I SA/Kr 856/16
WyrokWSA w Krakowie2017-01-13
Skład orzekający: Piotr Głowacki, Paweł Dąbek, Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, w szczególności w kontekście prawidłowości doręczenia decyzji stanowiącej podstawę tego tytułu?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, ani do kwestionowania prawidłowości postępowania administracyjnego, które doprowadziło do wydania decyzji stanowiącej podstawę tytułu. Kwestie te, w tym prawidłowość doręczenia decyzji, mogą być przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego lub sądowego (np. postępowania o wznowienie postępowania), a nie postępowania egzekucyjnego. Skoro decyzja nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, organ egzekucyjny jest zobowiązany do prowadzenia egzekucji.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej, które uznało za nieuzasadnione zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone do jej majątku na podstawie tytułu wykonawczego dotyczącego kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł. Skarżąca podnosiła, że nie zna decyzji, na podstawie której wydano tytuł wykonawczy, kwestionowała podstawy dochodzenia należności i twierdziła, że nie zamieszkuje pod adresem, na który wysłano korespondencję. Organy uznały, że decyzja została skutecznie doręczona, a organ egzekucyjny nie jest właściwy do badania zasadności decyzji ani prawidłowości jej doręczenia.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 856/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 stycznia 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędziowie: WSA Paweł Dąbek (spr.), WSA Urszula Zięba, Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w dniu 13 stycznia 2017 r., sprawy ze skargi J.G., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 25 maja 2016 r. Nr [...], w przedmiocie uznania zarzutów egzekucyjnych za nieuzasadnione, , - s k a r g ę o d d a l a -
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 25 maja 2016r.
nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 18 marca 2016r. nr [...] uznające za nieuzasadnione zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone
do majątku J. G. (dalej: skarżąca) na podstawie tytułu wykonawczego nr -[...] wystawionego w dniu 28 lipca 2015r. na należność z tytułu kary pieniężnej w wysokości 12.000,00 zł.
Rozstrzygnięcia te zapadły w następującym stanie faktycznym.
Z uwagi na fakt, że skarżąca nie uregulowała należności wynikającej z wydanej w stosunku do niej decyzji, po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego w doręczonym upomnieniu, w dniu 28 lipca 2015r. wystawiono tytuł wykonawczy z adresem skarżącej .. Po otrzymaniu wystawionego tytułu, organ egzekucyjny podejmując próby ustalenia majątku zobowiązanej, pozyskał informację o adresie zamieszkania zobowiązanej w gminie G. w miejscowości G.
W piśmie skierowanym do Dyrektora Izby Celnej z dnia 21 września 2015r. stanowiącym zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, skarżąca podniosła, że nie istnieje żadna podstawa do dochodzenia od niej należności i obciążenia jej kwotami wskazanymi w tytule wykonawczym, że nie jest jej znana żadna decyzja, na podstawie której został wydany tytuł wykonawczy opiewający na 12.000 zł, w związku z czym nie mogła zweryfikować – przez odwołanie od decyzji – zajętego w niej stanowiska. Skarżąca oświadczyła również, że przez cały czas zamieszkuje w G., a o adresie czasowym T. poinformowała Urząd Celny . Domagała się zarazem doręczenia jej decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej oraz wszelkich dokumentów, postanowień i decyzji związanych z wymierzeniem tejże kary. Wskazała, że w Sądzie Rejonowym pod sygn. akt II K 126/14 nadal toczy się postępowanie,
w którym występuje w charakterze oskarżonej, a przedmiot sprawy jest tożsamy
z przedmiotem leżącym u podstaw wydania kwestionowanego przez nią rozstrzygnięcia związanego z kwestią nielegalnego dopuszczenia do użytku automatu do gry i urządzania gier hazardowych mimo braku posiadania stosownego zezwolenia.
Rozpoznając zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego uznającego zarzuty za nieuzasadnione, organ odwoławczy podał, że jak wynika ze stanowiska wierzyciela, decyzja z dnia 12 maja 2015r., która stanowi podstawę do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, została wysłana na adres skarżącej prowadzącej działalność gospodarczą w T., pod który dokonywano również doręczeń w trakcie trwającego postępowania zmierzającego do wydania decyzji. Skarżąca w trakcie postępowania administracyjnego nie wskazała innego adresu zamieszkania, ani nie zgłosiła żądania dostarczenia korespondencji pod inny adres. W związku z tym uznano, że doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 29 maja 2015r.
W uzasadnieniu tego postanowienia podano również, że organ egzekucyjny nie mógł oceniać zasadności zgłoszonego zarzutu egzekucyjnego skarżącej wymienionego z art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co do którego wypowiadał się wierzyciel, a jego stanowisko było wiążące dla organu egzekucyjnego. Zaznaczył zarazem, że zarzut postawiony przez skarżącą został wyczerpująco rozpatrzony przez wierzyciela i organ egzekucyjny. Organ wyjaśnił w oparciu o art. 34 § 4 wyżej wskazanej ustawy, że organ egzekucyjny wydał postanowienie odmawiające uwzględnienia zarzutu po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Rozpoznając zażalenie nie stwierdził naruszenia prawa w zaskarżonym postanowieniu, a utrzymując w mocy postanowienie organu egzekucyjnego również jest związany w części zgłoszonego zarzutu stanowiskiem wierzyciela.
Organ II instancji zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, ale nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Jednocześnie organ odwoławczy zaznaczył, że kwestia podniesiona
w zarzutach dotycząca niezakończonego postępowania karnego prowadzonego przez Sąd Rejonowy jest niezależna od postępowania wymiarowego przeprowadzonego przez organ podatkowy.
Odnosząc się zaś do argumentu skarżącej dotyczącego zmiany adresu stwierdził, że skarżąca podniosła ten argument w zarzutach oraz zażaleniu, jednak nie przedstawia żadnego dokumentu na potwierdzenie faktu, iż rzeczywiście poinformowała wierzyciela o aktualnym adresie do doręczeń.
Odnosząc się natomiast do żądania strony dotyczącego doręczenia wszelkich dokumentów, postanowień i decyzji związanych z wymierzeniem kary, organ zauważył, że zobowiązana powinna zwrócić się do organu, który je wydał.
Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie jej zażalenia i uznanie za uzasadnione wniesionych przez nią zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Podkreśliła, że od samego początku, kiedy tylko dowiedziałam się o wydaniu tego rodzaju rozstrzygnięcia kwestionowała jego merytoryczną zasadność oraz składała zastrzeżenia odnośnie jego prawidłowego doręczenia. Podniosła, że pomimo wiedzy na temat wydanej decyzji (pochodzącej z innych dokumentów) nie jest jej znana decyzja, na podstawie której został wydany tytuł wykonawczy opiewający na 12.000 zł, w związku z tym nie miała możliwości zweryfikowania zajętego w niej stanowiska. Skarżąca oświadczyła jednocześnie, że nie zachodzą żadne podstawy do obciążania jej jakimikolwiek należnościami. Wyjaśniła, że ponieważ nie zna treści decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej, nie jest w stanie przedstawić merytorycznych zarzutów względem decyzji, podkreślając zarazem, że całkowicie się z nią nie zgadza, kwestionuje jej podstawy, oraz wszelkie prowadzące do niej ustalenia. Oświadczyła też, że w dalszym ciągu domaga się doręczenia jej decyzji wymiarowej oraz wszelkich dokumentów, postanowień i decyzji związanych z wymierzeniem tej kary.
W dalszej części skargi oznajmiła, że przez cały czas zamieszkuje
w G., a pod adresem w T. zamieszkiwała tylko czasowo, co zgłaszała
w Urzędzie Celnym w N.. Przyznała, że pewną cześć korespondencji w niniejszej sprawie otrzymywała na adres w T., ale nie mieszka pod tym adresem "od dawna", a w rozmowach z Urzędem Celnym w N.wskazywała na swój rzeczywisty adres zamieszkania, na który obecnie są kierowane do niej listy z Izby Celnej w S.. Strona podkreśliła także, że organ sam wskazuje w jednym z postanowień, że również inna korespondencja kierowana na taki sam adres, jak decyzja wymiarowa, nie była przez stronę osobiście odbierana,
a ponadto stwierdzono, że udający się na miejsce poborca spisał raport o niemożności doręczenia decyzji pod adres wskazany w tytule wykonawczym, gdyż działalność gospodarczą prowadzi tam zupełnie inna niż strona osoba.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie – zgodnie z art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. z 2016r., poz. 1066) – ocenia pod kątem zgodności z obowiązującym prawem działalność administracji publicznej, której wynikiem w przedmiotowej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 25 maja 2016r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 18 marca 2016r. w sprawie uznania
za nieuzasadnione zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Sąd orzekający
w przedmiotowej sprawie doszedł do przekonania, że postanowienia te nie naruszają prawa w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego, tak więc skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Z art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 599 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) wynika, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ egzekucyjny może odmówić przystąpienia do egzekucji jedynie wówczas, jeżeli obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej, organ egzekucyjny uprawdopodobni, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne bądź tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 (art. 29 § 2 u.pe.a.). Żadna taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca. W rozpatrywanej sprawie organ egzekucyjny nie miał wobec powyższego podstaw do odmowy wszycia postępowania egzekucyjnego.
Biorąc za podstawę wiążące organ egzekucyjny stanowisko wierzyciela
w sprawie zgłoszonego zarzutu zawarte w ostatecznym postanowieniu wierzyciela
z dnia 5 lutego 2016r., Dyrektor Izby Celnej i Dyrektor Izby Skarbowej
uznali – za stanowiskiem wierzycielem, że decyzja wymiarowa z dnia 12 maja 2015r. jest ostateczna i znajduje się w obrocie prawnym, w związku ze skutecznością doręczenia jej stronie w dniu 29 maja 2015r. na podstawie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa.
Zarzutom skarżącej oscylującym wokół nieotrzymania decyzji wymiarowej, powodujące w konsekwencji jej zarzut o nieistnieniu obowiązku i niemożności wszczęcia egzekucji, a także dotyczące okoliczności i powodów nieotrzymania decyzji trafnie odmówiono zasadności.
Jak już bowiem wcześniej wskazano, organ egzekucyjny nie może badać zasadności i wymagalności obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Jeżeli podstawą egzekucji jest decyzja administracyjna, oznacza to, że przeprowadzone zostało postępowanie administracyjne, w którym nałożono na stronę tego postępowania określony obowiązek. Dopóki zatem decyzja taka nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, obowiązek ten będzie istniał, zaś organ egzekucyjny będzie zobowiązany do prowadzenia egzekucji zmierzającej do jego realizacji. W postępowaniu egzekucyjnym nie można badać prawidłowości postępowania zmierzającego do wydania decyzji. Do tego zaś sprowadziłoby się badanie twierdzeń przedstawionych przez skarżącą. W istocie bowiem skarżąca podnosi, że została pozbawiona prawa do czynnego udziału w postępowaniu, gdyż organ nie doręczył jej decyzji. Wada taka stanowi przesłankę wznowieniową określoną w art. 240 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017r., poz. 201). Gdyby uznać stanowisko skarżącej za uzasadnione, postępowanie w przedmiocie zgłoszonych zrzutów przekształciłoby się w postępowanie o wznowienie uregulowane w art. 240 i nast. Ordynacji podatkowej. Organ egzekucyjny nie ma przy tym kompetencji do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji na podstawie której prowadzi postępowanie egzekucyjne. Nawet gdyby stwierdził, że decyzja nie została prawidłowo doręczona, czyli wbrew stanowisku przyjętemu przez organ wydający decyzję, nie ma żadnych środków, aby nakazać powtórne doręczenie decyzji. Wobec powyższego, jeżeli skarżąca twierdzi, że nie doręczono jej decyzji i tym samym pozbawiono ją prawa do czynnego udziału w postępowaniu, może zainicjować działania prawne zmierzające do wyeliminowania decyzji stanowiącej podstawę egzekucji. Nie może natomiast podważać prawidłowości postępowania administracyjnego i tym samym prawidłowości decyzji w ramach postępowania egzekucyjnego.
Stanowisko powyższe znajduje między innymi potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2016r. (sygn. akt II FSK 2631/14 – orzeczenia.nsa.gov.pl), który wprawdzie dotyczy doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, niemniej jednak problem prawny jest tożsamy do rozstrzyganego w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie stwierdził, że postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem odrębnym od postępowania podatkowego i ma na celu wyegzekwowanie m.in. nieuiszczonego podatku określonego decyzją wydaną w postępowaniu podatkowym. Na decyzje i postanowienia wydane w toku postępowania podatkowego służą środki zaskarżenia, których uruchomienie może doprowadzić do kontroli tych aktów administracyjnych przez sąd administracyjny. Niemożliwe jest uzyskanie kontroli takiego aktu poprzez zaskarżenie do sądu postanowienia wydanego w ramach postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu egzekucyjnym nie podlegają bowiem badaniu i rozstrzygnięciu kwestie związane z odrębnym postępowaniem w tym podatkowym. Zagadnienie dotyczące doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, pozostaje poza granicami sprawy egzekucyjnej. Kwestia prawidłowego doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, pozostaje poza sferą kompetencji organu egzekucyjnego rozpatrującego zarzuty w trybie art. 33 pkt 2 u.p.e.a. Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 lipca 2016r. (sygn. akt II FSK 1887/14 – orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdzając, że kwestia prawidłowego doręczenia decyzji stanowiącej podstawę wydania tytułu wykonawczego nie może być weryfikowana w postępowaniu egzekucyjnym.
Orzekający w sprawie Sąd w pełni podziela zaprezentowane w powyższych wyrokach stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z tych też powodów zarzuty skarżącej nie mogły odnieść skutku.
Podsumowując powyższe rozważania, orzekający w niniejszej sprawie Sąd stwierdza, organ wydając zaskarżone postanowienie, prawidłowo zastosował wyżej powołane przepisy u.p.e.a. Kontrola sądowoadministracyjna w przedmiotowej sprawie przeprowadzona w oparciu o kryterium legalności wykazała, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób uzasadniający jego eliminację z obrotu prawnego. W ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie jest merytorycznie prawidłowe, a nadto zostało wydane w wyniku postępowania przeprowadzonego zgodnie z obowiązującymi zasadami procesowymi.
Dlatego też Sąd orzekł jak w sentencji wyroku i oddalił skargę za podstawę rozstrzygnięcia przyjmując art. 151 p.p.s.a. Nie stwierdził bowiem wad skutkujących koniecznością uchylenia aktu administracyjnego, stwierdzenia jego nieważności, bądź wydania z naruszeniem prawa, o których mowa w art. 145 §1 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło