I SA/Kr 882/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: Sędziowie: Protokolant: NSA Grażyna Jarmasz (spr) WSA Bogusław Wolas WSA Urszula Zięba Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi A. i W. S. na decyzję Izby Skarbowej . z dnia 6 marca 2002r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących koszty postępowania w kwocie 784,00 zł. ( siedemset osiemdziesiąt cztery złote). I SA/Kr 882/02 Uzasadnienie Kwestią sporną pomiędzy stronami w niniejszej sprawie jest możliwość dokonania odliczeń darowizn dokonanych przez skarżących na rzecz Parafii Rzymsko Katolickiej w J. A sprawa miała następujący przebieg. Po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego w dniu [...] czerwca 2000r. Urząd Skarbowy wszczął postępowanie podatkowe w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych wynikającego z zeznania rocznego za 1998 rok złożonego przez małżonków A i W. S.. Ustalenia dokonane w tym postępowaniu dotyczące pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej przez A. S. nie były kwestionowane przez podatników w dalszym postępowaniu. W trakcie postępowania pismem z dnia [...] czerwca 2000r. małżonkowie zwrócili się do Urzędu o dołączenie i uwzględnienie w rozliczeniu rocznym dwóch zaświadczeń z Parafii Rzymsko Katolickiej w J. o dokonanych darowiznach. I tak kserokopia zaświadczenia dotycząca W. S. z dnia [...] września 1998r. opiewała na kwotę 2 500zł, a dotycząca A. S. z [..] grudnia 1998r. na 9 000zł. Darowizn tych nie odliczono w zeznaniu rocznym złożonym na druku PIT-33. W dniu [...] lipca 2000r. dokonano w Urzędzie Skarbowym przesłuchania w charakterze świadka księdza w/w Parafii P. Z, który potwierdził fakt dokonania darowizn przez podatników. Decyzją z dnia [...] września 2000r. numer [...] Urząd Skarbowy rozstrzygnął kwestię podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 rok określając jego wysokość na kwotę 138 170,85zł, zaś zaległość podatkową na kwotę 5 981,60zł. Jak chodzi o odliczenia, to dokonał korekty w tym zakresie. Małżonkowie w zeznaniu rocznym wykazali: A. S. darowiznę w kwocie 46,60zł na rzecz Stowarzyszenia Rycerstwa Niepokalanej Diecezji K. oraz PCK, rentę na rzecz teściowej w kwocie 15 000zł, a W.S. darowiznę w kwocie 2000zł na rzecz Parafii Rzymsko-Katolickiej św. Wojciecha Biskupa w J. oraz rentę na rzecz ojca w kwocie 6 000zł. Co do wniosku o dopuszczenie dowodów w postaci zaświadczeń dokonanych darowiznach Urząd stwierdził, iż rozpatrzył go pozytywnie. W efekcie Urząd zakwestionował prawo podatników do odliczenia ustanowionych rent, natomiast uznał dokonane darowizny jako zmniejszające dochód. I tak w odniesieniu do A. S. uznano darowizny w łącznej kwocie 9 046, 60zł, a do W. S. 4 500zł. Wniesione przez małżonków odwołanie zostało rozpatrzone przez Izbę Skarbową, która decyzja z dnia 20 grudnia 2000r. numer [...] uchyliła rozstrzygnięcie organu i instancji w całości i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania z powodu konieczności przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] lutego 2001 r. określił dla A. i W. małżonków S. podatek dochodowy od osób fizycznych za 1998 rok w wysokości 33 807,30zł oraz zaległość podatkową w kwocie 10 581,60zł. Jak chodzi o odliczenia, to w dalszym ciągu odmówiono prawa do odliczeń kwot rent, jak również kwot darowizn na rzecz Parafii Rzymsko-Katolickiej w J., stwierdzając, że Urząd jakkolwiek nie uznaje za niebyłe dokonane darowizny, to dowody zostały złożone po terminie przewidzianym w art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. I od tego rozstrzygnięcia małżonkowie złożyli odwołanie kwestionując nie uznanie dokonanych przez nich darowizn i ustawionych rent. W prowadzonym na skutek wniesionego odwołania postępowaniu odwoławczym doszło do wydania ekspertyzy sporządzonej przez mgr B. T. w zakresie badania pisma i dokumentów, a dotyczącej ustanowionych rent. Co do podpisów potwierdzających odbiór renty S. S.teściowej A. S., według wydanej opinii podpisy te nie były podpisami autentycznymi, zaś w odniesieniu do podpisów M. S., ojca W.S., ekspert stwierdził, że prawdopodobnie podpisy te nie są autentyczne. Wobec powyższego w decyzji wydanej przez Izbę Skarbową w dniu 6 marca 2002r. numer [...] uchylono decyzje organu I instancji w części określającej małżonkom podatek dochodowy od osób fizycznych za 1998 rok i określono wysokość tego podatku na kwotę 31 407,30zł oraz zaległość podatkową w kwocie 8 181,60zł, zaś w części dotyczącej działalności gospodarczej A. S., czyli wysokości zaległości w zaliczkach stanowiących podstawę naliczenia odsetek rozstrzygnięcie utrzymano w mocy. W rozstrzygnięciu tym nie uznano renty ustanowionej przez A. S. wobec opinii biegłego w tym zakresie, zaś wobec wątpliwości, co do podpisów odbiorcy renty ustanowionej przez W. S., uznano prawo podatnika do odliczenia renty na rzecz ojca. W dalszym ciągu podtrzymano stanowisko nie uznania prawa do uwzględnienia darowizn nie wykazanych przez podatników w rozliczeniu rocznym, stwierdzając, że w dniu składania tego zeznania podatnicy wiedzieli, że przysługuje im prawo do odliczeń o takim charakterze, skoro wykazano darowiznę 2000 zł na Parafię w J. a jednak nie uwzględnili tak znacznych kwot. Dopiero po dwóch latach od złożenia zeznania, pomimo nie podnoszenia tego faktu w trakcie kontroli prowadzonej we wrześniu 1999 roku co do ulg i odliczeń, przedstawiono zaświadczenia o darowiźnie. Wyjaśnienia podatników o zaginięciu dokumentów dotyczących tych darowizn i późniejszym ich odnalezieniu nie zostały przez organ odwoławczy przyjęte, gdyż zdaniem organu argument ten oceniono jako niewiarygodny, gdyż w sytuacji poniesienia tak znacznych wydatków i świadomości możliwości ich odliczenia podatnicy mogli zwrócić się do obdarowanego o wydanie np. duplikatu wystawionego dowodu. I na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze sformułowanym wnioskiem uchylenia tejże decyzji Izby Skarbowej z powodu zarzutu naruszenia art. 26 ust. 1 pkt 9b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez bezzasadne nieznanie dokonanych darowizn oraz naruszenie art. 120, art. 122, art. 180, art. 191, art. 210 § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137, poz. 926 ze zm./ przez nie rozpatrzenie całości materiału dowodowego, wadliwą ocenę stanu faktycznego, brak rzeczywistego uzasadnienia dlaczego organ podatkowy pewnym dowodom nie dał wiary oraz brak uzasadnienia faktycznego i prawnego. odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała swoje rozstrzygnięcie oraz argumentację w nim zawartą. Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jednak wobec wejścia w życie z dniem 1 stycznia 2004r. ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 12697 oraz ustawy 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270,/ w związku z art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ została ona rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zgodnie z tymi przepisami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga na uwzględnienie zasługuje Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy w/w Prawo o ustroju sądów administracyjnych rolą tego sądu jest badanie decyzji administracyjnej, a więc także podatkowej, pod względem jej zgodności z prawem. Zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z naruszeniem przepisu art. 26 ust. 1 punkt b ustawy z 24 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz. U. Nr 90 z 1993r. p. 416 ze zm./, gdyż przepis ten nie uzależnia, jak w efekcie stwierdził to organ podatkowy, prawa do dokonania odliczenia od dochodu wartości darowizny od czasu przedłożenia przez podatnika dowodów na dokonanie i wykonanie tej czynności cywilnoprawnej. Także powoływany przez Izbę art. 45 ust. 1 tej ustawy regulacji takiej , przewidującej konsekwencje w postaci utraty prawa do tego odliczenia wobec ubiegania się o nie po terminie złożenia zeznania rocznego, nie zawiera. W stanie prawnym mającym zastosowanie w niniejszej sprawie podatnik zgodnie z art. 79 § 2 pkt 1 lit. 1 w/w ustawy Ordynacja podatkowa mógł w każdym czasie , byle przed upływem 5 letniego terminu ograniczającego możliwość złożenia wniosku, wystąpić o stwierdzenie nadpłaty w złożonym zeznaniu rocznym, a organ w świetle tego. co stwierdzono powyżej, byłby uprawniony i obowiązany w prowadzonym postępowaniu do oceny przedstawionych przez stronę dowodów zgodnie z zasadami i regułami dowodowymi zawartymi m.in. w art. 180 i art. 187 ustawy Ordynacja podatkowa. W prowadzonym postępowaniu jak i wydanych w jego efekcie orzeczeniach organ nie zakwestionował przedstawionych przez stronę dowodów i samego faktu dokonania darowizny. Organ I instancji wręcz w uzasadnieniu stwierdza, że "... Urząd nie uznaje za niebyłe dokonanie darowizny ...", jednakże stwierdza, iż odmawia dokonania przez podatników odliczeń, gdyż dowody zostały złożone po terminie przewidzianym w art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Także i w uzasadnieniu Izby Skarbowej powołano się na tenże art. 45 jako ograniczający czas przedkładania dowodów, stwierdzając, że podatnik w określonym terminie winien złożyć zeznanie roczne i że to sam podatnik posiada najlepszą wiedzę o wysokości dochodu i wydatkach, które mogą stanowić podstawę do skorzystania z odliczeń. Rozbudowana została dodatkowa argumentacja uzasadniająca nie danie wiary okoliczności podnoszonej przez podatników, a wyjaśniającej przyczynę późniejszego przedstawienia dowodów, że przedłożone zaświadczenia zostały zagubione, a następnie odnalezione po dwóch latach. Izba uznała, że skarżący mając świadomość możliwości dokonania odliczeń mogli żądać wydania duplikatów tych dokumentów. Natomiast nie odniesiono się w żaden sposób do kserokopii przedłożonych zaświadczeń, jak też i do przesłuchania księdza P. Z. potwierdzającego fakt otrzymania darowizn przez Parafię w J., a nawet sposób wydatkowania otrzymanych kwot. W skardze słusznie wniesiono o uchylenie decyzji organu II instancji. Organ odwoławczy jakim jest Izba Skarbowa obowiązany jest rozpoznać sprawę ponownie. A więc w sytuacji, jaka miała miejsce w rozpatrywanej sprawie, istnienia zebranego, lecz nie ocenionego materiału dowodowego, w zakresie dotyczącym niewielkiej w stosunku do całości sprawy dotyczącym kwestii jednego z odliczeń od dochodu, Izba Skarbowa winna rozpoznać tę sprawę zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa tak materialnego, jak i procesowego. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowaniu orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy