I SA/Kr 901/04

WyrokWSA w Krakowie2006-11-15

Skład orzekający: Bogusław Wolas, Ewa Michna, Maria Zawadzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ statystyczny powinien zostać poproszony o opinię w celu ustalenia, czy sprzedaż oprogramowania komputerowego stanowi towar czy usługę w kontekście opodatkowania podatkiem od towarów i usług, gdy istnieje spór między podatnikiem a organem podatkowym w tej kwestii?
Ratio decidendi
W przypadku sporu między podatnikiem a organem podatkowym co do klasyfikacji sprzedaży oprogramowania komputerowego jako towaru lub usługi, organ podatkowy powinien zasięgnąć opinii właściwego organu statystycznego. Samodzielne dokonanie takiej klasyfikacji przez organ podatkowy, bez uzyskania opinii statystycznej, stanowi naruszenie zasad postępowania dowodowego, co może istotnie wpłynąć na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący P. P. wystawiał faktury dla niemieckiego kontrahenta na sprzedaż oprogramowania komputerowego, deklarując to jako eksport towarów opodatkowany stawką 0%. Organy podatkowe zakwalifikowały tę sprzedaż jako usługę wykonaną na terytorium Polski, podlegającą opodatkowaniu stawką 22%. Skarżący kwestionował tę kwalifikację, wskazując na wcześniejsze kontrole, które nie wykazały nieprawidłowości. Sąd administracyjny uznał, że organy podatkowe nie powinny samodzielnie klasyfikować przedmiotu sprzedaży bez zasięgnięcia opinii organu statystycznego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K. i zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz skarżącego koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 901/04 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 listopada 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędziowie: WSA Ewa Michna (spr), WSA Maria Zawadzka, Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2006r., sprawy ze skarg P. P., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K., z dnia 29 kwietnia 2004r Nr [...] do [...],, [...] do [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące luty, marzec, kwiecień, wrzesień, październik i listopad 2000 r. oraz styczeń,, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień, październik i listopad 2001r., I. uchyla zaskarżone decyzje, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 19.901,48 zł (dziewiętnaście tysięcy dziewięćset jeden złotych 48/100) W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego przez pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej w K. ustalono, że P. P., działający jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą pod firmą "P." w poszczególnych miesiącach 2000r. i 2001r. wystawiał faktury dla "D. GmbH" na sprzedaż oprogramowania komputerowego, wywożąc w tych samych miesiącach, w których wystawił faktury - fakturowane oprogramowanie w postaci zapisanej dyskietki, posiadając przy tym potwierdzenie wywozu w postaci dokumentów SAD. Osiągnięty obrót z tytułu fakturowanej sprzedaży, wywożonych za granicę, programów komputerowych P. P. deklarował jako sprzedaż (eksport) towarów opodatkowaną stawką 0%. Jednocześnie w dokumentach wywozowych SAD w polu 22 wpisywano wartość nośnika (CD ROM) wraz z wartością myśli technicznej (oprogramowanie komputerowe). Pracownicy Urzędu Kontroli Skarbowej w K. badając prawidłowość deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowość obliczania podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące roku 2000 i 2001 jak również przeprowadzając za ten sam okres kontrolę obrotu towarowego z zagranicą nie stwierdzili nieprawidłowości w rozliczaniu podatku naliczonego, jak również nie stwierdzili nieprawidłowości prawa celnego w związku z brakiem "stosownej wykładni co do sposobu wypełniania w/w pola w procedurze wywozu". Natomiast co do podatku należnego, to pracownicy Urzędu Kontroli Skarbowej w K. ustalili, że fakturowane oprogramowanie w rzeczywistości nie stanowiło sprzedaży towaru, jak to deklarował P. P. Z zgromadzonego materiału dowodowego wynikało, że sprzedawane oprogramowanie użytkowe (software) dostarczane było niemieckiemu kontrahentowi na podstawie dwóch umów, a to: umowy z dnia [...] grudnia 1999r. oraz umowy z dnia [...] grudnia 2000r. Ustalono, że zawarte umowy i wystawione później faktury dotyczyły dostawy programów komputerowych - szczegółowo określonych w załączniku do umów. Zgodnie z zawartymi umowami z kontrahentem niemieckim ściśle określono warunki, na jakich oprogramowanie ma zostać wykonane, przy czym Dostawca oprogramowania tj. P. P. zobowiązany był w celu rozwoju i tworzenia programowania zatrudnić co najmniej 4 odpowiednio wykwalifikowane osoby. W aktach sprawy został zebrany materiał dowodowy, a to umowa z kontrahentem niemieckim, umowy o działo zawierane z osobami fizycznymi wykonującymi prace o nazewnictwie zbieżnym z nazewnictwem modułów informatycznych programu, który dostarczyć miał P. P., protokoły przesłuchania strony i świadków, faktury i dokumenty SAD. W oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wydał dnia [...] grudnia 2003r. siedemnaście decyzji o numerach od [...] do [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty, marzec, kwiecień, lipiec, wrzesień, październik, listopad 2000r. oraz styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień, październik i listopad 2001r. W uzasadnieniu wydanych decyzji Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wskazał, że P. P. wykonał usługę tj. stworzył na zamówienie kontrahenta zagranicznego program komputerowy, a wykonana usługa na terenie Rzeczpospolitej Polskiej powinna zostać opodatkowana stawką 22% podatku od towarów i usług. W wniesionych odwołaniach Skarżący zarzucił przede wszystkim "błędne zakwalifikowanie przedmiotu opodatkowania jako usługi zamiast towaru", argumentując dodatkowo w pismach uzupełniających wniesione odwołania, że w latach 1995, 1996, 1999 i 2001 był kontrolowany przez pracowników Urzędu Skarbowego i nie stwierdzono nieprawidłowości, nie jest więc dla niego zrozumiałym kwestionowanie prawidłowości rozliczania podatku od towarów i usług w sytuacji gdy przepisy nie uległy zmianie. Dyrektor Izby Skarbowej w K. siedemnastoma decyzjami z dnia 29 kwietnia 2004r. od nr [...] do nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone decyzje argumentując, że zaliczenie danego programu do kategorii towarów bądź usług uzależnione jest od faktu czy sprzedaży podlega produkt gotowy, czy też sprzedaż tę poprzedza indywidualne zlecenie, w wyniku którego "pisany" jest przez firmę informatyczną konkretny program komputerowy. W wniesionych skargach, domagając się uchylenia zaskarżonych decyzji i zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego, pełnomocnik Skarżącego szeroko opisał wyrażane poglądy (orzeczenia sądowe i interpretacje Ministra Finansów) dotyczące sposobu opodatkowania podatkiem od towarów i usług programów komputerowych, przy czym zaakcentował fakt, iż część z tych poglądów wskazywała, że obrót dobrami niematerialnymi w ogóle nie podlegała do dnia 26 marca 2003r. opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W szczególności pełnomocnik skarżącego powołał się na uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2003r. sygn. FSA 2/03. Dodatkowo, pełnomocnik Skarżącego zakwestionował prawidłowość ustaleń faktycznych dokonanych przez organy skarbowe i podatkowe wskazując, iż treść umowy zawartej z kontrahentem niemieckim jak i treść umów o dzieło zawieranych z polskimi podwykonawcami - nie świadczą o tym, że dostarczane do Niemiec oprogramowanie zostało wykonane w Polsce na zlecenie i według wskazówek zamawiającej "D. GmbH-. W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o ich oddalenie, powtarzając dotychczasowe uzasadnienie faktyczne i prawne, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skargi są zasadne, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazano w wniesionych skargach. Orzekający w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z urzędu wziął pod uwagę wady prawne wydanych decyzji. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami ) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozstrzyganej sprawie zagadnieniem spornym było czy Skarżący na podstawie umowy zawartej z kontrahentem niemieckim świadczył usługi na terytorium kraju opodatkowane stawką 22% podatku od towarów i usług - jak ustaliły to organ skarbowy i podatkowy, czy też dokonywał sprzedaży eksportowej towaru w postaci oprogramowania komputerowego opodatkowanego stawką 0% (a nawet, jak sugerował Skarżącego skargach pełnomocnik Skarżącego - dokonywał obrotu prawami nie podlegającego w ogóle ustawie o podatku od towarów i usług). Rozważając powyższą kwestię należy powtórzyć za cytowaną w skardze uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2003r. sygn. FSA 2/03 (publ. ONSA 2004/2/43), że "do 26 marca 2002 r. możliwość wyłączenia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług obrotu oprogramowaniem komputerowym w formie zmaterializowanej miała miejsce jedynie w ściśle określonych przypadkach, w których bezspornie, w sposób jednoznacznie udokumentowany, przedmiotem czynności było faktycznie autorskoprawne uprawnienie do korzystania z oprogramowania udzielone na przykład w formie licencji przez uprawniony podmiot. Wykazanie takich okoliczności, które wyłączały go z przedmiotu opodatkowania podatkiem VAT, ciążyło na podatniku realizującym ten obrót". Ponadto "decydujące znaczenie dla oceny, czy przedmiotem obrotu jest program komputerowy jako utwór w rozumieniu ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 904 ze zm.) niepodlegający opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, czy też egzemplarz programu komputerowego będący towarem w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), mają okoliczności faktyczne sprawy, a w szczególności treść umowy, której przedmiotem jest program komputerowy". W rozpatrywanej sprawie, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarówno Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej jak i Dyrektor Izby Skarbowej w K. prawidłowo ustalił, że Skarżący wykonywał oprogramowanie komputerowe na zamówienie kontrahenta zagranicznego według jego wskazań, przy czym przenosił nieodpłatnie na tegoż kontrahenta uprawnienia prawnoautorskie. Samo oprogramowanie było natomiast przekazywane kontrahentowi w formie zmaterializowanej - na zapisanym dysku CD. Wbrew temu co podniósł w skardze pełnomocnik Skarżącego zapisy umów zawartych z "D. GmbH" jak i porównanie treści tych umów z treścią umów o dzieło zawieranych z polskimi wykonawcami potwierdza fakt wykonania na terenie Polski nowego programu komputerowego zgodnie z zamówieniem kontrahenta niemieckiego, przy czym wydaje się, że za taki nowy program komputerowy można również uznać nową (zaktualizowaną) wersję poprzedniego programu. Należy jednak zauważyć, że w ustawie z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11 poz. 50 ze zmianami) przyjęto konstrukcję określenia zakresu przedmiotowego opodatkowania podatkiem od towarów i usług poprzez odwołanie się do klasyfikacji statystycznych. Zgodnie bowiem z art. 4 pkt 1 i 2 cyt. ustawy (w brzmieniu obowiązującym do 26 marca 2002r.) ilekroć w przepisach cyt. ustawy jest mowa o towarach - "rozumie się przez to rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki, budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności określonych w art. 2, które wymienione są w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce państwowej". Natomiast pod pojęciem usług, "rozumie się przez to usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce państwowej, a także roboty budowlano-montażowe". Na tle orzecznictwa sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości kwestia, iż jedynie organy statystyczne mogą rozstrzygać spory co do prawidłowej klasyfikacji. Rozstrzygnięcia organów statystycznych przyjmują postać opinii, a opinia ta stanowi ważki dowód w sprawie - o ile spór pomiędzy organem podatkowym (organem skarbowym), a podatnikiem dotyczy zaklasyfikowania wykonywanej usługi, sprzedawanego towaru do konkretnego grupowania SWW (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2006r. sygn. I FSK 882/05, niepubl.). W rozpatrywanej sprawie organ kontroli skarbowej ustalając stan faktyczny samodzielnie określił charakter działalności Skarżącego jako wykonywanie usług, podczas gdy Skarżący traktował sprzedawane przez siebie oprogramowanie jako eksport (sprzedaż) towarów. Zdaniem orzekającego w sprawie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w sytuacji gdy w sprawie występuje spór pomiędzy podatnikiem, a organem podatkowym co do określenia czy przedmiotem sprzedaży podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jest towar czy usługa - niezbędnym elementem postępowania dowodowego jest zasięgnięcie opinii właściwego organu statystycznego. Uzyskana w sprawie opinia organu statystycznego co do klasyfikacji statystycznej nie jest wiążąca dla organu, nie mniej jednak nie oznacza to, że organy mogą samodzielnie dokonać takiej klasyfikacji. Odstąpienie a priori od uzyskania stanowiska organów statystycznych w przypadku sporu pomiędzy organami podatkowymi a podatnikiem co do sposobu klasyfikowania dokonywanej sprzedaży - stanowi naruszenie zasad postępowania określonych w art. 122 oraz art. 180 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zmianami) w stopniu wpływającym istotnie na wynik postępowania. W konsekwencji w powtórnie przeprowadzonym postępowaniu Dyrektor Izby Skarbowej w K. powinien wystąpić z zapytaniem do właściwego organu statystyki celem uzyskania opinii co do prawidłowej klasyfikacji wykonywanych przez Skarżącego czynności, a następnie w oparciu o tak uzupełniony materiał dowodowy należy powtórnie rozważyć wszystkie argumenty Skarżącego co do prawidłowości dotychczasowego rozliczania podatku od towarów i usług. Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 145 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jednocześnie o kosztach na zasadzie art. 200 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w tym określając koszty zastępstwa prawnego na zasadzie §6 i §14 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. Nr 163 poz. 1349 ze zmianami).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło