I SA/Kr 800/14

|Sygn. akt I SA/Kr 800/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 września 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna (spr.), Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: st. ref. Justyna Owczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2014 r., sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Dąbrowie Tarnowskiej, na uchwałę Rady Gminy Olesno, z dnia 28 grudnia 2012 r. Nr XIX/157/12, w sprawie ustalenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty, za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości położonych na terenie Gminy Olesno, I. stwierdza nieważność uchwały w części zawierającej oświadczenie składającego deklarację o treści: "Przez podpisanie niniejszej deklaracji wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych dla celów związanych z ustaleniem należności za gospodarowania odpadami komunalnymi", II. określa, że uchwała w części określonej w punkcie I wyroku nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. w pozostałej części skargę oddala. Prokurator Rejonowy w Dąbrowie Tarnowskiej, w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagał się stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miasta Olesno nr XIX/157/12 z dnia 28 grudnia 2012 r. w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości na terenie Gminy Olesno, w zakresie w jakim załącznik do tej uchwały wymagał oświadczenia właściciela nieruchomości, że przez podpisanie deklaracji wyraża zgodę na przetwarzanie jego danych osobowych dla celów związanych z ustaleniem należności za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz poprzez nałożenie na właściciela nieruchomości obowiązku podawania wykazu osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego - ich imion, nazwisk i adresów. W powołanym zakresie Prokurator zarzucił uchwale naruszenie: art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.), art. 6n ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm.) oraz art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn.:Dz. U. z 2002 r., Nr 101, poz. 926 ze zm.). W uzasadnieniu wskazał, że w zaskarżonej części uchwała nie znajduje upoważnienia ustawowego, brak bowiem przepisu prawnego, który nakładałby obowiązek składania przez właścicieli nieruchomości oświadczenia o powyższej treści. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych przepisy tej ustawy stosuje się do przetwarzania danych osobowych w kartotekach, skorowidzach, księgach, wykazach i innych zbiorach ewidencyjnych. Powołując art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych, który wskazuje na zgodę jako przesłankę zgodności z prawem przewarzania danych osobowych – Prokurator zauważył, że zgoda ta jest jednym z możliwych, ale nie jedynym warunkiem legalizującym przetwarzanie danych. Nie trzeba jej zatem pozyskiwać w sytuacji spełnienia jednego z pozostałych warunków określonych w art. 23 ust. 1 ustawy. Tym samym ustalenie we wzorze deklaracji obowiązku oświadczenia o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych dla celów związanych z ustaleniem należności za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest zbędne i wykracza poza zakres kompetencji organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do kształtowania zawartości uchwały ustalającej wzór deklaracji. Również ta część załącznika, która zobowiązuje właściciela nieruchomości do podania imion, nazwisk i adresów osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego, została, w ocenie skarżącego Prokuratora, zamieszczona z przekroczeniem upoważnienia ustawowego. Nie ma potrzeby podawania imion i nazwisk tych osób. Wystarczającym było w tej sytuacji podanie cyfry (liczby osób) zamieszkujących nieruchomość lub nieruchomości (obowiązek taki nałożono w innej części załącznika).To, czy składający deklarację poda liczbę osób i dodatkowo wskaże każdą z nich z imienia i nazwiska, czy też wskaże tylko ich liczbę, nie miało znaczenia dla ustalenia wysokości opłaty. Uchwała w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie mogła służyć innym celom niż tylko obliczenie takiej opłaty wobec osoby składającej deklarację. Nakazanie podawania dodatkowo tych danych osobowych, stanowiło naruszenie art. 23 ustawy o ochronie danych osobowych. W odpowiedzi Rada Gminy Olesno wniosła o rozstrzygnięcie sprawy według uznania Sądu. W uzasadnieniu podała, że z art. 6m ust. 1 i ust.2, art. 6n i art. 6o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wynikało, że gmina ma obowiązek podjąć takie działania, które pozwolą na skuteczne wykonywanie obowiązków ustawowych w zakresie ustalenia i pobrania opłaty za gospodarowanie opłatami. W ocenie Rady Gminy, podanie wykazu osób zamieszkujących w nieruchomości, a w związku z tym podpisanie oświadczenia o zgodzie na przetwarzanie podanych danych osobowych, wynikało z celu jaki postawił ustawodawca przed gminą. Mianowicie gmina ma zadbać, aby właściciel uiścił opłatę za odpady we właściwej kwocie. Gmina powinna więc wiedzieć kto mieszka na nieruchomości po to, aby móc zweryfikować dane przekazane przez właściciela w deklaracji. Zgodnie z art. 60 ustawy wójt w razie uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji ma określić, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Podstawowym instrumentem służącym temu powinny być, zdaniem organu, dane zawarte w deklaracji, ponieważ w tym celu deklaracja jest składana. Przy założeniu, że obowiązku podania