I SA/Kr 848/02

WyrokWSA w Krakowie2004-02-05

Skład orzekający: Jan Zając, Ewa Długosz - Ślusarczyk, Józef Gach

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek umorzyć zaległość podatkową, jeśli podatnik wykaże istnienie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku umorzyć zaległości podatkowej, nawet w przypadku istnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Umorzenie zaległości podatkowej jest instytucją nadzwyczajną o charakterze uznaniowym, a decyzja negatywna w tym zakresie nie narusza prawa, jeśli postępowanie dowodowo-wyjaśniające zostało przeprowadzone poprawnie. Sąd administracyjny sprawuje jedynie kontrolę legalności, a nie merytorycznej zasadności decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący M.G. domagał się umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości. Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący podniósł, że jego sytuacja finansowa uległa znacznemu pogorszeniu w 2002 roku z powodu likwidacji działalności gospodarczej, problemów zdrowotnych i trudnej sytuacji rodzinnej. Kolegium uznało, że okoliczności podnoszone przez skarżącego dotyczyły okresu po wydaniu decyzji, a w 2001 roku jego sytuacja nie uzasadniała umorzenia.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 5 lutego 2004r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący:Sędzia NSA (del) Jan Zając (spr) Sędziowie: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk NS A (del) Józef Gach Protokolant: Dominika Janik po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2004r sprawy ze skargi M.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4.03.2002r Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej skargę oddala Decyzją z dnia [...] września 2001 r. Prezydent Miasta odmówił M.G. umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za I i II ratę 2001r. W wyniku wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 4 marca 2002r utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję . Skarżąc powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. G. podniósł, że w związku z pogłębiającą się recesją na rynku usług ,działalność w 2001 przyniosła mu straty w wysokości 11.588,06 zł co zostało wykazane w druku zeznania podatkowego za ten rok (PIT-6). W styczniu 2002r obroty z jego działalności były zerowe , a od 31.01.2002r zlikwidował działalność z braku środków finansowych na dokładanie do firmy. Od [...].02.2002r jest bezrobotnym zarejestrowanym w Powiatowym Urzędzie Pracy. Był zmuszony zwolnić ostatniego pracownika i ponieść niemałe koszty związane z zakończeniem działalności gospodarczej. W chwili obecnej w wyniku m.in. zaistniałej sytuacji i związanym z tym stresem nasiliła się u niego choroba serca - nadciśnienie tętnicze i arytmia serca. Rozpoczął intensywne leczenie i starania o rentę. Wraz z żoną, która również cierpi na chorobę układu krążeniowego utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych i renty wynoszącej niewiele ponad 400,00zł. Ma na utrzymaniu córkę, która jest studentką i także wymaga nakładów finansowych. Posiadane nieruchomości próbuje bezskutecznie sprzedać korzystając z pomocy kilkudziesięciu biur pośrednictwa i dając ogłoszenia w prasie. Brak chętnych na kupno jest spowodowany zastojem także w tej dziedzinie obrotu. Nadmienia też, że przez cały okres od zakończenia działalności stara się, również bez rezultatu, wynająć lub sprzedać pomieszczenia warsztatu w którym prowadził działalność. Jeśli chodzi o posiadane samochody, to jeden z nich jest własnością wspólną z pełnoletnim synem , który wykorzystuje go do celów służbowych i ewentualna sprzedaż tego pojazdu mogłaby się wiązać z utratą pracy przez syna . Drugi samochód z uwagi na stan zdrowia oraz miejsce zamieszkania jest niezbędny (częste wizyty u lekarza , opieka nad 80 letnim teściem ). W odpowiedzi na skargę strona przeciwna podtrzymała swoje stanowisko i wniosła o jej oddalenie . W ocenie Kolegium okoliczności dotyczące sytuacji majątkowej, rodzinnej i gospodarczej podatnika ustalone przez organ podatkowy na dzień wydania decyzji tj. [...] 09.2001 r uzasadniały podjętą decyzję o odmowie umorzenia zaległości podatkowej. Zgromadzone w sprawie informacje potwierdzone wyjaśnieniami podatnika pozwalały przyjąć, iż w terminie podejmowania decyzji nie miały miejsca żadne nadzwyczajne okoliczności, losowe przypadki nie pozwalające podatnikowi uregulować zaległości podatkowych . Okoliczności , które skarżący podnosi dopiero w skardze dotyczą jego sytuacji życiowej w 2002r natomiast w 2001 r w ocenie Kolegium sytuacja podatnika, którą sam zeznał organowi podatkowemu była inna . Ponadto Kolegium przywołuje za organem I instancji i uzasadnieniem swojej decyzji wyrażane wielokrotnie w orzecznictwie stanowisko , iż opodatkowanie obywateli jest powszechne i równe wobec prawa . Opodatkowaniu podlegają nieruchomości niezależnie od tego czy przynoszą straty czy dochody podatnika obciąża ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej .Skarżący nigdy nie twierdził , że korzystał z jakiejkolwiek pomocy finansowej Gminy, przedstawił natomiast stan swojego posiadania , który nie wskazuje żadną miarą na poważne trudności finansowe o jakich pisze .W końcu należy także podnieść , że zgodnie z koncepcją interpretacyjną przepisów podatkowych decyzja uznaniowa ( z którą mamy tutaj do czynienia ) daje możliwość negatywnego rozstrzygnięcia dla podatnika nawet w sytuacji istnienia ważnego interesu podatnika . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zobowiązania podatkowe określone ustawami mają charakter powszechny. Możliwość umorzenia zaległości podatkowych jest odstępstwem od zasady powszechności podatków i ma charakter wyjątkowy . Treść przepisu art. 67 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa wskazuje na uznaniowy charakter tego umorzenia .Zgodnie bowiem z tym przepisem w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym zaległości podatkowe i odsetki za zwłokę mogą być umorzone w całości lub w części. Wniosek o umorzenie zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę podlega rozpatrzeniu w granicach określonych w art. 67 Ordynacji podatkowej . Decyzje o umorzeniu zaległych podatków mogą być wydane tylko w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym . Ocena czy w konkretnym przypadku zachodzą wyjątkowe okoliczności wymienione w tym przepisie została pozostawiona organowi administracji. Umorzenie zaległości podatkowych , o których mowa w art. 67 uzasadnione będzie jedynie w takich wypadkach , które spowodowane zostały działaniem czynników , na które podatnik nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania. Skoro umorzenie zaległości podatkowej jest instytucją nadzwyczajną , bowiem zasadą jest płacenie podatków, to tym samym przypadki , o których mowa w art. 67 Ordynacji podatkowej powinny posiadać tę samą cechę. Nie można bowiem z instytucji umorzenia zaległości podatkowej czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia od zapłaty podatku. Umorzenia dokonuje się poprzez pryzmat wypadków dotykających konkretnego, indywidualnego podatnika . Jeżeli organ administracyjny stwierdzi , że w sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 67 przepis ten w ogóle nie może mieć zastosowania. Dopiero wystąpienie przesłanek nakazuje rozważenie czy w ogóle, a jeżeli tak , to w jakiej części, zaległość może być umorzona . Umorzenie zaległości podatkowych jest prawem - a nie obowiązkiem organów podatkowych .Nawet w wypadku zaistnienia przypadków uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy może lecz nie musi umorzyć należnych kwot. Przepis ten ogranicza kontrolę sprawowaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny , ponieważ decyzja negatywna nie narusza prawa zarówno wtedy , gdy ważny interes podatnika lub interes publiczny wystąpiły lub też gdy nie wystąpiły. Jeżeli postępowanie dowodowo - wyjaśniające i dokonana na tej podstawie ocena stanu faktycznego sprawy są przeprowadzone poprawnie, to samo wyprowadzenie z takiej oceny wniosku czy należy umorzyć zaległości podatkowe jest już zagadnieniem natury słusznościowej, które uchyla się spod kontroli Sądu Administracyjnego - sprawującego tylko kontrolę legalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest organem III instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór jest słuszny, a zatem Sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności / celowości / decyzji administracyjnej / zob. wyrok SN z 19.03.1985 r . sygn. akt III ARN 18/83 , OSN 1986/5 , poz. 72 str. 36 /. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie rozstrzyga o tym , czy podatek powinien , czy nie powinien być umorzony .Takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych .Natomiast w pełnym zakresie zaskarżona decyzja podlega badaniu co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi. Jak to wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale składu 7 Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25.10.1994 r . / AZW 8 / 93 / ostateczna decyzja wydana przez organ administracji państwowej w granicach przysługującego mu z mocy konkretnego przepisu prawa uznania , może być uchylona przez Naczelny Sąd Administracyjny w razie stwierdzenia naruszeń przepisów postępowania , które miały istotny wpływ na wynik sprawy / OSN 85/5-6 póz. 63 str. l /. Ani skarga, ani przeprowadzona przez Sąd kontrola nie wykazała naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy .W szczególności organy dokładnie wyjaśniły stan faktyczny , a ocena dowodów jest zgodna z prawidłami poprawnego rozumowania i doświadczeniem życiowym . Zaskarżona decyzja odpowiada wymogom określonym w art. 210 Ordynacji podatkowej , zaś powołane w uzasadnieniu motywy nie są dowolne . Dlatego brak jest podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem . Wobec nie stwierdzenia , że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło