I SA/Kr 802/14
WyrokWSA w Krakowie2014-09-04
Skład orzekający: WSA Stanisław Grzeszek, WSA Ewa Michna, WSA Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Gminy może w uchwale określającej wzór deklaracji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wymagać podania danych osobowych (nazwisko rodowe, imiona rodziców, numer telefonu, adres e-mail, imiona i nazwiska osób zamieszkujących nieruchomość) oraz oświadczenia o odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych, wykraczających poza dane niezbędne do obliczenia opłaty?Ratio decidendi
Rada Gminy przekroczyła delegację ustawową wynikającą z art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wprowadzając do wzoru deklaracji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wymóg podania danych osobowych (nazwisko rodowe, imiona rodziców, numer telefonu, adres e-mail) oraz oświadczenia o odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych. Dane te nie są niezbędne do prawidłowego obliczenia opłaty, a nałożenie odpowiedzialności karnej wymaga wyraźnej podstawy prawnej, której ustawa nie przewiduje w tym zakresie. Natomiast wymóg podania imion i nazwisk osób zamieszkujących nieruchomość jest dopuszczalny, gdyż służy weryfikacji danych i prawidłowości naliczenia opłaty.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Brzesku zaskarżył uchwałę Rady Gminy Gnojnik dotyczącą wzoru deklaracji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez nałożenie obowiązku podania zbędnych danych (nazwisko rodowe, imiona rodziców, numer telefonu, adres e-mail, imiona i nazwiska osób zamieszkujących nieruchomość) oraz oświadczenia o odpowiedzialności karnej. Organ administracji argumentował, że dane te są potrzebne do weryfikacji i prawidłowego naliczenia opłaty.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność uchwały w części obejmującej postanowienia dotyczące nazwiska rodowego, imienia ojca i matki, numeru telefonu, adresu e-mail oraz oświadczenia o odpowiedzialności karnej. Sąd oddalił skargę w części dotyczącej wymogu podania imion i nazwisk osób zamieszkujących na terenie nieruchomości.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 802/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 września 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Protokolant: st. ref. Justyna Owczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2014 r., sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Brzesku, na uchwałę Rady Gminy Gnojnik, z dnia 15 listopada 2012 r. Nr XIX/170/12, w sprawie ustalenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanych przez właścicieli, nieruchomości położonych, na terenie Gminy Gnojnik, I. stwierdza nieważność uchwały w części obejmującej postanowienia punktu C pozycja 3, 5, 6, 15, 21 oraz punktu I w zakresie sformułowania "Pouczony/a o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 Kodeksu karnego – kto składając zeznania mające służyć jako dowód w postępowaniu sądowym lub w innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3 – oświadczam, że podane przeze mnie dane są zgodne z prawdą " załącznika do uchwały, II. oddala skargę w części obejmującej punkt D załącznika do uchwały w zakresie sformułowania "Imię i nazwisko osób zamieszkujących na terenie nieruchomości".
Uchwałą nr XIX/170/12 z dnia 15 listopada 2012 r. wydaną w oparciu o przepisy art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 6n ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ( Dz. U. z 2012 r. poz. 391 z późn. Zm. ) Rada Gminy w Gnojniku określiła wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
W pkt C poz. 3, 5,6,15,21 oraz pkt D załącznika do w/w uchwały zamieszczono obowiązek podawania przez składającego deklarację: nazwiska rodowego, imienia ojca i matki, numeru telefonu i adresu e-mail jak też imion i nazwisk osób zamieszkujących na terenie nieruchomości, na której powstają odpady komunalne.
Nadto w pkt I załącznika nałożono na zobowiązanych do wniesienia deklaracji obowiązek składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności określonej w art. 233 § 1 kodeksu karnego.
Uchwała ta została w zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przez Prokuratora Rejonowego w Brzesku w zakresie objętym pkt C poz. 3,5,6,15, 21 oraz pkt D w zakresie sformułowania " imię nazwisko osób zamieszkujących na terenie nieruchomości " załącznika do uchwały oraz w zakresie objętym pkt I załącznika do uchwały .
Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie prawa materialnego art. 6n ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ( Dz.U. z 2012 r.poz. 391 z póż. Zm.) przez nałożenie obowiązku podania danych zbędnych dla obliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi tj imienia ojca i matki , numeru telefonu i adresu e-mail oraz imion i nazwisk osób zamieszkujących daną nieruchomość, na której powstają odpady komunalne. Podniesiono również naruszenie art. 233 § 1 kk. Poprzez nałożenie na zobowiązanych obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań .
W ocenie prokuratora cytowany przepis art. 6n ust 1 cyt ustawy nie przewiduje obowiązku podawania dodatkowych danych, poza tymi jakie są konieczne do prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami, ani też nie pozwala na odbieranie oświadczeń pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 kk , a zatem stanowienie wymogu: podania nazwiska rodowego , imion rodziców, nr telefonu, adresu email, jak też podanie danych tj.- imienia i nazwiska osób współzamieszkujących w nieruchomości, której dotyczy deklaracja oraz złożenie oświadczenia ujętego w pkt I deklaracji nie znajduje oparcia w obowiązującym stanie prawnym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W jego ocenie deklaracja składana przez zobowiązany podmiot, musi być weryfikowana pod kątem zgodności zawartych w niej danych z rzeczywistym stanem faktycznym. Co za tym idzie, w deklaracji winny znaleźć się dane w zakresie co najmniej umożliwiającym właściwemu organowi, tj. Wójtowi prawidłową ocenę, czy w konkretnym przypadku nie zachodzą uzasadnione wątpliwości co do zawartych w danej deklaracji danych, nakazujące określenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w drodze decyzji wydanej w trybie art. 60 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach . Stąd określony przez Radę wzór kwestionowanej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości przewidujący dane o których mowa powyżej.
W ocenie organu również ustalenie w uchwale obowiązku potwierdzenia przez zobowiązanego złożonych danych z oświadczeniem o świadomości odpowiedzialności karnej z art. 233 Kodeksu karnego nie wykracza poza zakres kompetencji organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do kształtowania zawartości uchwały ustalającej wzory formularzy, informacji i deklaracji podatkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") ), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej uchwały nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów procedury podejmowania uchwał, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Sąd ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania zaskarżonej uchwały, organ nie naruszył prawa.
W rozpoznawanej sprawie skarga została wniesiona przez Prokuratora, który zgodnie z art. 53 § 3 P.p.s.a. w każdym czasie może zaskarżyć akt prawa miejscowego. Prokurator nie musi poprzedzać skargi jakimkolwiek wezwaniem organu jednostki samorządu terytorialnego do usuniecie naruszenia prawa lub innych środkiem o charakterze odwoławczym.
Skarga została wniesiona na uchwałę Rady Miejskiej w Brzesku z dnia 15 listopada 2012 r. . nr XX/170/12 w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości położonych na terenie Gminy Gnojnik zwana dalej uchwałą.
Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013, poz. 594 z późn. zm.), na podstawie upoważnień ustawowych, gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Takim aktem jest badana uchwała, która została podjęta na podstawie art. 6n ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r., poz. 391 z późn zm.) w myśl którego rada gminy, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego.
Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej uchwały uznał, że część zaskarżonej uchwały zawiera istotne wady wynikające z przekroczenia delegacji ustawowej, które uzasadniają częściowej unieważnienie zaskarżonej uchwały.
Część danych zawarta w deklaracji (załączniku do uchwały) nie znajduje bowiem uzasadnienia w delegacji ustawowej do ich zamieszczenia.
Objęte badaną uchwałą w załączniku w pkt C w poz. 3,5,6,15,21 słowa : nazwiska rodowego, imienia ojca i matki, numeru telefonu i adresu e-mail wykraczają poza dane niezbędne do prawidłowego obliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami. Podanie nazwiska rodowego , imienia ojca i matki, numeru telefonu i adresu e-mailowego (adresu poczty internetowej) nie było niezbędnym do obliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami. Co najwyżej podawanie numeru telefonu i adresu poczty internetowej mogło być zamieszczone w deklaracji jako jej część fakultatywna, którą dobrowolnie składający deklarację mógł wypełnić. Podanie nazwiska rodowego , imienia ojca i matki numeru telefonu i adresu poczty internetowej stanowi podanie danych osobowych w rozumieniu art. 6 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 z późn. zm.), ponieważ te dane pozwalają na szybkie zidentyfikowanie konkretnej osoby. Takie dane osobowe tylko wówczas powinny być gromadzone, gdyby były one niezbędne celem ich przetwarzania w związku realizacją uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa lub gdyby były one niezbędne do wykonania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego (art. 23 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych). Sąd nie dopatrzył się jednak takiej niezbędności lub konieczności w rozumieniu art. 23 ww. ustawy w odniesieniu do ustalania wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W uchwale nie można zamieszczać postanowień, które wykraczają poza treść upoważnienia, bowiem ma ono charakter wyczerpujący.
W punkcie I załącznika sformułowania zawarto również oświadczenie o treści " "Pouczony/a o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 Kodeksu karnego – kto składając zeznania mające służyć jako dowód w postępowaniu sądowym lub w innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3 – oświadczam, że podane przeze mnie dane są zgodne z prawdą " . Trafnie w tym zakresie wywodzi w skardze Prokurator, że nałożenie odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywej deklaracji wymaga wyraźnej podstawy prawnej. Takiej podstawy nie zawiera ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r., poz. 391 z późn zm.). Zgodnie z art. 233 ust. 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, odpowiedzialności karnej podlega ten, kto składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub w innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę. Rację ma skarżący, że warunkiem odpowiedzialności za złożenie fałszywego oświadczenia jest wskazanie na przepis rangi ustawowej ustawy, który przewiduje możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Takiego rygoru ustawodawca nie wskazał wobec deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jeżeli ustawodawca zamierza nadać wymaganym oświadczeniom składanym przez zainteresowane podmioty rygor odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań), to rygor ten wprowadza wprost do ustawy i dopiero wówczas, w razie przeniesienia kompetencji do określenia przez organ samorządu wzoru informacji i deklaracji, winien przewidzieć w treści upoważnienia wymóg pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań).
Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej uchwały nie podzielił natomiast stanowiska Prokuratora, że zaskarżona uchwała podlega unieważnieniu w również w pozostałym zaskarżonym zakresie . Sąd nie zgodził się z zarzutem skargi, że nakazanie podania danych w załączniku do uchwały w części D takich jak imiona i nazwiska domowników zamieszkujących daną nieruchomość oraz imiona i nazwiska osób zamieszkujących na terenie nieruchomości stanowi naruszenie delegacji ustawowej wynikającej z art. 6n ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Na mocy powyższego przepisu rada gminy uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty (...) określi w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości. W opinii Sądu należy położyć szczególny nacisk na zawarte w tym przepisie sformułowanie "konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty". Aby zatem gmina miała możliwość zrealizowania nałożonego na nią w tym zakresie obowiązku (prawidłowego naliczenia opłat), konieczna jest także możliwość weryfikacji podanych przez właściciela nieruchomości danych i takiej weryfikacji będą służyć dane wymagane w załączniku w części D.
W związku tym Sąd unieważnił zaskarżoną uchwałę w omówionej wyżej części jako naruszającą art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 147 § 1, art. 151, art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło