I SA/Kr 815/05

WyrokWSA w Krakowie2007-11-23

Skład orzekający: WSA Ewa Michna, WSA Beata Cieloch, WSA Maria Zawadzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu podatkowego o zaliczeniu wpłat na poczet zaległości podatkowych jest legalne, jeśli postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przedwcześnie?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nawet jeśli postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przedwcześnie, to zaliczenie przez organ podatkowy ściągniętych kwot na poczet należności podatkowych było prawidłowe. Sąd podkreślił, że sporne były jedynie skutki takiego zaliczenia, a nie samo zaliczenie, a inne kwestie dotyczące zobowiązania podatkowego i nadpłaty były przedmiotem odrębnych postępowań.
Stan faktyczny
Skarżący W. B. sprzedał działkę budowlaną i zadeklarował przeznaczenie przychodu na cele mieszkaniowe. Mimo to, Urząd Skarbowy wszczął postępowanie egzekucyjne i wystawił tytuł wykonawczy. Skarżący złożył korektę deklaracji, zmniejszając należny podatek. Organ egzekucyjny zaliczył wpłaty na poczet zaległości. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie organu I instancji i zaliczył wpłaty na poczet zaległości, przyznając przedwczesność egzekucji, ale stwierdzając obowiązek zapłaty podatku od niewydatkowanej części przychodu. Skarżący zaskarżył postanowienie, zarzucając bezprawne wszczęcie egzekucji i brak podstaw prawnych dla tytułu wykonawczego.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 815/05 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 listopada 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędziowie: WSA Beata Cieloch, WSA Maria Zawadzka (spr), Protokolant: Małgorzata Celińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2007r., sprawy ze skargi W. B., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości w podatku dochodowym, - skargę oddala - W dniu 2 czerwca 1999 roku W. B. dokonał sprzedaży działki budowlanej, a następnie w dniu 16 czerwca 1999 roku złożył deklarację PIT-23, wraz z oświadczeniem, że uzyskane ze sprzedaży przychody przeznaczy na cele mieszkaniowe. Pomimo takiego oświadczenia Urząd w dniu [...] listopada 1999 roku wystawił tytuł wykonawczy i przekazał do realizacji organowi Egzekucyjnemu - Naczelnikowi Urzędu Skarbowego. Ponieważ skarżący nie wydatkował wszystkich pieniędzy uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości na cele mieszkaniowe, w dniu 20 lutego 2004 roku złożył korektę deklaracji PIT-23, zmniejszającą należny podatek do kwoty 76.850 zł Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego działając na podstawie art. 62 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.) zaliczył W. B. wpłaty dokonane w okresie od dnia 15 grudnia 1999 roku do dnia 19 września 2000 roku na poczet zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, należnego od niewydatkowanej części przychodu ze sprzedaży nieruchomości w łącznej kwocie 76.850,00 zł wraz z odsetkami. Uzyskane kwoty z tytułu przedwcześnie wszczętego postępowania egzekucyjnego zostały na podstawie art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej zarachowane na zobowiązanie podatkowe wraz z należnymi odsetkami w wysokości 50% do dnia faktycznej wpłaty oraz stosownie do art. 55 § 2 proporcjonalnie na kapitał i odsetki biegnące od dnia 17 czerwca 1999 roku. Dodatkowo organ podatkowy stwierdził, że skarżącemu przysługiwało prawo do złożenia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, pomimo, że prawo takie przysługiwało mu zgodnie z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. W zażaleniu W. B. domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia, zarzucając, że organy podatkowe bezprawnie wszczęły postępowanie egzekucyjne. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit.a Ordynacji podatkowej, uchylił w całości postanowienie organu I instancji i zaliczył wpłaty dokonane w okresie od 15 grudnia 1999 roku do 18 lutego 2000 roku na poczet zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, należnego od niewydatkowanej części przychodu ze sprzedaży nieruchomości w kwocie 58.850,00 zł. Organ II instancji przyznał, że skoro skarżący złożył oświadczenie o zamiarze wydatkowania kwoty ze sprzedaży nieruchomości i fakt złożenia deklaracji PIT-23 nie uprawniał organu podatkowego do wystawienia tytułu wykonawczego, ponieważ możliwość wymiaru podatku w okresie 2-letnim od dokonania sprzedaży była zawieszona z mocy prawa. Z uwagi jednak na fakt, że podatnik nie wydatkował wszystkich środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 32 lit.a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zatem od różnicy powinien zapłacić 10% zryczałtowany podatek dochodowy w kwocie 58.850,00 zł (944.100,00 zł - 355.600,00 zł x 10%). Uznając przedwczesność egzekucji odstąpiono natomiast od wymierzenia 50% należnych za zwłokę odsetek. Jednocześnie określono zwrócone nadpłaty na kwotę: 17.560,00 zł w dniu 21 kwietnia 2004 roku, 36.968,60 zł w dniu 28 maja 2004 roku. Pozostała kwota w wysokości 27.891,50 zł stanowi nadpłatę, stwierdzoną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie W.B. domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia, podnosząc: bezprawne wszczęcie egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na kwotę 94.410 zł, wystawienie tytułu wykonawczego bez podstawy prawnej, ponieważ w pozycji 28 tytułu powołany jest art. 44 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który dotyczy zupełnie innej sytuacji faktycznej. Skarżący zarzucił nadto, że organ II instancji nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów podniesionych w zażaleniu, pomimo, że wykazał on naruszenie przez ograny podatkowe i egzekucyjne przepisy, a w szczególności naruszenie art. 121, art. 122, art. 125, art. 51 i art. 72 Ordynacji podatkowej oraz art. 21 ust. 1 pkt 32 lit.a i art. 28 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W. B. podniósł również, że stwierdzenie przez organ podatkowy "wpłaty dokonane w okresie od 15 grudnia 1999 roku do 18 lutego 2000 roku" nie dotyczą jego sprawy, ponieważ nie dokonał żadnej wpłaty na poczet zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. Wszystkie te kwoty zostały od niego bezprawnie ściągnięte przez organy podatkowe. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie stwierdził, że określenie "wpłaty" dokonane przez skarżącego są jednoznaczne z dokonanym ściągnięciem przez organ egzekucyjny na podstawie tytułu wykonawczego. Dodatkowo przedstawił szczegółowe wyliczenie wszystkich ściągniętych wpłat i sposób ich zaliczenia na należne zobowiązanie podatkowe. W. B. zwrócił się wnioskiem z dnia 10 maja 2005 roku o stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] Nr [..] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia z uwagi na fakt, że nie został naruszony przepis art. 247 Ordynacji podatkowej. Skarżący wniósł odwołanie. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] utrzymano w mocy postanowienie organu I instancji. Postanowienie to nie zostało zaskarżone i dlatego uprawomocniło się. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 ww. ustawy wynika, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia prawa, które mogłoby uzasadniać uchylenie zaskarżonego postanowienia. Niespornym w sprawie jest, że W. B. w dniu [..] czerwca 1999 roku aktem notarialnym Rep. A [...] dokonał sprzedaży przedmiotowej nieruchomości za łączną kwotę 944.100 zł, a następnie w dniu [...] czerwca 1999 roku złożył w Urzędzie Skarbowym deklaracje PIT-23 oraz oświadczenie, w których zadeklarował zamiar wydatkowania przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości na cele mieszkaniowe. W myśl art. 21 ust. 1 pkt 32 lit.a, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym w 1999 roku wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu sprzedaży nieruchomości w części wydatkowanej na nabycie w kraju, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży: budynku mieszkalnego, jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę, remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego. Zatem wydatkowanie przychodu ze sprzedaży nieruchomości na powyżej wymienione cele mieszkaniowe może skutkować zwolnieniem tego przychodu z podatku dochodowego od osób fizycznych, który w tym wypadku, zgodnie z art. 28 ust. 2 powołanej ustawy, ustala się w formie ryczałtu w wysokości 10% od uzyskanego przychodu. Fakt złożenia przez skarżącego takiego oświadczenia skutkował, zawieszeniem z mocy prawa możliwości wymiaru podatku w okresie 2-letnim. W konsekwencji niespornym również jest, że w dniu [...] listopada 1999 roku Urząd Skarbowy, bezpodstawnie (przedwcześnie) wystawił tytuł wykonawczy i przekazał go do realizacji organowi egzekucyjnemu. Nadto z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżący w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży nieruchomości nie wydatkował wszystkich środków uzyskanych ze sprzedaży tej nieruchomości, gdyż zgodnie z przedłożonymi aktami notarialnymi wydatkował jedynie 355.600 zł. Należny podatek dochodowy od tej transakcji został wyliczony w wysokości 58.850 zł ((tj. 944.100 - 355.600 zł = 588.500) x 10%). Organy podatkowe na skutek wszczęcia egzekucji dokonały w okresie od 15 grudnia 1999 r. do 18 lutego 2000 roku ściągnięcia łącznej kwoty 58.850 zł i zaskarżonym postanowieniem zaliczyły ją na poczet zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych należnego od niewydatkowanej części przychodu ze sprzedaży nieruchomości. Organy podatkowe nie tylko nie kwestionują przedwczesności wszczęcia egzekucji w przedmiotowej sprawie, ale nawet wprost stwierdzają, że skoro możliwość wymiaru podatku w tym okresie była zawieszona z mocy prawa, to bezspornym pozostaje fakt przedwczesnego wszczęcia egzekucji podatkowej, dlatego mając to na uwadze, organ podatkowy II instancji odstąpił od wymierzenia 50% należnych za zwlokę odsetek. Stwierdzić zatem należy, że w przedmiotowym postępowaniu organ podatkowy zaliczył jedynie kwoty (wpłacone) ściągnięte przez organ egzekucyjny od skarżącego W. B. na poczet zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych należnego od niewydatkowanej części przychodu ze sprzedaży nieruchomości. Żadna z tych kwot nie jest sporna. Sporne są jedynie skutki takiego zaliczenia wpłat na poczet zaległości, jednak to nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Podkreślić bowiem należy, że organy podatkowe prowadziły jeszcze dwa odrębne postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości 58.850 zł i stwierdzenia nadpłaty w kwocie 27.891,50 zł oraz postępowanie w sprawie zwrotu odsetek od nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości. W tych sprawach W. B. wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, jednak do dnia dzisiejszego sprawy te nie zostały rozpoznane. Podniesione w skardze zarzuty dotyczą w ocenie Sądu, dwóch wyżej wymienionych postępowań. Orzekający Sąd uznał je więc za niezwiązane z przedmiotem sporu w niniejszej sprawie. Z powyższych względów Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło