I SA/Kr 906/23
WyrokWSA w Krakowie2023-12-15
Skład orzekający: Inga Gołowska, Grzegorz Klimek, Michał Niedźwiedź
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy akademiki (domy studenckie) powinny być kwalifikowane jako nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części jako nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, co skutkuje koniecznością stosowania formularzy deklaracji typu DM przy naliczaniu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że akademiki powinny być kwalifikowane jako nieruchomości mieszane, tj. w części stanowiące nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Kluczowe jest faktyczne przebywanie studentów w akademikach, a nie formalne miejsce zamieszkania czy zameldowania, co uzasadnia stosowanie formularzy deklaracji typu DM i naliczanie opłat zgodnie z liczbą mieszkańców w części zamieszkałej oraz rodzajem i ilością pojemników w części niezamieszkałej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości obejmujących akademiki. Skarżący, jako właściciel nieruchomości, składał deklaracje na formularzach typu DB, traktując akademiki jako nieruchomości niezamieszkałe. Organy administracji uznały, że akademiki powinny być traktowane jako nieruchomości mieszane, co wymagało stosowania formularzy typu DM i uwzględnienia liczby studentów zamieszkujących w akademikach. Po odmowie korekty deklaracji przez skarżącego, organy określiły wysokość opłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędną kwalifikację nieruchomości i naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 906/23 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 grudnia 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska (spr.), Sędziowie: WSA Grzegorz Klimek, WSA Michał Niedźwiedź, Protokolant: specjalista Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2023 r., sprawy ze skargi U. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 28 lipca 2023 r. nr SKO.OŚ/4170/162/2023 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi skargę oddala.
Zaskarżoną decyzją z dnia 28 lipca 2023r. znak: SKO.OŚ/4170/162/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 1 marca 2023r. znak: PD-01-7.3139.4424.2018.KM określającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wobec U. w K.-jako właściciela nieruchomości położonych w K., jak niżej wskazano:
1. ul. [...] za poszczególne miesiące w okresie od 1 listopada 2020r. do 28 lutego 2022r. na kwotę:
za listopad 2020r.-2.233,74 zł
za grudzień 2020r.-2.049,74 zł
za styczeń 2021r.-2.187,74 zł -za luty 2021r.-2.233,74 zł
za marzec 2021r.-2.256,74 zł
za kwiecień 2021r.-1.750,74 zł
za maj 2021r.-1.819,74 zł
za czerwiec 2021r.-1.589,74 zł
za lipiec 2021r.-968,74 zł
za sierpień 2021r.-968,74 zł
za wrzesień 2021r.-922,74 zł
za październik 2021r.-4.050,74 zł
za listopad 2021r.-3.981,74 zł
za grudzień 2021r.-3.705,74 zł
za styczeń 2022r.-3.751,74 zł
za luty 2022r.-3.774,74 zł
2. ul. [...] za poszczególne miesiące w okresie od 1 listopada 2020r. do 28 lutego 2022r. na kwotę:
za listopad 2020r.-1.934,74 zł
za grudzień 2020r.- 830,74 zł
za styczeń 2021r.- 899,74 zł
za luty 2021r.- 945,74 zł
za marzec 2021r.- 899,74 zł
za kwiecień 2021r. - 853,74 zł
za maj 2021r – 2.555,74 zł
za czerwiec 2021r.-2.739,74 zł
za lipiec 2021r.-1.083,74 zł
za sierpień 2021r - 370,74 zł
za wrzesień 2021r.- 370,74 zł
za październik 2021r.-3.751,74 zł
za listopad 2021r.-3.682,74 zł
za grudzień 2021r.-3.452,74 zł
za styczeń 2022r.-3.268,74 zł
za luty 2022r.- 3.291,74 zł
3. [...] za poszczególne miesiące w okresie od 1 listopada 2020r. do 28 lutego 2022r. na kwotę:
- za listopad 2020r.-6.861,91 zł
- za grudzień 2020r.- 6.217,91 zł
- za styczeń 2021r.-6.010,91 zł
- za luty 2021r.- 5.872,91 zł
- za marzec 2021r.-5.527,91 zł
- za kwiecień 2021r.-5.297,91 zł
- za maj 2021r.-5.251,91 zł
- za czerwiec 2021r.-4.354,91 zł
- za lipiec 2021r.-3.480,91 zł
- za sierpień 2021r.-3.480,91 zł
- za wrzesień 2021r.-3.319,91 zł
- za październik 2021r.-6.240,91 zł
- za listopad 2021r.- 6.217,91 zł
- za grudzień 2021r.-6.056,91 zł
- za styczeń 2022r.-5.987,91 zł
- za luty 2022r.-5.987,91 zł
4. [...] za poszczególne miesiące w okresie od 1 listopada 2020r. do 28 lutego 2022r. na kwotę:
za listopad 2020r.-4.906,91 zł
za grudzień 2020r.-3.296,91 zł
za styczeń 2021r.-2.974,91 zł
za luty 2021r.- 3.089,91 zł
za marzec 2021r.-3.526,91 zł
za kwiecień 2021r.-2.859,91 zł
za maj 2021r.-3.549,91 zł
za czerwiec 2021r.-3.710,91 zł
za lipiec 2021r.-1.709,91 zł
za sierpień 2021r.-1.157,91 zł
za wrzesień 2021r.-1.479,91 zł
za październik 2021r.-7.091,91 zł
za listopad 2021r.-7.183,91 zł
za grudzień 2021r.-6.309,91 zł
za styczeń 2022r.- 6.263,91 zł
za luty 2022r.-6.194,91 zł
5. [...] za poszczególne miesiące w okresie od 1 listopada 2020r. do 28 lutego 2022r. na kwotę:
za listopad 2020r. -4.630,91 zł
za grudzień 2020r.-3.434,91 zł
za styczeń 2021r.-3.526,91 zł
za luty 2021r.- 3.572,91 zł
za marzec 2021r.-3.480,91 zł
za kwiecień 2021r.-3.319,91 zł
za maj 2021r.-6.010,91 zł
za czerwiec 2021r.-6.125,91 zł
za lipiec 2021r.-1.042,91 zł
za sierpień 2021r. - 927,91 zł
za wrzesień 2021r.-3.526,91 zł
za październik 2021r.-7.206,91 zł
za listopad 2021r.-9.483,91 zł
za grudzień 2021r.-8.931.91 zł
za styczeń 2022r.- 8.793,91 zł
za luty 2022r.-8.356,91 zł
oraz określającej łączną wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 listopada 2020r. do 28 lutego 2022r. w wysokości 303.032,40 zł plus należne odsetki za zwłokę (na dzień wydania decyzji organu I instancji do zapłaty pozostaje kwota 81.775,81 zł plus należne odsetki za zwłokę) wraz ze sposobem uiszczenia tej opłaty, której wpłaty wraz z odsetkami należy dokonać w kasie Urzędu Miasta Krakowa bądź na wskazany indywidualny numer rachunku bankowego.
W podstawie prawnej decyzji powołano §2, §5, §7 uchwały Rady Miasta Krakowa nr XLV/1197/20 z dnia 16 września 2020r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki takiej opłaty (Dz.Urz.Małop.2020.5946), §1 ust. 1 uchwały Rady Miasta Krakowa nr XLVI/1260/20 z dnia 30 września 2020r. w sprawie określenia terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przez właścicieli nieruchomości (Dz.Urz.Małop.2020.6328), uchwały Rady Miasta Krakowa nr XLV/1200/20 z dnia 16 września 2020 r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej Kraków (Dz. Urz. Małop. 2020.5949) oraz art. 6o i art. 6q ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz.U.z 2022r. 2519 ze zm. dalej-u.c.p.g.) w zw. z art. 207§1 oraz art. 233§1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U.z 2022r poz.2651, ze zm. dalej-O.p.).
Prezydent Miasta Krakowa w uzasadnieniu swojej decyzji wyjaśnił, że U. w K., jako właściciel nieruchomości złożył pierwsze deklaracje typu DB o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwietniu 2013r., z datą powstania obowiązku: od 01.07.2013r. oraz kolejne deklaracje składane w okresie od 01.07.2013r. do 31.10.2020r. również wypełnione były na formularzach DB; podobnie od 01.11.2020r. wypełniony został druk formularza typu DB, czyli deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne.
W związku z podjętymi przez Radę Miasta Krakowa uchwałami nr XLVI/1261/20 w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanych przez właścicieli nieruchomości oraz nr XLV/1197/20 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki takiej opłaty, z dniem ich wejścia w życie, tj. od dnia 1 listopada 2020r. nastąpiła konieczność złożenia przez właścicieli nieruchomości położonych na terenie Gminy Miejskiej Kraków - nowych (kolejnych) deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w tym m.in. przez domy pomocy społecznej, akademiki, bursy, internaty itp.
Organ zaznaczył, że do daty ww. zmian tj. do 31 października 2020r. deklaracje DM I DB nie różniły się sposobem naliczenia opłaty (wysokość naliczana była tylko i wyłącznie od rodzaju i ilości pojemników oraz częstotliwości ich opróżniania). Natomiast od 1 listopada 2020r. w formularzach DM należało już wskazać dla części zamieszkałej ilość mieszkańców, a dla części niezamieszkałej rodzaj i ilość pojemników oraz częstotliwość ich opróżniania.
W odniesieniu do wskazanych na wstępnie nieruchomości Skarżący złożył nowe deklaracje o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w dniu 2 października 2020r., z datą powstania przyczyny złożenia nowej deklaracji od 1 listopada 2020r. Wypełniony został druk deklaracji DB, czyli deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne.
W trakcie weryfikacji deklaracji złożonych za okres od 1 listopada 2020r. do 28 lutego 2022r. stwierdzono wystąpienie nieprawidłowości w ich treści w zakresie wypełnienia błędnych formularzy deklaracji. Organ stanął na stanowisku, że obiekty typu akademiki powinny być zakwalifikowane do nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, wobec czego do powyższych nieruchomości powinny być stosowane formularze typu DM, uwzględniające w części zamieszkanej faktyczną ilość osób zamieszkujących w obiekcie (tj. uczniów) oraz w części niezamieszkanej ilość pojemników i częstotliwość ich wywozu, o czym organ poinformował Skarżącego w formie pisemnej, pismem z dnia 19 lipca 2021r. Organ wezwał też Skarżącego do złożenia korekty deklaracji (wezwanie z dnia 16 listopada 2021r. doręczone w dniu 22 listopada 2021r.), mimo to strona nie dokonała korekty ww. deklaracji. Zaistniały zatem podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 listopada 2020r. do 28 lutego 2022r. w odniesieniu do ww. nieruchomości.
Organ I instancji relacjonując dalszy przebieg ww. postępowania uwzględnił, że niniejsza sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, które decyzją znak: SKO.Oś/4170/250/2022 z dnia 24 października 2022r. uchyliło uprzednią decyzję pierwszoinstancyjną z dnia 1 czerwca 2022r. (nr PD-01-7-3139.4424.2018.KM), określającą po raz pierwszy wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za ww. okres. Przeprowadzono na nowo analizę przepisów będących postawą rozstrzygnięcia, w tym w szczególności przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, oraz wydanych na jej podstawie przepisów prawa miejscowego, w tym m.in. ww. uchwały Rady Miasta Krakowa nr XLV/1200/20 z dnia 16 września 2020r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej Kraków. Organ odniósł się do zdefiniowanego tam pojęcia mieszkańca, której to definicji, nie można było, zdaniem Kolegium, pominąć dokonując ustalenia, czy nieruchomości zabudowane akademikami są nieruchomościami zamieszkiwanymi, na których zamieszkują mieszkańcy, czy też nie. Organ stosownie do wytycznych Kolegium ustosunkował się także do odmiennych poglądów orzeczniczych przywoływanych przez stronę.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydenta Miasta Krakowa stwierdził, że brak jest podstaw do przyjęcia, jak domaga się tego Skarżący, że przedmiotowe nieruchomości, na których znajdują się akademiki, kwalifikować należy jako niezamieszkałe. W konsekwencji organ podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko o złożeniu przez Skarżącego za ww. okres niewłaściwych deklaracji o odpadach, a wobec braku woli ich skorygowania, na nowo określił wysokość opłaty, przybliżając szczegółowo sposób obliczenia tej opłaty przy uwzględnieniu uzyskanych danych odnośnie ilości studentów zamieszkujących w poszczególnych miesiącach ww. okresu w ww. budynkach.
Od decyzji organu I instancji, Skarżący wniósł odwołanie, w którym zarzucił m.in. naruszenie: art. 6c ust. 1 i 2b u.c.p.g. poprzez błędne jego zastosowanie i ustalenie, że domy studenckie (akademiki) stanowią nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy; naruszenie art. 180§1 i art. 21 O.p. w zw. z art. 2 pkt 2 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej Kraków, stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały Rady Miasta Krakowa nr XLV/1200/20 z dnia 16 września 2020r. w zw. z art. 2 lit. d. rozporządzenia WE Parlamentu Europejskiego i Rady nr 763/2008 z dnia 9 lipca 2008r. w sprawie spisów powszechnych ludności i mieszkań (Dz. U. UE L 218 z 13.8.2008) poprzez błędne określenie postawy opodatkowania wynikającej z bezpodstawnego ustalenia, iż w akademikach studenci zamieszkują przez okres co najmniej dwunastu miesięcy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uznało wniesione odwołanie za nieuzasadnione i opisaną na wstępie decyzją z dnia 28 lipca 2023r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Kolegium wyjaśniło, że w związku z podjętymi przez Radę Miasta Krakowa uchwałami nr XLVI/1261/20 z dnia 30 września 2020r. w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanych przez właścicieli nieruchomości oraz nr XLV/1197/20 z dnia 16 września 2020r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki takiej opłaty (Dz.Urz. Woj. Małopolskiego z 2020r., poz. 5946) z dniem ich wejścia w życie, tj. od dnia 1 listopada 2020r. nastąpiła konieczność złożenia przez właścicieli nieruchomości położonych na terenie Gminy Miejskiej Kraków - nowych deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Od tej daty zmienił się na terenie Gminy Miejskiej Kraków tryb naliczania opłat dla nieruchomości tzw. mieszanych. O ile przed tą datą dla nieruchomości zgłoszonej na formularzu DM wysokość opłaty (podobnie jak dla deklaracji DB) naliczana była tylko i wyłącznie od rodzaju i ilości pojemników oraz częstotliwości ich opróżniania, to po tej dacie należy już wskazać ilość mieszkańców części nieruchomości zamieszkałej, bo ta ma obecnie wpływ na wysokość opłaty dla tej części, a dla części niezamieszkałej opłatę ustala się w odniesieniu do rodzaju, ilości pojemników i częstotliwości ich opróżniania.
Skarżący wezwany do korekty deklaracji, nie zastosowała się do wezwania, wchodząc w spór z organem odnośnie należytej kwalifikacji nieruchomości i formułując stanowisko, że nieruchomości winny być traktowane jak niezamieszkane. Spór ten stał się przedmiotem toczącego się obecnie postępowania.
Mając na uwadze istotę tego sporu, jak również dotychczasowy przebieg postępowania, Kolegium przychyliło się do ustaleń organu I instancji, iż nieruchomości położone przy ul. [...], ul. [...], [...], [...], [...] - w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Kolegium stwierdziło, że organ I instancji w ponownym rozpoznaniu uwzględnił właściwe przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2022r. poz. 2519 tj. ze zm.) oraz wydane na jej podstawie przepisy prawa miejscowego. Uwzględniając zaś wytyczne Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyrażone w decyzji z dnia 24 października 2022r. (SKO.Oś/4170/250/2022), przeprowadził rozważania prawne oraz dokonał oceny stanu faktycznego i prawnego w kierunkach nakazanych przez organ odwoławczy.
Następnie Kolegium wskazało, że z art. 6c u.c.p.g. wynika, że ustawodawca dla potrzeb zorganizowania odbioru odpadów wprowadził dwie podstawowe kategorie nieruchomości na gruncie u.c.p.g., tj.: nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (ust. 1), nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (ust. 2) oraz kategorię mieszaną wywodząca się z dwóch powyższych kategorii tj. nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy (ust. 2b).
Ustawodawca nie zdefiniował użytych w art. 6c ust. 1 i ust. 2 u.c.p.g. pojęć "nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy" oraz "nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy". Zatem kluczowe w rozpatrywanej sprawie jest ustalenie znaczenia pojęcia "zamieszkiwanie" w rozumieniu u.c.p.g.
Kolegium wskazało, że organ I instancji ustosunkował się do treści zawartej w art. 25 Kodeksu cywilnego definicji zamieszkiwania. Zwrócił przy tym uwagę na utrwaloną linię orzecznictwa sądów administracyjnych, zgodnie z którą na gruncie u.c.p.g., miejsce zamieszkania jest rozumiane jako faktyczne przebywanie w danym miejscu z zamiarem takiego przebywania w danym miejscu, a ww. regulacja Kodeksu cywilnego nie powinna być wykorzystywana przy prowadzonej interpretacji ww. pojęcia. Kolegium uznało to stanowisko za prawidłowe. Ujęty w ww. przepisach u.c.p.g. termin "nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy", w odniesieniu do obowiązku zorganizowania odbioru odpadów komunalnych, należy zatem wiązać z faktycznym jej zamieszkiwaniem, a nie odwoływać się do wąskiego rozumienia terminu "zamieszkiwania", jakie przypisuje się mu na gruncie Kodeksu cywilnego.
Niewątpliwie spod takiego cywilistycznego rozumienia terminu "zamieszkiwania" wymykają się nieruchomości zamieszkałe nieregularnie, sezonowo, czy nieruchomości zabudowane obiektami letniskowymi. Treść art. 6c ust. 1 i ust. 2 u.c.p.g. prowadzi do wniosku, że zamiarem ustawodawcy nie było utożsamianie nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, wyłącznie z nieruchomościami zamieszkałymi na stale. Chodzi o to, aby wszystkie nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, czyli faktycznie tam przebywają, choćby czynili to nieregularnie, wchodziły w zakres abstrakcyjnego pojęcia "nieruchomości zamieszkanych", w przeciwieństwie do tych, na których nie mieszkają mieszkańcy, a powstają na nich odpady komunalne. Ustawodawca przewidział dychotomiczny podział systemu odbioru odpadów komunalnych, w oparciu o relewantną przesłankę "zamieszkiwania na nieruchomości". Trzeba zatem przyjąć, że wytwarzać odpady komunalne mogą zarówno stali mieszkańcy gminy, jak i osoby przebywające na jej terenie tymczasowo, czy nieregularnie.
Kolegium przychyliło się do poglądów, według których nie można pomijać faktu, że danej osobie fizycznej mogą zdarzyć się sytuacje życiowe, kiedy osoba ta przez pewien czas będzie przebywać, czyli zamieszkiwać, w miejscu innym niż miejsce określone w art. 25 k.c., np. w wynajmowanych mieszkaniach, akademikach, internatach, bursach, domach pomocy społecznej oraz w innych miejscach. Organ wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 maja 2017r. sygn. akt I SA/GI 1160/16, w którym stwierdzono, że należy odrzucić pogląd, iż art. 6i ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach odnosi się do zmiany miejsca zamieszkania, w rozumieniu art 25 k.c. Podobnie orzekł też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 20 marca 2018r. sygn. akt 1 SA/Bd 54/18.
Mając na uwadze powyższe Kolegium stwierdziło, że w przypadku obiektów takich jak domy pomocy społecznej, akademiki, internaty i bursy szkolne, ich mieszkańcy zamieszkują te obiekty w rozumieniu art. 6c ust. 1 i art. 6i ust. 1 pkt 1 u.c.p.g., choćby przebywali w nich okresowo. Zatem powyższe obiekty nie mogą być kwalifikowane jako obiekty (nieruchomości) niezamieszkane.
Organ podkreślił, że przedstawiona powyżej linia orzecznicza podlega dalszemu ugruntowaniu, o czym świadczą kolejne wyroki sądowe, w tym m.in wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 listopada 2022r. (sygn. I SA/Kr 900/22 publ. Lex), który zapadł w analogicznej sprawie, bo dotyczącej opłat za gospodarowanie odpadami w bursach.
Kolegium zwróciło również uwagę, że organ I instancji nie poprzestał tylko i wyłącznie na wyborze i analizie poglądów sądowoadministracyjnych w spornej kwestii, ale badał ją także przez pryzmat rozwiązań technicznych i funkcjonowania tego typu obiektów i ich układów przestrzennych oraz ich wpływu na możliwość kwalifikacji tego rodzaju nieruchomości (zajętych pod akademiki), jako zamieszkałe, bądź też nieruchomości o tzw. charakterze mieszanym, tj. w części zamieszkałe, a w części niezamieszkałe, ale na których powstają odpady komunalne. Organ podjął się prób badania przepisów ustawy Prawo budowlane, które doprowadziły do wniosków, że ustawa Prawo budowlane również nie zawiera definicji legalnej nieruchomości zamieszkałej, niezamieszkałej i mieszanej, a wobec tego należy uwzględniać zapisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz doświadczenia życiowego przy wykładaniu ww. pojęć. Również na tej płaszczyźnie Kolegium zgodziło się z organem I instancji, że przez nieruchomość zamieszkałą powinno się rozumieć nieruchomość przeznaczoną do zamieszkania, na której zamieszkują (bytują) osoby fizyczne, zarówno stale, jak i czasowo, z wyłączeniem nieruchomości, w których świadczone są usługi hotelarskie w rozumieniu ustawy o usługach turystycznych, nieruchomości, na których usytuowane są domki letniskowe i nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Przez nieruchomość mieszaną powinno rozumieć się nieruchomość w części zamieszkałą i w tej części do tego odpowiednią pod kątem techniczno-funkcjonalnym niezamieszkałą, na której to części powstają odpady.
Nie bez znaczenia przy tej ocenie pozostaje treść rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz. U. z 1999r. Nr 112 poz. 1316 z późn.zm.). Zgodnie z Sekcją 1 Działem 11 Klasą 1130 Grupą 113 Kategoria "Budynków stałego zamieszkania" obejmuje budynki zbiorowego zamieszkania, w tym domy mieszkalne dla ludzi starszych, studentów, dzieci i innych grup społecznych, np. domy opieki społecznej, hotele robotnicze, internaty i bursy szkolne, domy studenckie.
Odnosząc się do definicji mieszkańca - wynikającej z treści art. 2 lit. b załącznika do uchwały nr XLV/1200/20 Rady Miasta Krakowa z dnia 16 września 2020r., w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej Kraków (Dz. urz. Woj. Małopolskiego z 2020r. poz. 5949), która odsyła do przepisu art. 2 list. d rozporządzenia WE Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 763/2008 z dnia 9 lipca 2008r. w sprawie spisów powszechnych ludności i mieszkań (Dz. U. UE L 218 z 13.8.2008), Kolegium stwierdziło, że również w przypadku tych regulacji pojęcie "miejsca zamieszkania" definiowane jest przede wszystkim przez pryzmat pewnych stanów faktycznych, w jakich znajduje się osoba w danym miejscu. Brak tu generalnego i podstawowego nawiązania do konieczności posiadania zameldowania w tym miejscu. Podobnie pojęcie "stałego mieszkańca" zasadniczo odnosi do osób, które spełniają określone w ww. pkt I i II ww. przepisu warunki tak pojmowanego miejsca zamieszkania w danym obszarze geograficznym. Dopiero niemożność ustalania okoliczność wskazywanych w pkt I i II pozwala na utożsamianie ww. miejsca zamieszkania z miejscem zameldowania. Miejsce zameldowania jest zatem ostatecznym kryterium, jakie należy uwzględniać przy ocenie pojęcia mieszkańca w rozumieniu wskazywanych uchwały Rady Miasta Krakowa nr XLV/1200/20 z dnia 16 września 2020r.
Kolegium uznało za prawidłowe stanowisko organu I instancji, poprzedzone interpretacją wynikających z ww. rozporządzenia unijnego pojęć "ludność" i "dzień referencyjny", że wobec tego istnieją podstawy do uznania, że studenci (lokatorzy domów studencki) powinni być jednoznacznie uznani za mieszkańców Miasta Krakowa w rozumieniu ww. przepisów art. 2 lit. d rozporządzenie. Nie budzi wszak sporu, że w okresie zamieszkiwania przez nich w domach studenckich na terenie Miasta Krakowa jest ono miejscem, w którym zazwyczaj spędzają czas przeznaczony na odpoczynek, niezależnie od czasowych nieobecności związanych z wypoczynkiem, urlopem, odwiedzinami u przyjaciół i krewnych, interesami, leczeniem medycznym lub pielgrzymkami religijnymi. Z powyższym, faktycznym przebywaniem na nieruchomości wiąże się zaś generowanie odpadów komunalnych i konieczność zagospodarowania tych odpadów.
Reasumując Kolegium stwierdziło, że przeprowadzone dotychczas w sprawie ustalenia faktyczne, jak i prawne organu I instancji niezbicie dowodzą, że przedmiotowe nieruchomości winny być zakwalifikowane do nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, wobec czego do powyższej nieruchomości winny być stosowane formularze deklaracji typu DM, uwzględniające w części zamieszkałej faktyczną ilość osób zamieszkałych w obiekcie, tj. studentów oraz w części niezamieszkałej ilość i wielkość pojemników oraz częstotliwość ich wywozu.
W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że po wszczęciu z urzędu, w dniu 22 marca 2022r. postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 listopada 2020r. do 28 lutego 2022r. w odniesieniu do ww. nieruchomości organ wezwał Skarżącego, postanowieniem z dnia 30 marca 2022r. do udzielenia informacji w zakresie ilości osób zamieszkujących na ww. nieruchomościach, w okresie od 1 listopada 2020r. do 28 lutego 2022r., w odniesieniu do każdego miesiąca z osobno. W odpowiedzi na wezwanie, w dniu 8 kwietnia 2022r., U., udzielił stosownej informacji odnośnie ww. okresu.
Z przedmiotowego zestawienia niezaprzeczalnie wynika fakt, iż w okresie od 1 listopada 2020r. do 28 lutego 2021r. na przedmiotowych nieruchomościach, na których działają domy studenckie, przebywali studenci U. Wprawdzie z uwagi na specyficzny okres, którego dotyczy decyzja, związany z wprowadzeniem działań mających na celu zapobieganie, przeciwdziałanie i zwalczanie COVID-19 i wprowadzeniem formy nauczania hybrydowego lub zdalnego, działalność domów studencki była ograniczona, jednak, zgodnie z przedstawionymi dowodami, w każdym miesiącu w okresie objętym niniejszą decyzją, nieruchomości były w części zamieszkane. Podkreślono, że pobyt uczniów na terenie akademików wiąże się z ich przebywaniem w celu mieszkalnym na okres przynajmniej roku akademickiego, a wychowankowie są tam meldowani na pobyt tymczasowy. Zatem, zgodnie z zasadami racjonalnego rozumowania przyjąć należy, że okres zameldowania studenta w domu studenckim odpowiada rzeczywistemu okresowi jego zamieszkiwania. Okresem rozliczeniowym dla gospodarki odpadami jest jeden miesiąc kalendarzowy, wobec czego wystarczy, że student będzie zamieszkiwał w akademiku choćby jeden dzień w danym miesiącu, a powstanie obowiązek uiszczenia opłaty z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi.
Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z §7 uchwały nr XLV/1197/20 Rady Miasta Krakowa z dnia 16 września 2020r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki takiej opłaty, "w przypadku nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi sumę opłat określonych w §2 (obliczonej zgodnie z §1) i §5". Stąd opłatę dla części mieszkalnej ustalono jako opłatę stanowiącą iloczyn liczby mieszkańców (studentów) zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Natomiast opłatę dla części niezamieszkałej ustalono na podstawie minimalnej części kubatury wspólnych pojemników przeznaczonych do gromadzenia odpadów, przypadających dla części niezamieszkałej, dla wszystkich frakcji odpadów, z zachowaniem częstotliwości odbioru odpadów komunalnych, jakie zostały wykazane w formularzach deklaracji DB, złożonych za okres od 1 listopada 2020r. do 28 lutego 2022r.
Odnosząc się końcowo do zarzutu dotyczącego nierozstrzygnięcia wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego na korzyść podatnika, Kolegium wskazało, że analizowana zasada będzie mogła mieć zastosowanie wyłącznie, jeśli istniejące wątpliwości będą miały taki charakter, że nie da się ich rozstrzygnąć. Jeśli te wątpliwości są, ale mogą być wyeliminowane w procesie wykładni, przedmiotowa zasada nie może mieć zastosowania. Taka zaś sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Kolegium nie znalazło więc podstaw do zastosowania art. 2a O.p.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Skarżący zarzucił:
1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6c ust. 1, 2 i 2b u.c.p.g. poprzez błędne jego zastosowanie i ustalenie, iż domy studenckie (akademiki) stanowią nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy (tzw. nieruchomości mieszane);
2. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.
- art. 2a O.p. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości, co do treści przepisów prawa podatkowego na korzyść podatnika;
- art. 121§1 O.p. poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych z uwagi na brak dokonania analizy przepisów wskazywanych przez Skarżącego oraz brak wyjaśnienia, dlaczego nastąpiła zmiana pierwotnego stanowiska organu podatkowego w sytuacji braku zmiany przepisów, w tym przepisów prawa miejscowego i braku zmiany stanu faktycznego sprawy;
- art. 180§1 i art. 21 O.p. w zw. z art. 2 pkt 2 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej Kraków, stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały Rady Miasta Krakowa nr XLV/1200/20 z dnia 16 września 2020r. w zw. z art. 2 lit. d. rozporządzenia WE Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 763/2008 z dnia 9 lipca 2008r. w sprawie spisów powszechnych ludności i mieszkań (Dz. U. UE L 218 z 13.8.2008) poprzez błędne określenie postawy opodatkowania wynikającej z bezpodstawnego ustalenia, iż w akademikach studenci zamieszkują przez okres co najmniej dwunastu miesięcy;
- art. 121§1 i art. 233§2 O.p. poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie wskazanym w decyzji Kolegium z dnia 24.10.2022r.;
- art. 233§1 pkt 1 O.p. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podtrzymał swój pogląd, że akademiki stanowią nieruchomości niezamieszkałe w rozumieniu przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Podniesiono, że w omawianej sprawie kwalifikacja nieruchomości wynika wyłącznie z interpretacji przepisów prawa cywilnego i administracyjnego, a tym samym - zastosowanie winien znaleźć w pierwszej kolejności przepis art. 2a O.p. zgodnie z którym - niedające się usunąć wątpliwości, co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika. W opinii Skarżącego, właśnie z takimi wątpliwościami, co do treści przepisów prawa mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Interpretacja przepisów prawa dotyczących kwalifikacji nieruchomości stanowiących domy studenckie (akademiki) przy zastosowaniu wszystkich jej kontekstów (językowego, systemowego, funkcjonalnego) nie daje jednoznacznych wyników. Tym samym - skoro rezultat przeprowadzonej wykładni, mimo zastosowania różnych metod interpretacji - pozwala na przyjęcie alternatywnych względem siebie treści normy prawnej, jedynym prawidłowym rozwiązaniem jest wybór takiego znaczenia tej normy (dotyczącej kwalifikacji nieruchomości), które jest korzystne dla podatnika. Nie ulega wątpliwości, że korzystniejsze dla Podatnika w tym wypadku jest zakwalifikowanie domów studenckich, jako nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne - o co Podatnik wnosił składając stosowne deklaracje na formularzach DB.
W opinii Skarżącego wątpliwość budzi zakwalifikowanie akademików (domów studenckich) jako tzw. nieruchomości mieszanych, w szczególności z uwagi na:
- brak możliwości zakwalifikowania użytkowników akademików jako "mieszkańców" w rozumieniu art. 2 pkt 2 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej Kraków, odsyłającego do definicji zawartej w art. 2 lit. d. rozporządzenia WE Parlamentu Europejskiego i Rady nr 763/2008 z dnia 9 lipca 2008r. w sprawie spisów powszechnych ludności i mieszkań (Dz. U. UE L 218 z 13.8.2008), zgodnie z którą mieszkańca należy uznać osobę, która mieszkała w miejscu zamieszkania nieprzerwanie przez okres co najmniej dwunastu miesięcy przed dniem referencyjnym lub osoby, które przybyły do miejsca zamieszkania w ciągu dwunastu miesięcy przed dniem referencyjnym z zamiarem przebywania tam przez co najmniej rok. Tymczasem studenci przebywają w akademickich maksymalnie przez 9 miesięcy, a w wielu wypadkach znacznie krócej;
- brak możliwości zakwalifikowania domów studenckich (akademików) jako nieruchomości nadających się do trwałego zamieszkania w świetle regulacji obowiązujących w polskim systemie prawnym, z uwagi na fakt, iż lokale wydzielone w domach studenckich U. w K. nie spełniają wymagań lokali mieszkalnych służących do zaspakajania potrzeb mieszkaniowych, a zatem osoby przebywające na ich terenie nie mogą być traktowanie jako mieszkańcy, a co za tym idzie - nieruchomości te należy traktować jako niezamieszkałe.
Na poparcie swojego stanowiska Kolegium powołało wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2021r. sygn. akt III OSK 1089/21, oraz wyroki WSA w Gdańsku z dnia 6 lutego 2019r., sygn. akt II SA/Gd 786/18 oraz z dnia 5 grudnia 2018r. sygn. akt II SA/Gd 532/18.
W opinii Skarżącego, wyrażonej także przez Naczelny Sąd Administracyjny, jako przykład kategorii nieruchomości niezamieszkanych należy wskazać np. budynki użyteczności publicznej, placówki oświatowe, lokale handlowe, gastronomiczne, zakłady rzemieślnicze, usługowe, produkcyjne, hotele, szpitale, akademiki, internaty, ogródki działkowe, targowiska, cmentarze itp. W tym kontekście nie jest decydujące ustalenie, przez jaki czas lokale te są zamieszkiwane (cały rok, miesiąc, dwa dni itp.), ale decydujący jest charakter nieruchomości. Akademiki (domy studenckie) nie posiadają lokali mieszkalnych w rozumieniu obowiązujących przepisów. Podstawowym bowiem źródłem prawnym wskazującym wymagania, jakie musi spełniać lokal mieszkalny jest Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. I to w oparciu o te przepisy należy oceniać pomocniczo nieruchomości w kontekście ich kwalifikacji w rozumieniu ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Na marginesie podniesiono, że jakiekolwiek analogie do hoteli są nieuzasadnione, gdyż dla działalności hotelarskiej ustawodawca przewidział w ogóle wyjątkowe zasady naliczania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Podsumowując Skarżący uważa, że domy studenckie także mogą być w sposób w pełni uprawniony zaliczone do nieuchronności niezamieszkałych w rozumieniu ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Końcowo Skarżący zarzucił, że organ nie wyjaśnił, na jakiej podstawie od dnia 20 listopada 2020r. zmieniła się dotychczasowa kwalifikacja domów studenckich. W dacie tej bowiem wszedł w życie tylko nowy tryb naliczania opłat dla nieruchomości tzw. mieszanych na terenie Gminy Miejskiej Kraków na podstawie wzmiankowanych uchwał Rady Miasta Krakowa nr XLVI/1261/20 oraz nr XLV/1197/20, ale nie zmieniły się przepisy ustawowe dotyczące kwalifikowania nieruchomości. Powoduje to, iż takie działanie w sposób szczególny narusza zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufania do organów podatkowych i stanowi o braku przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie wskazanym w decyzji Kolegium z dnia 24 października 2022r.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważy, co następuje:
Stosownie do art. 3§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023r., poz. 1634, ze zm.; dalej-p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145§1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145§1 pkt. 2 p.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w §1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie (art. 145§3 p.p.s.a.)
W rozpoznawanej sprawie oceniając pod tym kątem zaskarżoną przez stronę skarżącą decyzję organu odwoławczego, Sąd nie dopatrzył się wskazanych wyżej uchybień, a tym samym podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie.
Ocena stanu faktycznego ustalonego przez organ: należy podkreślić, że Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organ, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji publicznej (organy podatkowe) albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd. (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010r., sygn. akt II FPS 8/09).
Zdaniem Sądu, organy podatkowe wyczerpująco zebrały materiał dowodowy przydatny do wydania decyzji oraz dokonały wszechstronnej i trafnej jego oceny. Stan faktyczny i prawny sprawy w tym zakresie zostały ustalone zgodnie z wymogami zawartymi w O.p., a w szczególności w art. 122, art. 180, art. 181, art. 187, art.188, art.193 i art.194 O.p., zaś dokonana przez organy ocena materiału dowodowego nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzysta z ochrony przewidzianej w art. 191 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że organ podatkowy w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. Tak też jest w niniejszej sprawie. Organ II instancji rozważył całość zebranego materiału dowodowego, odniósł się do wszystkich zgłoszonych przez Skarżącą twierdzeń.
Sąd wskazuje, iż zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia jest słuszny tylko wówczas, gdy zasadność ocen i wniosków, wyprowadzonych przez organ wydający rozstrzygnięcie nie odpowiada wymogom logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, a zatem gdy wyprowadzone ze zgromadzonych dowodów wnioski, naruszają przesłanki swobodnej oceny dowodów. Zarzut ten nie może jednak sprowadzać się do samej tylko polemiki z ustaleniami poczynionymi w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu, do odmiennej oceny materiału dowodowego, lecz winien polegać na wykazaniu, jakich uchybień w świetle norm prawnych, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, dopuściły się organy podatkowe.
To zaś, że organy podatkowe dokonały na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje strona skarżąca, nie świadczy jeszcze o naruszeniu reguł rządzących postępowaniem dowodowym.
Tym samym, skład orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela przedstawioną przez organ odwoławczy argumentację i słuszność zajętego w sprawie stanowiska.
Przesądzenie o prawidłowości przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia ustaleń faktycznych umożliwia ocenę procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego.
Zasadnicza istota kontrowersji sprowadza się do kwestii czy organy podatkowe prawidłowo zakwalifikowały akademik (akademiki) do nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, Sąd wskazuje, że organ odwoławczy prawidłowo zakwalifikował przedmiotową nieruchomość jako nieruchomość która w części stanowi nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomość na której nie zamieszkują mieszkańcy.
Z przepisów art. 6c u.u.c.p.g. wynika, że ustawodawca dla potrzeb zorganizowania odbioru odpadów wprowadził dwie podstawowe kategorie nieruchomości na gruncie u.u.c.p.g. tj.: nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (ust. 1), nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (ust. 2) oraz kategorię mieszaną wywodząca się z dwóch powyższych kategorii tj. nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy (ust. 2b).
Ustawodawca nie zdefiniował użytych w art. 6c ust. 1 i ust. 2 u.u.c.p.g. pojęć "nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy" oraz "nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy". Zatem wbrew opinii wyrażonej w odwołaniu i skardze, kluczowe w rozpatrywanej sprawie jest ustalenie znaczenia pojęcia "zamieszkiwanie" w rozumieniu u.u.c.p.g.
"Nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy", w kontekście konieczności zorganizowania odbioru odpadów komunalnych, należy wiązać z faktycznym jej zamieszkiwaniem, a nie odwoływać się do wąskiego rozumienia terminu "zamieszkiwania", jakie przypisuje się mu na gruncie K.c. Zgodnie z art. 25 K.c. miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Do uznania określonego miejsca za miejsce zamieszkania konieczne jest, więc łączne spełnienie przesłanek: przebywania w sensie fizycznym w określonej miejscowości (corpus) oraz woli (zamiaru) stałego pobytu w tym miejscu (animus). Niewątpliwie spod takiego cywilistycznego rozumienia terminu "zamieszkiwania" wymykają się nieruchomości zamieszkałe nieregularnie, sezonowo, czyli bursy, internaty, czy akademiki. Redakcja normatywna przepisów art. 6c ust. 1 i ust. 2 oraz ust. 2b u.u.c.p.g. prowadzi do wniosku, że zamiarem ustawodawcy nie było utożsamianie nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, wyłącznie z nieruchomościami zamieszkałymi stale. Chodzi o to, aby wszystkie nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, choćby robili to nieregularnie, wchodziły w zakres abstrakcyjnego pojęcia "nieruchomości zamieszkanych", w przeciwieństwie do tych, na których nie mieszkają mieszkańcy, a powstają odpady komunalne.
W u.u.c.p.g. nie posłużono się więc kategorią "miejsce zamieszkania", lecz posłużono się wyłącznie pojęciem "zamieszkiwania". Użycie tego pojęcia jest świadomym zabiegiem legislacyjnym, wskazującym, że na gruncie tej ustawy żadnego znaczenia nie ma zamiar stałego pobytu, ani zameldowanie, a znaczenie ma wyłącznie faktyczne przebywanie danej osoby na nieruchomości. Tym samym w u.u.c.p.g. nacisk położony jest na faktyczne przebywanie (bytowanie) danej osoby na nieruchomości, na koncentrację życia w danym miejscu, co powoduje wytwarzanie na tej nieruchomości odpadów komunalnych przez tę osobę i konieczność zagospodarowania tych odpadów.
Z doświadczenia, życiowego jednoznacznie wynika, że wytwarzać odpady komunalne mogą zarówno stali mieszkańcy, jak i osoby przebywające na danej nieruchomości tymczasowo, a nawet nieregularnie.
Odnosząc powyższe do realiów rozpatrywanej sprawy Sąd wskazuje, że nie ma najmniejszej wątpliwości, że akademik jest placówką zapewniającą zakwaterowanie studentom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania. W tym okresie odbywania studiów stacjonarnych poza miejscem stałego zamieszkania, akademik stanowi dla studenta centrum życia, a w szczególności stołowania się, uczenia się, wypoczynku po nauce i nocowania. Zamieszkiwanie studentów w akademiku jest więc tym rodzajem pobytu, który cechuje zaspokajaniem codziennych potrzeb życiowych studenta w kwaterze faktycznie zajmowanej. Zatem w akademikach zamieszkują tymczasowo studenci i co jest oczywiste, wytwarzają odpady komunalne.
Podane realia funkcjonowania akademika nakazują zakwalifikować nieruchomość, na której działa akademik, jako nieruchomość, o której mowa w art. 6c ust. 2b u.u.c.p.g., czyli nieruchomość, która w części stanowi nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy.
W najnowszych komentarzach do art. 6c u.u.c.p.g. jako właściwe prezentowane jest stanowisko przyjęte przez Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę (por. Budziarek Magdalena, Szymczak Aneta, Utrzymanie czystości i porządku w gminach. Komentarz 2021 wd. Lex., komentarz do art. 6c u.u.c.p.g. – "Pogląd przeciwny, do którego należy się przychylić, kwestionuje z kolei dopuszczalność ustalania miejsca zamieszkania, a więc i znaczenia pojęć nieruchomości, na których zamieszkują lub też nie zamieszkują mieszkańcy w świetle wymogów art. 25 k.c. Przyjmuje się bowiem, że pojęcie "nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy", w kontekście konieczności zorganizowania przez gminę odbioru odpadów komunalnych, należy wiązać z faktycznym jej zamieszkiwaniem, bez odwoływania się do wąskiego rozumienia terminu "zamieszkiwanie" na gruncie Kodeksu cywilnego") (podkreślenie sądu).
Co ważne i co wymaga podkreślenia, organy podatkowe w sposób wyczerpujący przedstawiły sposób rozumienia pojęcia ,,zamieszkiwanie". Organy w tym zakresie przeanalizowały nie tylko mające zastosowanie w sprawie, adekwatne orzecznictwo sądów administracyjnych ale także przepisy Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, definicji mieszkańca wynikającej z treści art. 2 lit. b załącznika do uchwały nr XLV/1200/20 Rady Miasta Krakowa z dnia 16 września 2020r. oraz do przepisów rozporządzenia WE parlamentu Europejskiego i Rady Nr 763/2008 z dnia 9 lipca 2008r. w sprawie spisów powszechnych ludności i mieszkań (Dz. U UE L 218 z 13.8.2008).
W myśl art. 6i ust. 1 u.u.c.p.g. obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje: 1) w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1 - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec; (...). Zobowiązanie z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest więc zobowiązaniem powstającym za okresy miesięczne. Przepis ten nie wprowadza możliwości proporcjonalnego podziału opłaty ze względu na ilość "zamieszkiwanych" dni w miesiącu.
Zatem jeżeli w okresie danego miesiąca zajdzie zdarzenie warunkujące powstanie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, czyli dojdzie do zamieszkania studenta w akademiku niezależnie przez ile dni, powstaje obowiązek ponoszenia tej opłaty.
W sytuacji, gdy nieruchomość, na której znajduje się akademik, została prawidłowo uznana przez organy orzekające w sprawie za nieruchomość, która w części stanowi nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, organy orzekające prawidłowo zastosowały stawki opłaty określone w przytoczonych przepisach.
Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia art. 2a O.p. bowiem okoliczność, że strona odmiennie interpretuje dany przepis niż organ, nie oznacza, że organ ma obowiązek zastosować zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika, o której mowa w art. 2a O.p.
Podsumowując Sąd wskazuje, że wszystkie zarzuty skargi okazały się niezasadne. Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji innych niż zarzucane w skardze uchybień i nieprawidłowości, które stanowiłyby podstawę do uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji SKO.
Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło