I SA/Kr 867/15

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski, po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2015r. na posiedzeniu niejawnym, wniosku: "M.G. – H., R. H., M" Sp. j. w O. w likwidacji o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję, z dnia 20.03.2015r. Dyrektora Izby Skarbowej nr [...], , w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za kwiecień 2002r. postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek: "M. G. – H., R. H., M" Sp. j. w O. w likwidacji, o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 20.03.2015r., nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za kwiecień 2002r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach", akt sprawy oraz nadesłanych dokumentów spółka nie prowadzi obecnie żadnej działalności gospodarczej w związku z procesem likwidacyjnym. Nie posiada też żadnego majątku, którego spieniężenie pozwoliłoby na pokrycie kosztów sądowych. Jej wspólnikami są: M.G.-H. i R. H. M.G.-H. ur. w 1973r. zatrudniona jest w "G" Sp. z o.o. w O., ze średnim wynagrodzeniem w wysokości 1 305,04 zł., miesięcznie, netto. W 2014r.uzyskała ona dochód w wysokości 18 742,42 zł., przy przychodzie w wysokości 19 854,92 zł. Spłaca kredyt zaciągnięty w Banku Millennium S.A., którego miesięczna rata wynosi ok. 700 zł. Jest ona właścicielką nieruchomości, o pow. 0,1361 ha , położonej w T., obciążonej hipoteką umowną łączną kaucyjną, na rzecz Banku Millennium S.A. w wysokości 600 950 zł. R.H. ur. w 1970r. zatrudniony jest w "G" Sp. z o.o. w O., ze średnim wynagrodzeniem w wysokości 1 305,04 zł., miesięcznie, netto. W 2014r. uzyskał on łączny dochód w wysokości 27 053,66 zł., przy przychodzie w wysokości 28 166,16 zł. Jest on właścicielem: nieruchomości, o pow. 0,0954 ha , położonej w T, obciążonej hipoteką umowną łączną kaucyjną, w wysokości 600 950 zł. na rzecz Banku Millennium S.A. Miesięczne wydatki skarżących obejmują : opłatę za energię elektryczną ok. 217 zł., opłatę za wodę ok. 20 zł., opłatę za gaz, która w okresie zimowym wynosi 300 zł. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy . Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 06.10.2004r. , sygn. akt GZ 71/04, postanowienie NSA z dnia 23.07.2013r. , postanowienie NSA z dnia 28.11.2012r. , sygn. akt I GZ 384/12). Zaznaczyć należy, iż w rozpatrywanym przypadku badanie zdolności płatniczych strony skarżącej rozciąga się również na analizę sytuacji majątkowej jej wspólników. Zgodnie bowiem z art. 22 § 2 ustawy z dnia 15.09.2000r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 1030 z p. zm.) każdy wspólnik spółki jawnej odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką, z uwzględnieniem art. 31. w/w ustawy. Art. 31 § 1 i 2 w/w ustawy stanowi natomiast, iż wierzyciel spółki może prowadzić egzekucję z majątku wspólnika w przypadku, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna (subsydiarna odpowiedzialność wspólnika), przy czym norma ta nie stanowi przeszkody do wniesienia powództwa przeciwko wspólnikowi, zanim egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna. Przepisy dotyczące stosunków wewnętrznych i zewnętrznych spółki stosuje się natomiast także w okresie likwidacji (por. art. 68 w/w ustawy). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy więc najpierw rozważać w stosunku do samej spółki a w sytuacji gdy ta nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania trzeba zbadać możliwości płatnicze jej wspólników. Te bowiem, ze względu na zasady odpowiedzialności w spółce jawnej muszą być przeanalizowane, mimo że to spółka posiada zdolność sądowoadministracyjną, czyli zdolność do bycia stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W przedmiotowej sprawie sama spółka nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, nie posiada majątku i prowadzona jest w stosunku do niej likwidacja. Stąd też brak jest szans na uiszczenie przez nią kosztów sądowych. Sytuacja majątkowa wspólników spółki również nie daje możliwości na uiszczenie przez nich kosztów sądowych bez pogorszenia ich warunków bytowych. Trzeba też podkreślić , że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona lub osoba zobowiązana musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych (por. H.Knysiak – Molczyk (w:) T.Woś, H.Knysiak – Molczyk, M.Romańska , Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , Komentarz, Warszawa, LexisNexis 2009, s. 869). Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości 200 zł. a łączna wysokość wpisów od skarg w sprawach o sygn. akt I SA/Kr 864 - 869/15 wynosi 1 200 zł. Suma ta natomiast, w świetle przedstawionych okoliczności, jest poza możliwościami płatniczymi zarówno spółki jak i wspólników. Stąd też przedmiotowy wniosek należało uznać za uzasadniony. W związku z powyższym, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§2 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm.).