I SA/Kr 815/01

WyrokWSA w Krakowie2004-04-02

Skład orzekający: Sędzia WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk, Sędzia NSA Jan Zając, Asesor WSA Anna Znamiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, ustalając wysokość podatku VAT, jest zobowiązany uwzględnić podatek naliczony z faktury ujęty przez podatnika wadliwie w rozliczeniu za okres wcześniejszy, jeśli podatnik nie zrezygnował z prawa do odliczenia w kolejnych okresach?
Ratio decidendi
Organ podatkowy jest zobowiązany uwzględnić podatek naliczony z faktury, który został prawidłowo rozliczony w danym okresie, nawet jeśli podatnik wadliwie ujął go w rozliczeniu za okres wcześniejszy. Prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony jest uzależnione od woli podatnika, a organy nie mogą ingerować w jego samoobliczenie ani pozbawiać go tego prawa, o ile nie zrezygnował z niego po upływie ustawowego terminu.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. zaniżyła podatek VAT za luty 1999 r. poprzez wcześniejsze odliczenie podatku naliczonego z faktury otrzymanej w marcu 1999 r. oraz rozliczenie nadwyżki z poprzedniego miesiąca. Organ kontroli skarbowej określił prawidłową wysokość podatku i ustalił dodatkowe zobowiązanie. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Spółka zaskarżyła decyzję Izby, podtrzymując zarzuty dotyczące wadliwego rozliczenia podatku naliczonego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 2 kwietnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk Sędziowie NSA Jan Zając (spr.) Asesor WSA Anna Znamiec Protokolant Krystyna Mech po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi "I. K. " Spółka z o.o. w K. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 10 kwietnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc luty 1999r. I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. II. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...],- zł (słownie [...] złote). Przeprowadzone przez Inspektora Kontroli Skarbowej postępowanie kontrolne wykazało, że w złożonej deklaracji podatkowej VAT-7 za miesiąc luty 1999r Spółka zawyżyła o [...] zł różnicę podatku od towarów i usług, o której mowa w art.21 ust. l ustawy z dnia 8 stycznia 1993r o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 11 poz. 50 ze zm.). Stwierdzone zawyżenie było konsekwencją: 1.Obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w wysokości [...]zł zawartego w fakturze nr [...] z dnia [...].1999 którą to fakturę Spółka otrzymała w miesiącu marcu 1999r 2.Rozliczenia za miesiąc luty 1999r zawyżonej o [...] zł różnicy podatku z przeniesienia na styczeń 1999r. Inspektor Kontroli Skarbowej stwierdzając, że w zaistniałym stanie faktycznym sprawy doszło do rozliczenia podatku z naruszeniem art.19 ust 3 powołanej wyżej ustawy działając w oparciu o przepis art.27 ust 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r określił Spółce różnicę podatku z art.21 ust. l tejże ustawy w prawidłowej wysokości oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Spółka w złożonym odwołaniu podnosiła fakt, że Inspektor Kontroli Skarbowej, po bezspornym ustaleniu, że zdarzył się przypadek wcześniejszego odliczenia podatku naliczonego, korygując wysokość tego podatku w miesiącu wcześniejszym , powinien w miesiącu następnym uwzględnić ten fakt i zaliczyć podatek niesłusznie wcześniej odliczony. Zgodnie bowiem z przepisem art.27 ust 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym urząd skarbowy lub organ kontroli skarbowej powinien ustalić wysokości podatków " w prawidłowej wysokości" . Z brzmienia art.19 ust. l ustawy z dnia 8 stycznia 1993r o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym wynika jednoznacznie, że " podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług". Wynika z tego, że pomniejszenie podatku należnego o podatek naliczony jest uzależniony od woli podatnika. Jeżeli zatem podatnik wyraził jasno swoją wolę odliczenia podatku naliczonego i w miesiącach następnych , możliwych do odliczenia nie zrezygnował z tego prawa a kontrolujący objął kontrolą również miesiące następne, to " prawidłowym ustaleniem" wysokości kwot podatków przez organ podatkowy będzie uwzględnienie woli podatnika. Organ podatkowy czy też organ kontroli skarbowej nie może pozbawić podatnika prawa do odliczenia. Odmienna sytuacja byłaby w przypadku wyrażenia woli przez podatnika po upływie ustawowego terminu prawa do odliczenia, czyli odliczenie podatku naliczonego po upływie miesiąca następnego po miesiącu , w którym fakturę otrzymano . Rozpoznając ponownie sprawę na skutek wniesionego odwołania Izba Skarbowa stwierdziła , że ocena stanu faktycznego i prawnego dokonana przez organ kontroli skarbowej była prawidłowa co skutkowało utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji. W skardze na decyzję Izby, skarżąca Spółka podtrzymała zarzuty , które uprzednio zawarła w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna podtrzymała swoje stanowisko i wniosła o jej oddalenie . Zdaniem Izby Skarbowej zarzut, iż wydając decyzję, o której mowa w art.27 ust.6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r organ kontroli skarbowej winien rozliczyć zakwestionowane kwoty podatku naliczonego w miesiącach ich faktycznego otrzymania ( tj. kwoty podatku naliczonego zakwestionowane w rozliczeniu lutego 1999r, rozliczyć w marcu 1999r) nie znajduje oparcia w przepisach prawa . Jak stanowi bowiem art.19 ust l , prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług może być zrealizowane tylko z woli samego podatnika . Organy podatkowe jak i organy kontroli skarbowej nie mogą ingerować w podatkowy stan faktyczny zastany w chwili wszczęcia postępowania . Są one bowiem powołane tylko do jego ustalenia , oceny , weryfikacji i wyprowadzenia na tej podstawie skutków prawnych . W przypadku uchybienia przez podatnika wymogom art.19 ust.3 ustawy , jeżeli do wszczęcia postępowania podatnik nie złożył deklaracji korygującej ,organy kontrolne nie mogą za niego dokonać prawidłowego rozliczenia podatku naliczonego albowiem działanie takie oznaczałoby bezpodstawne ingerowanie w zastany stan faktyczny w ramach którego podatnik dokonał samoobliczenia podatku . Ponadto organy dokonujące oceny prawidłowości rozliczeń podatkowych nie są uprawnione ani też zobowiązane do wykonywania prawa ( art.19 ust. l i 3 ustawy) służącego tylko podatnikowi - ani za niego ani w jego imieniu. Przyjęcie odmiennego stanowiska stawiałoby pod znakiem zapytania sens i potrzebę kontroli skarbowej jak i podatkowej. Ustosunkowując się do zarzutu nie uwzględnienia pisma Ministerstwa Finansów z dnia [...].1999r sygn. akt [...] Izba Skarbowa stwierdza , że organy obowiązane są orzekać w oparciu o obowiązujące przepisy prawa tj. ustawy oraz akty wykonawcze do nich . Pismo, na które powołuje się Spółka nie zostało wydane w trybie art.14 § l i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137 poz.926 ze zm.) a zatem jest treść nie stanowi urzędowej interpretacji prawa podatkowego i nie ogranicza organów stosujących prawo podatkowe w samodzielnej ocenie i rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się , że wydając decyzję określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług ( lub kwotę zwrotu różnicy podatku) za określony miesiąc organ podatkowy jest zobowiązany uwzględnić podatek naliczony z faktury podlegającej prawidłowo rozliczeniu w tym okresie , a ujęty przez podatnika wadliwie w rozliczeniu za okres wcześniejszy . Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 par. l ust. l Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) . Rozpoznając sprawę oparto się na art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami) stanowiącym, że sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tym , że na podstawie art.97 § 2 w sprawach tych stosuje się dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych . Dlatego też o kosztach orzeczono w oparciu o art.55 ust. l i 2 ustawy z dnia 11 maja 1995r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74 poz.368).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło