I SA/Kr 901/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 9 września 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. A. J., Sklep Muzyczny "A" s.c. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11.03.2008r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2008 w kwocie 3 800 zł. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek K. A. J. wspólnika Sklepu Muzycznego "A" s.c. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11.03.2008r. nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2008 w kwocie 3 800 zł. Jak wynika z uzasadnienia wniosku , "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" , nadesłanych dokumentów oraz akt sprawy K. A.J. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Otrzymuje emeryturę w wysokości 1298, 63 zł. miesięcznie , netto. Jest ponadto jednym z trzech wspólników spółki cywilnej Sklep Muzyczny "A" , w której posiada 32% udziałów. Spółka rok 2008r. zamknęła stratą w wysokości 17 172,27 zł. (na stronę skarżącą przypadła suma 5 495,13 zł. ) W maju 2009r. dostawa towarów oraz świadczenie usług przedmiotowej spółki opiewała według deklaracji VAT – 7 na kwotę 8 235 zł. Średnie miesięczne opłaty związane z prowadzeniem Sklepu Muzycznego "A" s.c. K. A. J. ocenia na kwotę 5 970 zł. Suma ta obejmuje opłatę za czynsz – 5 487,39 zł. opłatę za prąd elektryczny – 191, 45 zł. , opłatę za wywóz śmieci – 85,64 zł. , koszty biletów MPK – 121,50 zł. , opłatę za telefon – 84,78 zł. Miesięczne koszty utrzymania strony skarżącej wynoszą natomiast 592,87 zł. i składają się na nie : czynsz za mieszkanie – 365,91 zł. , opłata za prąd elektryczny – 43,77 zł. , opłata za gaz – 139,43 zł. , opłata za telefon – 43,76 zł. K.A.J. jest właścicielem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego o pow. 54,50 m2 w K. przy ul. B.współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 1,12 ha w miejscowości W, gmina I. oraz domu w stanie surowym o pow. 110 m2 położonego na obszarze tego gospodarstwa. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.(por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84) Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) Sytuacja finansowa strony skarżącej nie ma znamion wyjątkowości. Nie daje też w ocenie orzecznika podstaw do zwolnienia od kosztów sądowych. K.A.J. otrzymuje stały miesięczny dochód i jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego wraz domem w stanie surowym oraz właścicielem własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego. Warto natomiast przypomnieć , iż w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. [por. Hanna Knysiak – Molczyk,( w : ) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis , Warszawa 2005 , s.628) Sytuacja materialna strony skarżącej nie wskazuje więc , iż znajduje się ona w stanie ubóstwa, wręcz przeciwnie zachowuje płynność finansową, nie jest zadłużona a należne rachunki są terminowo opłacane. Koszty utrzymania nie pochłaniają całej emerytury tylko około jej połowę (592,87 zł. ) Stąd też uiszczenie przez stronę skarżącą kosztów sądowych stanowiących na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego kwotę wpisu od skargi w wysokości 500 zł. jest możliwe. Podkreślić, też trzeba , iż K. A. J. uzyskuje z gospodarstwa rolnego warzywa i owoce co ułatwia mu zaspokojenie jego potrzeb żywnościowych. Ponadto posiadanie , stałych dochodów, nieruchomości i spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego umożliwia zaciągnięcie kredytu lub pożyczki i w ten sposób pozyskanie pieniędzy na pokrycie kosztów sądowych. W związku z tym , na podstawie art. 244§1 , art.245§3, art. 246§1 pkt 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.