks. P. do działania w imieniu Parafii Rzymskokatolickiej pw. św. K. i św. F. w T. oraz Kongregacji O. pw. św. F. w T., w tym upoważnienia do zawierania umów darowizn i sporządzania sprawozdań z wykorzystania tych darowizn, jak również otrzymania przez wskazane kościelne osoby prawne środków finansowych wpłaconych przez darczyńców na konto o nazwie Fundacja "O". Ustalenia te zaś odnosiły się w jednakowym stopniu zarówno do wymienionych wyżej podmiotów, jak i do odwołującego się. Na ocenę poczynionych na podstawie tych dowodów ustaleń nie może mieć wpływu fakt, że podatnik nie był stroną wskazanych wyżej postępowań i nie mógł zadawać pytań świadkom. Korzystanie z tak uzyskanych zeznań samo w sobie nie narusza zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym ani też jakichkolwiek innych przepisów Ordynacji podatkowej. Również w świetle przepisów art.180 § 1 i art.181 Ordynacji podatkowej nie istnieje prawny nakaz , aby w toku postępowania podatkowego koniecznym było przesłuchanie świadka, który zeznawał w postępowaniu karnym. W ocenie organu odwoławczego nie zostały więc naruszone, powołane przez podatnika, przepisy art.123 § 1 i art.190 § 2 Ordynacji podatkowej.Za nieuzasadniony organ odwoławczy uznał także zarzut naruszenia art.188 Ordynacji podatkowej, poprzez nieuwzględnienie żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu na okoliczność wykazania prawdziwości złożonych sprawozdań z wykorzystania środków pieniężnych oraz nieuwzględnienie wniosków dowodowych w zakresie przesłuchania wszystkich osób podpisanych na podziękowaniach i wykazach pn. "Zestawienia darów na Ukrainę". Skoro bowiem zostało wykazane przez organy podatkowe , że Parafia nie otrzymała od J.S. środków pieniężnych w kwocie 511.250 zł to nie można było przeprowadzać postępowania dowodowego w zakresie sposobu wydatkowania tej kwoty przez kościelną osobę prawną. Organ odwoławczy podkreślił, że organy podatkowe, zgodnie z przysługującymi im uprawnieniami, mogą odstąpić od przeprowadzenia kolejnych dowodów, gdy w ich ocenie dana okoliczność została należycie udowodniona lub pozostaje bez znaczenia dla sprawy. Na marginesie tych wywodów organ odwoławczy zaznaczył, że dowody w postaci podziękowań oraz zestawień darów przekazanych na Ukrainę zostały przeanalizowane i organy podatkowe na podstawie przepisu art. 191 Ordynacji podatkowej, nadającego organom podatkowym możliwość swobodnej oceny dowodów, nie dały wiary ich treści. W skardze od powyższej decyzji wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J.S. zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że ks. P. nie był upoważniony do zawierania umów w imieniu Parafii Rzymskokatolickiej pw. św. K. i św. F. w T. oraz Kongregacji O. św. F. w T., że kwota 511.250 zł pochodząca z darowizny od podatnika nie została wydatkowana na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą,, a także zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. : naruszenie art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art.190 § 1 i § 2 tej ustawy wobec pominięcia wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodów z przesłuchania skarżącego, ks. P., świadków postępowania karnego prowadzonego przed Sądem Rejonowym w T. ( sygn. akt II K 772/07 ) oraz osób, które złożyły podziękowania dotyczące działalności charytatywno-opiekuńczej prowadzonej przez ks. P. w imieniu i na zlecenie Parafii Rzymskokatolickiej pw. Św. K. i Św. F. w T. oraz Kongregacji O. św. F. w T., mimo, iż dowody te mają istotne znaczenie dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz naruszenie art.187 § 1, art. 122 i art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez wybiorcze, niewyczerpujące i niedokładne zebranie materiału dowodowego z powodu pominięcia wniosków dowodowych odnośnie przeprowadzenia dowodu z podziękowań osób trzecich dotyczących działalności charytatywno-opiekuńczej, prowadzonej przez ks. P. w imieniu i na zlecenie Parafii Rzymskokatolickiej pw. Św. K. i Św. F. w T. oraz protokołów przesłuchania świadków w sprawie prowadzonej przed Sądem Rejonowym ( sygn. akt II K772/07 ), pomimo, że dokumenty te mają istotne znaczenie dla sprawy i nie zostały stwierdzone wystarczająco innym dokumentem. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący domagał się uchylenia decyzji organu II instancji , a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i przytoczył argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Stosownie do treści art. 145 §1 cyt. ustawy sąd uwzględniając skargę uchyla zaskarżoną decyzje lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaś stosownie do treści art. 151 cyt. ustawy w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja, a także utrzymana przez nią w mocy decyzja z dnia 17 listopada 2008 r. nie są dotknięte naruszeniami o charakterze skutkującym ich uchyleniem. Zgodnie z przepisem art. 55 ust. 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. Nr 29, poz. 154 ze zm. ) według stanu prawnego obowiązującego w 2002 r., warunkiem skorzystania przez podatnika z odliczenia darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą jest przedstawienie darczyńcy przez kościelną osobę prawną pokwitowania odbioru darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą oraz przedstawienie sprawozdania o przeznaczeniu darowizny na tą działalność ( w okresie dwóch lat od dnia jej przekazania). Kościelna działalność charytatywno - opiekuńcza, stosownie do treści art. 39 pkt 1-8 tej ustawy, obejmuje w szczególności prowadzenie zakładów dla sierot, starców, osób upośledzonych fizycznie lub umysłowo oraz innych kategorii osób potrzebujących opieki, prowadzenie szpitali i innych zakładów leczniczych oraz aptek, organizowanie pomocy w zakresie ochrony macierzyństwa, organizowanie pomocy sierotom, osobom dotkniętym klęskami żywiołowymi i epidemiami, ofiarom wojennym, znajdującym się w trudnym położeniu materialnym lub zdrowotnym rodzinom i osobom, w tym pozbawionym wolności, prowadzenie żłobków, ochronek, burs i schronisk, udzielanie pomocy w zapewnianiu wypoczynku dzieciom i młodzieży znajdującym się w potrzebie, krzewienie idei pomocy bliźnim i postaw społecznych temu sprzyjających, przekazywanie za granicę pomocy ofiarom klęsk żywiołowych i osobom znajdującym się w szczególnej potrzebie . Natomiast w myśl art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm ) podatnicy mogą odliczyć od dochodu darowizny przekazane na cele kultu religijnego i na działalność charytatywne - opiekuńczą- łącznie do wysokości nie przekraczającej 10% dochodu. Stosownie do art. 26 ust. 7 w/w ustawy wysokość wydatków na cele określone w ust. 1 ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie, z tym że, jeżeli przedmiotem darowizny są pieniądze, wysokość wydatków na cele wymienione w ust. 1 pkt 9 ustala się na podstawie dowodu wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego. Skarżący J.S. na okoliczność przekazania darowizny w kwocie 511.250 zł przedłożył sprawozdanie, dotyczące przeznaczenia części darowizny w wysokości 197.250,00 zł, firmowane pieczątką Parafii Rzymskokatolickiej pw. św. K. i św. F. w T., a sprawozdanie z pozostałej części darowizny skarżący zobowiązał się dostarczyć po jego otrzymaniu. Tymczasem, jak prawidłowo, po wznowieniu postępowania, ustaliły organy obu instancji , skarżący dokonał przelewów na rachunek bankowy o nazwie Fundacja "O" w Banku Ochrony Środowiska Oddział w T. o numerze [...] z przeznaczeniem na kościelną działalność charytatywne -opiekuńczą w wysokości 441.250 zł i na cele kultu religijnego w wysokości 70.000 zł., a nie na rachunek Parafii Rzymskokatolickiej pw. św. K. i św. F. w T., pełnomocnictwo oraz prawo dysponowania środkami pieniężnymi zgromadzonymi na tym koncie posiadał wyłącznie ks. P. , z zapisów na przelewach wynikało, że przedmiotowe kwoty zostały wpłacone na rzecz Parafii Rzymskokatolickiej pw. św. K. i św. F. w T., podczas gdy Parafia, jak i Kongregacja "O" św. F. w T. nie upoważniły ks. P. do występowania w ich imieniu. Prawidłowo wskazały także, iż podatnik nie dysponuje pokwitowaniem odbioru darowizn, natomiast sprawozdania przedłożone do niniejszej spawy zawierają ogólnikowe informacje o treści "Pomoc na rzecz kościoła rzymsko-katolickiego na Wschodzie oraz osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej" i są niemożliwe do zweryfikowania , a tym samym potwierdzenia prawdziwości ich treści. Skutkiem tych prawidłowych ustaleń musiało być uznanie, że skarżący nie spełnił przesłanek określonych wskazanymi przepisami, uzasadniających wyłączenie z podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym przedmiotowych darowizn. Należy stwierdzić, że organy obu instancji zgromadziły materiał dowodowy w sposób odpowiadający zasadom określonym w art. 180 §1 i 181 O.p. W szczególności poza dowodami przeprowadzonymi przez te organy w sprawie jako dowody zostały dopuszczone zeznania świadków uzyskane w toku innych postępowań podatkowych oraz dowody przeprowadzone w toku postępowania karnego prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w T. i nie można podzielić zarzutu zgłoszonego w skardze, że dowody te winny być powtórzone w prowadzonym wobec skarżącego postępowaniu. Na ocenę poczynionych na podstawie tych dowodów ustaleń nie ma wpływu fakt, że skarżący nie był stroną wskazanych wyżej postępowań i nie mógł zadawać pytań świadkom. Korzystanie z tak uzyskanych zeznań samo w sobie nie narusza zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym ani też jakichkolwiek innych przepisów Ordynacji podatkowej. Również w świetle przepisów art.180 § l i art.181 Ordynacji podatkowej nie istnieje prawny nakaz , aby w toku postępowania podatkowego koniecznym było przesłuchanie świadka, który zeznawał w postępowaniu karnym. Zatem zarzut naruszenia reguł z art.123 § l i art.190 § 2 O.p. Sąd uznał za nieuzasadniony. Nie jest także uzasadniony zarzut naruszenia art. 187§1O.p., art.122 O.p. oraz art.188 O.p. poprzez wybiórcze, niewyczerpujące i niedokładne zebranie materiału dowodowego z powodu nieuwzględnienia żądania skarżącego dotyczącego przeprowadzenia dowodu na okoliczność wykazania prawdziwości złożonych sprawozdań z wykorzystania środków pieniężnych oraz nieuwzględnienia wniosków dowodowych w zakresie przesłuchania wszystkich osób podpisanych na podziękowaniach i wykazach pn. "Zestawienia darów na Ukrainę". Trzeba podkreślić, że organy podatkowe posłużyły się wszelkim , możliwym dostępnym materiałem dowodowym oraz przeprowadziły bardzo szczegółową ich analizę i ocenę. Ocena ta odpowiada zasadzie swobodnej oceny dowodów z art.191 O.p., tzn. jest logiczna, spójna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego. Skoro zatem zostało wykazane przez organy podatkowe , że od skarżącego Parafia pw. św. K. i św. F. w T. nie otrzymała środków pieniężnych w kwocie 511.250 zł to nieuzasadnionym było prowadzenie postępowania dowodowego w zakresie sposobu wydatkowania tej kwoty przez kościelną osobę prawną. W zaistniałym bowiem stanie faktycznymi okoliczności, na które miały zostać przeprowadzone wskazane dowody, tj. prawdziwość sprawozdań z wykorzystania darowizn oraz złożenie podpisów i otrzymanie darów nie mają znaczenia. Należy podkreślić , że organy podatkowe mogą odstąpić od przeprowadzenia kolejnych dowodów, gdy w ich ocenie dana okoliczność została należycie udowodniona lub pozostaje bez znaczenia dla sprawy. Należy też zwrócić uwagę , iż dowody w postaci podziękowań oraz zestawień darów przekazanych na Ukrainę zostały przeanalizowane i organy podatkowe nie dały wiary ich treści. W szczególności zwrócono uwagę, że załączone do podziękowań zestawienia darów na Ukrainę sporządzone zostały przez darczyńcę, a nie przez osoby na nich podpisane (obdarowanych), zd. organów przedmiotowe zestawienia budzą wątpliwości, gdyż pisane różną czcionką i przez inne osoby, zachowują stałą jednolitą kolejność, a ponadto sam ksiądz P., jak też osoby przesłuchane w związku z darami na Ukrainę, zeznały, że takie wykazy nie były sporządzane. Organ odwoławczy prawidłowo także zwrócił uwagę, analizując przedmiotowe dokumenty, że w podziękowaniu z 2003 r. zawarta jest prośba o modlitwę o rychłą kanonizację zmarłego w 2005 r. Jana Pawła II, a z kolei nazwanie zestawienia, otrzymanych przedmiotów "Zestawienie darów na Ukrainę" wskazuje, że nie sporządziły go osoby obdarowane, na co wskazuje również identyczna kolejność darów wymienionych w zestawieniach, które zostały podpisane różnymi podpisami, co wskazywałoby, że powinny je sporządzić różne osoby. Mając powyższe na uwadze na zasadzie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.