I SA/Kr 831/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 27.03.2009r. , Nr[...] w przedmiocie określenia za miesiąc marzec 2004r różnicy podatku od towarów i usług do przeniesienia na następny miesiąc, w kwocie 24 084 zł. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek T. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 27.03.2009r. , Nr[...], w przedmiocie określenia za miesiąc marzec 2004r różnicy podatku od towarów i usług do przeniesienia na następny miesiąc, w kwocie 24 084 zł. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" i akt sprawy T. C. jest kierowcą rajdowym, prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną M. C. ur. w 1965r. córką Z. C. ur. w 1999r. oraz synem M. C. ur. w 1995 r. Działalność gospodarcza, którą wykonuje przynosi mu dochód w wysokości ok. 4000 zł. miesięcznie. Suma ta przeznaczana jest na bieżące wydatki i spłatę kredytów. W roku 2008 poniósł on stratę w wysokości 35 878,96 zł. przy przychodzie wynoszącym 1 317 164,33 zł. M. C. nie pracuje , wychowuje dzieci i zajmuje się domem. T. C. nie posiada oszczędności, nieruchomości. Jest właścicielem samochodu osobowego marki[...]. Dom w K. przy ul.[...], w którym mieszka rodzina jest własnością M. C. oraz B.M.. Strona skarżąca podnosi, iż wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego obejmują : opłatę za gaz – 5 807,59 zł. , opłatę za wodę 112,51 zł. , opłatę za wywóz śmieci – 66,17 zł. , opłatę za wywóz szamba – 134,82 zł. , opłatę miesięczną za naukę gry na pianinie córki T. C. – 130 zł. , opłatę miesięczną za naukę gry na gitarze syna T. C.– 30 zł. , opłatę miesięczną za naukę j. ang. córki To. C. – 90 zł. , opłatę miesięczną za naukę j. ang. syna T. C. – 120 zł. , opłatę miesięczną za naukę gry w tenisa córki T. C. – 120 zł. , opłatę za obiady szkolne – 160 zł. . Ostatnio poniesiono też dodatkowo koszty wyjazdu na zieloną szkołę ( V 2009r. ) w wysokości 680 zł. i zaliczki na wyjazd wakacyjny dzieci w wysokości 400 zł. T. C. określa łączną kwotę tych wydatków na 8 460,26 zł. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.(por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84) Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma jednak analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych T. C. Stąd też jego pełnomocnik został wezwany do przedłożenia szeregu dokumentów. Z nałożonego obowiązku strona skarżąca nie wywiązała się jednak w pełni. Nie nadesłała bowiem: - wyciągów z kont bankowych T. C. i M. C. obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów z firmowych kont T. C., obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy Przy ocenie sytuacji finansowej jednostki obraz transakcji bankowych zarówno osobistych jak i firmowych jest natomiast ważnym elementem tej oceny, zwłaszcza jeżeli chodzi o osobę posiadająca tak znaczne przychody jak strona skarżąca (1 317 164,33 zł za 2008r. ) Podkreślić też należy, iż fakt niepodejmowania przez M. C. pracy zawodowej , świadczy o braku konieczności wspomożenia finansowego z jej strony budżetu domowego. To z kolei nie wskazuje na ubóstwo lub niedostatek rodziny, uzasadniający pomoc Państwa. Sam spis wydatków przedstawiony przez stronę skarżącą jest ponadto nieprecyzyjny. Przede wszystkim podana suma końcowa 8 460, 26 zł. dwukrotnie przekracza miesięczne dochody T. C. w wysokości 4000 zł. Zaznacza on, iż jest to miesięczny spis wydatków. Tymczasem kwota opłaty za gaz obejmuje trzy miesiące , przy czym podana przez niego suma (5 807,59 zł. ) różni się nieco od tej wynikającej z faktur (5 772,16 zł. ) Nie jest też wiadome, czy opłaty takich wartości są podobne w okresie letnim (w przypadku bowiem ogrzewania domu gazem kwoty opłat za gaz będą się różnić w zależności od sezonu). Na uwagę zasługuje też fakt, iż niektóre wyszczególnione wydatki a to : opłaty za naukę gry na pianinie, gitarze, naukę jez. ang. i naukę gry w tenisa obejmujące łączną sumę 490 zł. nie można zaliczyć do wydatków koniecznych czy niezbędnych, w przypadku kiedy osoba stara się o pomoc finansową ze strony Państwa. Oczywiście rozwój intelektualny i kulturalny jest ważnym aspektem wychowania dziecka, jednak w zaistniałej sytuacji środki na ten cel powinny być przeznaczone w ramach oszczędności, na poczet kosztów sądowych. Rezygnacja z takich wydatków nie pogorszy bowiem sytuacji bytowej małoletnich. Warto zauważyć , że w/w suma stanowi więcej niż połowę kwoty stanowiącej wpis od skargi w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym, a co za tym idzie zrezygnowanie z tego typu wydatków przez dwa miesiące pozwoliłoby na pokrycie wpisu od skargi ! Biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt niewywiązania się przez stronę skarżącą z nałożonego na nią obowiązku dostarczenia odpowiednich dokumentów wyklucza przyjęcie, iż T. C. spełnił ustawową przesłankę wykazania niemożności ponoszenia kosztów sądowych. W związku z tym żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie a rozpatrywany wniosek należało oddalić na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt. 2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270).