I SA/Kr 903/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 2 października 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. F. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20.03.2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego za 2008r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek W. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20.03.2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego za 2008r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów W. F. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną W. F. ur. w 1954r. Otrzymuje ona rentę w wysokości 538 zł. miesięcznie. W. F. jest natomiast właścicielem domu o pow. 72 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 158 ha. Ich koszty utrzymania obejmują : opłatę za energię elektryczną – ok. 107,36 zł. , opłatę za abonament radiowo – telewizyjny – 186,70 zł. (opłata roczna ), opłatę za gaz – ok. 106,46 zł. (opłata za dwa miesiące) , podatek od nieruchomości – 323 zł. (opłata za rok) opłatę za wodę – 21,39 zł., opłatę za wywóz ścieków – 96,30 zł. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.(por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84) Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma jednak analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych W. F. Stąd też został on wezwany do przedłożenia szeregu dokumentów. Z nałożonego obowiązku strona skarżąca nie wywiązała się jednak w pełni. Nie nadesłała bowiem: - zeznania podatkowego W. F. i W. F. za 2008r. - wyciągów z ich lokat bankowych, - odcinka renty za ostatni miesiąc lub dowodu przelewu świadczenia, - oświadczenia określającego czy gospodarstwo rolne przynosi dochody ( wraz z podaniem ich wysokości) i czy przyznane zostały na nie jakieś dotacje, W. F. nie przesłał również spisu miesięcznych wydatków związanych z bieżącymi potrzebami, popartego odpowiednimi rachunkami . Przedłożone rachunki niewątpliwie nie są takim spisem i stanowią tylko cząstkowe źródło informacji na temat wydatków strony skarżącej, nie obejmują bowiem danych dotyczących kosztów m.in. wyżywienia. Nie można także uznać, iż spełniony został obowiązek dostarczenia wyciągów z kont bankowych W. F. i W. F. obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy. Przedłożony wyciąg z rachunku W. F. z MBS w W. obejmuje bowiem okres od dnia 01.10.2008r. do dnia 31.12.2008r. a więc nie spełnia żądanego wymogu. Zaistniały stan rzeczy trudno więc określić mianem wykazania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji w/w okoliczności niemożliwa jest rzeczywista analiza relacji wydatków do dochodów strony skarżącej, będąca podstawą oceny jej zdolności finansowych. Podkreślić też trzeba , iż w sprawie o sygn. I SA/Kr 498/09 W. F. oświadczyła, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem W. F. , córką E. Ł. , zięciem G. Ł. oraz wnuczkami A. Ł. i K. Ł. Oświadczenie to jest więc sprzeczne z informacjami W. F. na temat osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym zawartymi w przedmiotowym wniosku o przyznanie prawa pomocy. Fakt ten poddaje natomiast pod wątpliwość wiarygodność strony skarżącej. W związku z powyższym, żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie a rozpatrywany wniosek należało oddalić na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt. 2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270).