ww. danych ustawodawca nie przewidywał w deklaracji, organ i tak musiałby prowadzić czynności w celu uzyskania tych danych i weryfikacji danych z deklaracji, wykraczając tym samym poza ramy ustawy i niejako dublując jej rozwiązania. Podanie samej ilości mieszkańców w deklaracji powoduje, że nie spełnia ona swojej podstawowej funkcji wynikającej z ustawy polegającej na dostarczeniu organowi takich danych, które pozwolą na naliczenie i wyegzekwowanie opłaty za odpady. Nie pozwala to bowiem jednoznacznie zweryfikować, czy rzeczywiście tyle osób mieszka na nieruchomości. Skoro ustawodawca dopuszcza możliwość zażądania przez organ dodatkowych dokumentów potwierdzających dane zawarte w deklaracji, to w deklaracji winna być również możliwość zażądania podania np. wykazu osób zamieszkujących na nieruchomości. Przedstawiona interpretacja jest zgodna z zasadą wykładni przepisów wskazującą, że skoro przepis pozwala na więcej to tym bardziej pozwala na mniej. W ocenie Rady Gminy, przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie zakazywały stosowania zapisu dotyczącego wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych, która ma służyć miała tylko i wyłącznie realizacji zadań nałożonych na gminy a wynikających z ww. ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga była zasadna jedynie w części. Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, na podstawie upoważnień ustawowych, gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Takim aktem jest badana uchwała, która została podjęta na podstawie art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w myśl którego rada gminy, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej uchwały nie podzielił w całości stanowiska Prokuratora. Przede wszystkim Sąd nie zgodził się z zarzutem skargi, że nakazanie podania danych w stanowiącej załącznik do tej uchwały – Deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - w postaci imion, nazwisk oraz adresów osób wchodzących w skład gospodarstwa rolnego stanowi naruszenie delegacji ustawowej wynikającej z ww. art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, jak również art. 23 ustawy o ochronie danych osobowych. Na mocy przepisu art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, rada gminy uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty określi w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości. W opinii Sądu należy położyć szczególny nacisk na zawarte w tym przepisie sformułowanie "konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty". Aby zatem gmina miała możliwość zrealizowania nałożonego na nią w tym zakresie obowiązku (prawidłowego naliczenia opłat), konieczna jest także możliwość weryfikacji podanych przez właściciela nieruchomości danych i takiej weryfikacji będą służyć wyżej wskazane dane wymagane w załączniku. Z tych też powodów Sąd skargę w części oddalił. Podobny pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 29 maja 2014 r., I SA/Kr 669/14 (wyrok prawomocny). Natomiast Sąd uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 23 ustawy o ochronie danych osobowych poprzez zawarcie w załączniku do zaskarżonej uchwały Rada Gminy Olesno zawarła postanowienie, że poprzez podpisanie deklaracji składająca ją osoba lub osoba reprezentująca składającego deklarację wyraża zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych dla potrzeb naliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi". Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych przepisy w niej zawarte stosuje się do przetwarzania danych osobowych w kartotekach, skorowidzach, księgach, wykazach i innych zbiorach ewidencyjnych. Natomiast pod pojęciem przetwarzania danych osobowych, zgodnie z treścią art. 7 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych rozumie się jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemach informatycznych. Złożona przez zobowiązanego deklaracja uprawnia organ gminy do ewentualnego wydania decyzji administracyjnej w trybie art. 6o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, lub wystawienia tytułu wykonawczego, lecz nie do tworzenia nowych zbiorów ewidencyjnych. W art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych wymienione zostały przesłanki legalności przetwarzania danych osobowych. Przykładowo art. 23 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy wskazuje zgodę jako przesłankę zgodności z prawem przetwarzania danych osobowych. Zgoda jest jednak jednym z możliwych, ale nie jedynym warunkiem legalizującym przetwarzanie danych. Nie jest zatem konieczne jej pozyskiwanie, gdy spełniony jest jeden z pozostałych warunków z art. 23 ust. 1 ustawy, zwłaszcza gdy przetwarzanie danych osobowych znajduje podstawę w stosownych przepisach prawa. Tym samym ustalenie we wzorze deklaracji de facto obowiązku oświadczenia o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych na potrzeby wykonywania zadań wynikających z realizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jest zbędne i wykracza poza zakres kompetencji organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do kształtowania zawartości uchwały ustalającej wzór deklaracji. W związku tym Sąd unieważnił zaskarżoną uchwałę w omówionej wyżej części jako naruszającą art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w związku z art. 2 ust. 2 i art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 147 § 1, art. 151, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku