I SA/Kr 80/07

WyrokWSA w Krakowie2007-04-11

Skład orzekający: Bogusław Wolas, Ewa Długosz- Ślusarczyk, Jarosław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy renta wypłacana przez zagraniczną instytucję ubezpieczeniową, przyznana spadkobiercy zmarłego męża, który był na robotach przymusowych w III Rzeszy i został ranny, podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 74 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli podatnik nie przedstawił dokumentu instytucji zagranicznej jednoznacznie stwierdzającego charakter świadczenia jako renty inwalidzkiej wojennej, renty wypadkowej lub kwoty zaopatrzenia dla ofiar wojny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo oceniły stan faktyczny i dokonały prawidłowej interpretacji prawa. Zwolnienie z opodatkowania określone w art. 21 ust. 1 pkt 74 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ma charakter warunkowy i wymaga przedstawienia płatnikowi dokumentu instytucji zagranicznej jednoznacznie stwierdzającego charakter przyznanego świadczenia jako renty inwalidzkiej wojennej, renty wypadkowej lub kwoty zaopatrzenia dla ofiar wojny. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na podatniku. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadza zasadę powszechności opodatkowania, a przepisy przewidujące zwolnienia podatkowe muszą być interpretowane ściśle. W analizowanej sprawie podatniczka nie przedstawiła dokumentu instytucji zagranicznej, z którego wprost wynikałoby, że przyznane świadczenie ma charakter objęty zwolnieniem, dlatego brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.
Stan faktyczny
Skarżąca M. M. zwróciła się o interpretację podatkową dotyczącą opodatkowania francuskiej renty po zmarłym mężu, który był na robotach przymusowych w III Rzeszy i został ranny. Bank początkowo nie pobierał podatku, ale od kwietnia 2006 r. zaczął go pobierać. Organ podatkowy uznał, że świadczenie nie spełnia warunków zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 74 ustawy o PIT, ponieważ przedstawione dokumenty nie potwierdzają jednoznacznie jego charakteru jako renty inwalidzkiej wojennej lub renty wypadkowej związanej z przymusowym pobytem na robotach. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc, że jej mąż spełniał warunki do zwolnienia.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 80/07 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 kwietnia 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędziowie: WSA Ewa Długosz- Ślusarczyk, Asesor: WSA Jarosław Wiśniewski (spr), Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2007r., sprawy ze skargi M. M., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K., z dnia 8 grudnia 2006r. nr [...], w przedmiocie interpretacji dotyczącej zastosowania prawa podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, - skargę oddala- Pismem z dnia [...].08.2006r. M. M. zwróciła się do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. o udzielenie pisemnej interpretacji dotyczącej opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych francuskiej renty po zmarłym mężu, który w latach 1942-1945 przebywał na robotach przymusowych w III Rzeszy, gdzie pod koniec tego okresu został ranny. Z tego tytułu posiadał legitymację Związku Inwalidów Wojennych PRL. Od powyższego świadczenia Bank [...] SA w B. do miesiąca kwietnia 2006 r. nie pobierał podatku natomiast od miesiąca kwietnia świadczenie to zostało opodatkowane. Zdaniem podatniczki powyższe świadczenie podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W postanowieniu z dnia [...].10.2006r. znak [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. stwierdził, że w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowisko podatniczki jest nieprawidłowe. Organ podatkowy uznał , iż zwolnienie odnoszące się do rent zagranicznych wypłacanych z tytułu pracy niewolniczej lub przymusowej uregulowane zostało w art. 21 ust. 1 pkt 74 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych,( Dz.U. z 2000r. Nr. 14 poz. 176) zgodnie z którym wolne od podatku dochodowego są otrzymane z zagranicy: a) renty inwalidzkie z tytułu inwalidztwa wojennego, b) kwoty zaopatrzenia przyznane ofiarom wojny oraz członkom ich rodzin, c) renty wypadkowe osób, których inwalidztwo powstało w związku z przymusowym pobytem na robotach w III Rzeszy Niemieckiej w latach 1939-1945, - pod warunkiem przedstawienia płatnikowi dokumentu instytucji zagranicznej stwierdzającego charakter przyznanego świadczenia. Z powyższego przepisu wynika, iż zwolnienie dotyczy ściśle określonego świadczenia i ma charakter warunkowy tj. wymaga przedstawienia płatnikowi dokumentu instytucji zagranicznej stwierdzającego charakter przyznanego świadczenia. Do przedmiotowego wniosku podatniczka dołączyła kserokopię zaświadczenia znak: [...] z dnia [...].10.1990r. wystawionego przez Stowarzyszenie Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę Niemiecką Zarząd Wojewódzki w T., z którego wynika, że jako spadkobierca pobiera rentę w połowie na siebie i dziecko po mężu J., który był na robotach przymusowych. Z kserokopii pisma będącego uwierzytelnionym tłumaczeniem dokumentu wystawionego przez instytucję ubezpieczeniową [...] we F. wynika, iż świadczenie wypłacane przez IREC dotyczy uznania działalności wykonywanej przez Pani męża we F. - w kopalni w [...] od dnia [...] grudnia 1942 do dnia [...] czerwca 1943r., - w kopalni w [...] od dnia [...] czerwca 1943 do dnia [...] czerwca 1944r. Natomiast przedstawiona przez podatniczkę uwierzytelniona kserokopia tłumaczenia decyzji z dnia [...].05.1992r. Regionalnej Kasy Zaopatrzenia Emerytalnego dla Pracowników [...] dotycząca przyznanego świadczenia emerytalnego/ rentowego nie wskazuje na charakter przedmiotowego świadczenia w rozumieniu w/w art. 21 ust. 1 pkt 74 ustawy. Zdaniem organu pierwszej instancji w oparciu o powołane przepisy oraz przedłożone przez podatniczkę dokumenty brak jest podstaw prawnych do uznania , że powyższe świadczenia spełniają wymogi uprawniające do zwolnienia podatkowego. W zażaleniu na powyższe postanowienie Pani M. M. podniosła , iż nie zgadza się z treścią udzielonej interpretacji. Zdaniem podatniczki mąż spełniał wszystkie warunki przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt 74 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ponieważ w 1942 r. był przymusowo wywieziony do F. , a następnie do N. gdzie został ranny. Odnosząc się do przedstawionego stanowiska, Dyrektor Izby Skarbowej w Decyzji z dnia 8. 12.2006 r. nr [...] odmówił zmiany zaskarżonego postanowienia uznając, iż zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie . Swoje stanowisko również oparł na art. 21 ust. 1 pkt 74 powołanej ustawy w świetle , którego warunkiem zastosowania zwolnienia określonego w tym przepisie jest przedstawienie płatnikowi dokumentu instytucji zagranicznej stwierdzającego charakter przyznanego świadczenia. Z przedłożonych przez podatniczkę dokumentów nie wynika, iż świadczenie wypłacane przez francuską instytucję ubezpieczeniową dotyczy renty inwalidzkiej z tytułu inwalidztwa wojennego bądź kwoty zaopatrzenia przyznanej ofiarom wojny oraz członkom ich rodzin lub renty wypadkowej osoby, o której mowa w powołanym wyżej przepisie. W decyzji z dnia [...].05.1992r. wydanej przez Regionalną Kasę Zaopatrzenia Emerytalnego dla Pracowników [...] w M. o przyznaniu podatniczce świadczenia rentowego brak jest informacji dotyczącej charakteru przyznanego świadczenia. Tym samym nie można stwierdzić czy powyższe świadczenie spełnia wymogi, o których mowa w powołanym przepisie. Uznano zatem, w świetle przedstawionych przez podatniczkę dokumentów brak jest podstaw do uznania, że wypłacane podatniczce świadczenie spełnia wymogi uprawniające do zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 74 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący nie zgadza z podjętym rozstrzygnięciem uznając , iż jest dla niej krzywdzące. Podniosła , iż mąż został złapany i wywieziony przez Niemców w 1942 r. na przymusowe roboty do F. do kopalni w [...] , potem w [...], gdzie wraz z innymi pracował do [...]1944 r. Następnie mąż został zabrany przez Niemców na teren niemiecki do miejscowości [...] , gdzie pracował do [...].1944 r. . Potem pracował w okopach w miejscowości [...], gdzie [...].1945 r. został ranny od bomby i zabrany do szpitala . Uraz taki spowodował kalectwo i inwalidztwo na całe życie. Zdaniem Skarżącej cały ten okres przymusowych robót męża był na rzecz III Rzeszy w latach wojny. Również inwalidztwo ma ścisły związek z działaniami wojennymi a mąż został wywieziony i zmuszony do pracy bez żadnego wynagrodzenia. Dlatego tez zdaniem Skarżącej renta z tego tytułu wypłacona przez Francję nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust pkt 74 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stwierdzić należy, iż wbrew zarzutom skargi decyzja ta nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie. Na wstępie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdza , iż sprawa będąca przedmiotem skargi dotyczy pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego , a zatem rozstrzygnięcie należy oprzeć na przedstawionym przez Skarżącą stanie faktycznym sprawy zgodnie z treścią art. 14a § 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Z przedstawionego przez skarżącą stanu faktycznego wynika , iż otrzymuje ona rentę po mężu , która został przyznana przez francuską instytucje ubezpieczeniową za pracę wykonywaną na terenie [...] od [...] grudnia 1942 do [...] czerwca 1944 r. Na ta okoliczność Skarżąca przedstawiła dokument wystawiony przez francuska instytucje ubezpieczeniową . dodatkowo przedstawiła legitymację wystawioną przez związek inwalidów wojennych potwierdzająca przynależność J. M. do tej organizacji i zaświadczenie wydane przez stowarzyszenie Polaków Poszkodowanych przez II Rzesze Niemiecką Zarząd Wojewódzki w T., z którego wynika , iż M. M. pobiera rentę po mężu J. , który był na robotach przymusowych. Mając na uwadze przedstawiony przez Skarżącą stan faktyczny uznać należy , iż organy podatkowe właściwie go oceniły i dokonały prawidłowej interpretacji prawa. W niektórych przypadkach osoby poszkodowane w wyniku działań wojennych otrzymują świadczenie o charakterze rentowym od odpowiednich organów innych państw . Większość z tego rodzaju świadczeń - ale nie wszystkie - jest zwolniona od podatku dochodowego z uwagi na względy społeczne. Dla należności otrzymanych z zagranicy przewidziane jest zwolnienie w art. 21 ust pkt. 74 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych zgodnie z którym zwolnione z podatku są otrzymywane z zagranicy: a) renty inwalidzkie z tytułu inwalidztwa wojennego, b) kwoty zaopatrzenia przyznane ofiarom wojny oraz członkom ich rodzin, c) renty - wypadkowe osób, których inwalidztwo powstało w związku z przymusowym pobytem na robotach w III Rzeszy Niemieckiej w latach 1939-1945, Warunkiem korzystania z tego zwolnienia podatkowego jest to aby płatnikowi - którym w tym wypadku jest bank , dokonujący wypłaty świadczenia - został przedstawiony dokument instytucji zagranicznej stwierdzający charakter przyznanego świadczenia . Warunek ten jest wyraźnie sformułowany w ustawie i jako taki nie nasuwa żadnej wątpliwości . Zatem podstawowym dokumentem uprawniającym do skorzystania ze zwolnienia z art. 21 ust 1 pkt 74 cyt. ustawy jest dysponowanie takim dokumentem , w którym powinna zostać zawarta podstawa prawna wypłaconego świadczenia , jednoznacznie stwierdzenie jego rentowego charakteru , oraz stwierdzenie , że świadczenie wypłacane jest w związku z zajściem okoliczności wymienionych w ustawie . Ciężar dowodu charakteru świadczenia uprawniającego do zwolnienia podatkowego z racji wyraźnych zapisów ustawowych leży po stronie podatnika ubiegającego się o takie zwolnienie . Podkreślić należy , iż ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych w art. 9 wprowadza zasadę powszechności opodatkowania . Zgodnie z tym przepisem podatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Oznacza to , iż każdy dochód osiągnięty przez osoba fizyczną podlega opodatkowaniu o ile nie zostanie wyraźnie zwolniony. Zasada ta ma bardzo istotne znaczenie w procesie interpretacji prawa . Wynika z niej bowiem , iż opodatkowanie wszelkich dochodów jest regułą natomiast art. 21 cyt. ustawy wprowadza jedynie wyjątki od zasady powszechności opodatkowania, których nie można rozszerzać w procesie wykładni celowościowej jak i systemowej . Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 281ipca 1994 r. sygn. akt 784/94 uznał, iż przepis przewidujący zwolnienie podatkowe musi być interpretowany w sposób ścisły . Przenosząc zatem te rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy , iż istnienia przesłanek do skorzystania z ulgi podatkowej żart. 21 ust 1 pkt. 74 cyt. ustawy nie można domniemywać bądź ustalać w oparciu o odrębne postępowanie dowodowe jeżeli podatnik nie przedstawi dokumentu instytucji zagranicznej, z którego wprost wynikałoby , iż przyznane świadczenie ma taki charakter o jakim mowa w cyt. przepisie. Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy powiedzieć, iż brak Jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało j ą oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło