I SA/Kr 928/15

WyrokWSA w Krakowie2016-01-12

Skład orzekający: Maja Chodacka, Paweł Dąbek, Waldemar Michaldo

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością posiadała majątek, z którego można było skutecznie przeprowadzić egzekucję zaległości podatkowych, a jeśli nie, czy członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za te zaległości, wykazując brak winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły przesłanki odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki. Stwierdzono bezskuteczność egzekucji z majątku spółki oraz pełnienie przez skarżącego funkcji prezesa zarządu w okresie, gdy upływały terminy płatności zobowiązań. Skarżący nie wykazał istnienia przesłanek egzoneracyjnych, takich jak złożenie wniosku o upadłość we właściwym czasie, brak winy w jego niezłożeniu, ani wskazanie mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie zaległości.
Stan faktyczny
Spółka M. Sp. z o.o. posiadała zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych i podatku od towarów i usług za okresy w 2009 roku, kiedy skarżący M.J. pełnił funkcję prezesa zarządu. Egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego, co zakończyło się decyzją orzekającą jego odpowiedzialność. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej odpowiedzialności za część zaległości, a w pozostałej części uchylił decyzję i umorzył postępowanie z powodu przedawnienia. Skarżący zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 116, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 928/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 stycznia 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maja Chodacka (spr.), Sędziowie: WSA Paweł Dąbek, WSA Waldemar Michaldo, Protokolant: st.sekr.sąd. Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2016 r., sprawy ze skargi M.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki - skargę oddala - Ze stanu faktycznego ustalonego przez organ pierwszej instancji wynika, że spółka M. Sp. z o.o. w K. posiada nieuregulowane zaległości: w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wynagrodzeń wypłacanych w okresie od stycznia do grudnia 2009r. oraz w podatku od towarów i usług za styczeń i wrzesień 2009r. Wymienione zaległości podatkowe dotyczą okresu, w którym skarżący M.J. pełnił funkcję prezesa zarządu spółki M.Sp. z o.o. Wobec faktu, że egzekucja względem spółki M.Sp. z o.o. okazała się bezskuteczna oraz z następstwie ustalenia występowania wszystkich przesłanek pozytywnych przeniesienia odpowiedzialności, Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniem z dnia 12.06.2014 r., nr [...] wszczął wobec skarżącego M.J. postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego za przywołane zaległości podatkowe tej spółki, odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego. Postępowanie zakończono wydaniem decyzji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 21.11.2014r., nr [...] orzekającej o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe spółki M. Sp. z o.o. w łącznej kwocie 32.330,94 zł. Od decyzji tej skarżący złożył odwołanie, w którym zarzucił naruszenie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz.749 ze zm.), tj.: art. 120, art. 122, art. 187, art. 180, art. 181, art 188, art. 191, oraz art. 199 oraz przepisów prawa materialnego, tj. art. 116 Ordynacji podatkowej, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Równocześnie skarżący zaskarżył postanowienie organu I instancji z dnia 05.11.2014r. o odmowie przeprowadzenia dowodów zgłoszonych w piśmie z dnia 02.10.2014r. Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2015r., nr [...] odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów i decyzją z tego samego dnia, nr [...] - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego, wraz ze spółką za jej zaległości podatkowe: a/ z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu wynagrodzeń wypłacanych w m-cu grudniu 2009r. w kwocie 871 zł, oraz odsetki za zwłokę naliczone na dzień poprzedzający wszczęcie postępowania podatkowego, tj. 22.06.2014r. w kwocie 462 zł i koszty postępowania egzekucyjnego w wysokości 53,15 zł; b/ z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień 2009r. w kwocie 3.991 zł oraz odsetki za zwłokę naliczone na dzień poprzedzający wszczęcie postępowania podatkowego, tj. 22.06.2014r. w kwocie 2.211 zł i koszty postępowania egzekucyjnego w wysokości 243,30 zł, oraz - uchylił decyzję organu I instancji w pozostałej części i w tym zakresie umorzył postępowanie w sprawie, tj.: a/ z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu wynagrodzeń wypłacanych w okresie od stycznia do listopada 2009 r. w łącznej kwocie 12.991 zł, oraz odsetki za zwłokę naliczone na dzień poprzedzający wszczęcie postępowania podatkowego tj. 22.06.2014r. w łącznej kwocie 7.585 zł i koszty postępowania egzekucyjnego w łącznej wysokości 834,11 zł, b/ z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2009 w kwocie 1.831 zł oraz odsetki za zwłokę naliczone na dzień poprzedzający wszczęcie postępowania podatkowego, tj. 22.06.2014r. w kwocie 1.1400 zł i koszty postępowania egzekucyjnego w wysokości 118,38 zł, uznając, że zobowiązanie spółki w tym zakresie wygasło w skutek przedawnienia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji przywołując treść przepisów art. 107 § 1 i 2 , art. 108 § 1 i § 3 , art. 109 § 1 i § 2, art. 116 § 1 pkt 1 i 2 i § 4 Ordynacji podatkowej oraz art. 26 § 1, § 4 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012r., poz. 1015 ze zm.) stwierdził, że w sprawie zaistniały wszelkie przesłanki określone prawem do wydania względem skarżącego decyzji o jego odpowiedzialności jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki, albowiem istniała zaległość podatkowa (w zakresie nieprzedawnionym, czyli z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu wynagrodzeń wypłacanych w grudniu 2009r. oraz z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień 2009r.), jej egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a skarżący pełnił obowiązki prezesa zarządu w terminach płatności przedmiotowych zobowiązań. Co do bezskuteczności egzekucji stwierdzono, że postępowanie egzekucyjne dotyczące przedmiotowych zaległości spółki zostało prawidłowo wszczęte poprzez doręczenie spółce (po uprzednim doręczeniu upomnienia), tytułów wykonawczych szczegółowo wymienionych na str. 11 i 12 uzasadnienia decyzji organu II instancji, celem przeprowadzenia z majątku spółki postępowania egzekucyjnego. W trakcie prowadzonego postępowania organ podejmował wiele bezskutecznych prób ustalenia istnienia majątku spółki, co w konsekwencji doprowadziło do umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. Stwierdzono również, że w terminach płatności przedmiotowych zobowiązań podatkowych skarżący był członkiem zarządu pełniąc funkcję prezesa jednoosobowego zarządu spółki M. Sp. z o.o. Zdaniem organu bezsporny jest okres pełnienia przez skarżącego tej funkcji, tj. od dnia 22 maja 2007r. do dnia 28 lutego 2010r., natomiast terminy płatności wymienionych w sentencji decyzji II instancji zaległości podatkowych upływały w okresie od dnia 20.02.2009r., do dnia 20.01.2010r., a więc w czasie, kiedy skarżący był prezesem zarządu spółki. Podkreślono, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki negatywne wyłączające możliwość orzeczenia o odpowiedzialności członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe tej spółki. Skarżący nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w jakiejkolwiek części. Organ zauważył, że skarżący co prawda podawał informacje o ewentualnym majątku spółki istniejącym w latach 2007 do lutego 2010r., jednak wskazane przez skarżącego składniki majątku (zwłaszcza wierzytelność przysługująca spółce od K.W.) zostały zweryfikowane i nie może być z nich przeprowadzona skuteczna egzekucja. Jednocześnie do sądu upadłościowego nie wpłynął wniosek o ogłoszenie spółki i nie toczyło się postępowanie układowe wobec spółki. Skarżący nie wskazał także powodu niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, o jakim mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacja podatkowa. Tym samym zdaniem organu nie było możliwe uwolnienie się od odpowiedzialności na podstawie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. W dalszej części uzasadnienia decyzji, organ II instancji ustosunkował się do zarzutów odwołania, uznając je za bezpodstawne. Skarżący zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w części utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 24.12.2014r. W złożonej skardze skarżący zarzucił naruszenie art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 art. 180, art. 188, art. 191, art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej oraz przepisów prawa materialnego tj. art. 116 Ordynacji podatkowej, poprzez błędną wykładnię. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił, że organ błędnie przyjął, że złożone przez niego wnioski dowodowe nie mały istotnego znaczenia dla przedmiotowej sprawy i nie stanowiły żadnej przesłanki uwalniającej go od przeniesienia na skarżącego odpowiedzialności podatkowej za zaległości spółki. Zdaniem skarżącego zgromadzony przez organ materiał dowodowy jest wybiórczy i nie daje podstawy do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. W ocenie skarżącego organ podatkowy nie wyjaśnił kiedy powstał obowiązek zgłoszenia upadłości, a także faktycznie nie przeprowadził postępowania w zakresie wystąpienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność skarżącego, zwłaszcza w kontekście oddalenia większości zaproponowanych przez skarżącego wniosków dowodowych w tym zakresie. Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem organu II instancji, iż majątek spółki istniejący latach 2007 do lutego 2010r. nie ma żadnego znaczenia dla oceny niniejszej sprawy. Zdaniem skarżącego ocena w tym zakresie jest bardzo istotna albowiem prawidłowe ustalenia w tym kwestii dałyby podstawy do przyjęcia, iż brak było podstaw do ogłaszania upadłości w trakcie pełnienia przez skarżącego funkcji prezesa oraz do przyjęcia, iż na tamten czas istniał majątek spółki, z którego organ mógł się zaspokoić. Skarżący zarzucił, że organ II instancji całkowicie pominął fakt, iż stwierdzenie bezskuteczności egzekucji przez komornika nastąpiło w prawie dwa lata po tym, jak przestał pełnić funkcję prezesa zarządu. Skarżący nie zgodził się ze stwierdzeniem, że skoro nie został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości, ani nie zostało wszczęte postępowanie układowe, to brak było podstaw do dokonywania przez organ analizy właściwego terminu zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości czy wszczęcia postępowania układowego. Zdaniem skarżącego w momencie, gdy przestał pełnić funkcję prezesa zarządu, kondycja finansowa spółki nie dawała, w jego ocenie, podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi. Orzekanie - w myśl art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta czynność jednakże Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd w myśl art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddala. Istota niniejszej sprawy sprowadza się do oceny, czy istniały przesłanki odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe spółki M.Sp. z o.o. w K. Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie można organom podatkowym skutecznie zarzucić, że przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć wpływ na wydane rozstrzygnięcie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że z mocy art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, przesłankami orzekania o odpowiedzialności członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe, są: a) termin płatności zobowiązań upływał w czasie pełnienia przez daną osobę funkcji członka zarządu spółki, b) bezskuteczność egzekucji w stosunku do spółki całości lub części, c) niewykazanie przez członka zarządu, że złożono we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo wykazanie braku winy (jakiejkolwiek) w niepodjęciu działań w tym kierunku, d) niewskazanie przez członka zarządu mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych spółki. Powyższa regulacja dowodzi, że oceniając przesłanki orzekania o odpowiedzialności za zobowiązania spółki organ podatkowy jest zobowiązany wskazać jedynie dwie z nich - pełnienie obowiązków członka zarządu w czasie upływu terminu płatności zobowiązania podatkowego oraz bezskuteczność egzekucji prowadzonej przeciwko spółce. Ciężar wykazania okoliczności uwalniającej osobę trzecią od odpowiedzialności za długi spółki tj. złożenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości (wszczęcie postępowania układowego), wykazanie braku winy w niepodjęciu działań w tym kierunku bądź wskazanie przez członka zarządu mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych spółki - spoczywa na członku zarządu. Dwie ostatnie ze wskazanych przesłanek, jeżeli wystąpią (niekoniecznie łącznie) uwalniają stronę od odpowiedzialności za zobowiązania spółki i stanowią przeszkodę do wydania decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności podatkowej. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu - § 2 art. 116 ustawy Ordynacja podatkowa. Przytoczona regulacja prawna określa zarówno przesłanki pozytywne, warunkujące powstanie odpowiedzialności członków zarządu różnego rodzaju spółek i stowarzyszeń mających osobowość prawną, za zaległości podatkowe, jak i przesłanki negatywne, wyłączające taką odpowiedzialność. Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły spełnienie przesłanki bezskuteczności egzekucji wobec spółki. Postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości spółki zostało prawidłowo wszczęte poprzez doręczenie spółce wystawionych tytułów wykonawczych. W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego podjęto wiele bezskutecznych działań i prób wyegzekwowania należności objętych tytułami wykonawczymi. Szczegółowe wyliczenie podjętych czynności zostało zawarte na stronie 13 i 14 uzasadnienia decyzji organu II instancji. W ocenie Sądu organ dochował staranności w celu wyegzekwowania zobowiązań podatkowych oraz dokonał ustaleń, z których wynikało, że spółka nie posiadała żadnych pojazdów, nie posiadała także środków trwałych, akcji, obligacji, udziałów, papierów wartościowych, nie była właścicielem, współwłaścicielem nieruchomości, ani nie posiada pojazdów mechanicznych, natomiast wszystkie ruchomości znajdujące się w siedzibie spółki należały do K. - dawały Komornikowi Sądowemu podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu bezskuteczności egzekucji, co nastąpiło postanowieniem z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. akt [...], które z kolei nie zostało przez spółkę zaskarżone. Jednocześnie, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, nie było sporu między stronami odnośnie ustalenia, że skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu od dnia 22 maja 2007r. do dnia 28 lutego 2010r., natomiast terminy płatności spornych zaległości podatkowych upływały w dniach od 20 lutego 2009r., do dnia 20 stycznia 2010r., a więc w okresie, kiedy skarżący był prezesem zarządu ww. spółki. Rozważając z kolei kwestię zaistnienia w sprawie przesłanek egzoneracyjnych wskazać należy, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej wykazanie, że wystąpiła któraś z okoliczności wskazanych w art. 116 § 1 lit. a lub lit. b uwalniająca członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, ciąży na członku zarządu, który może postawić wniosek o ogłoszenie upadłości spółki czy podjęcie działań naprawczych. Przesłanką taką jest także wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części - art. 116 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa. W kontrolowanej sprawie organy jednoznacznie ustaliły, że do sądu nie wpłynął wniosek o ogłoszenie upadłości M. Sp. z o.o. i nie wszczęto postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe). W konsekwencji takiego stanu rzeczy – jak słusznie zauważył organ odwoławczy - brak jest możliwości uwolnienia skarżącego od odpowiedzialności na podstawie art. 116 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Ordynacja podatkowa. Zdaniem Sądu słusznie przyjął organ podatkowy, że skarżący nie wskazał także powodu niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, o jakim mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Ordynacja podatkowa oraz nie wskazał również mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części art. 116 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Tym samym przesłanki egzoneracyjne, w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Odnosząc się do zarzutu skargi jakoby organy nie ustaliły, czy w czasie kiedy skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu spółki nie wystąpiły przesłanki do zgłoszenia upadłości spółki, Sąd w pełni podziela stanowisko organu w tym zakresie wyrażone w zaskarżonej decyzji. Prawo do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania, o którym mowa w art. 204 § 1 Kodeks spółek handlowych jest nałożonym na członka zarządu obowiązkiem rzetelności w działaniu i dbałości o jej interesy. W odniesieniu do braku winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, członek zarządu spółki nie może powoływać się na brak przesłanek upadłościowych spółki (spółka była "wypłacalna"). Zasadnym jest przywołanie stanowiska zawartego w wyroku Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 5 września 2013r. sygn. akt I SA/Kr 609/13, które orzekający w sprawie Sąd w pełni podziela, a zgodnie z którym "sformułowanie art. 116 § 1 pkt 1 lit. "b" Ordynacji podatkowej prowadzi do wniosku, że w zamiarze ustawodawcy od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki uwalnia członka zarządu obiektywna niezawiniona niemożność podjęcia działań wymienionych w tym przepisie, a nie świadome ich niepodjęcie, nawet jeśli w ocenie danego członka zarządu były racjonalne przyczyny takiej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2011 r., sygn. akt I FSK 1251/10, LEX nr 1095749). Rozważając kryterium braku winy jako przesłanki zwalniającej od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki należy zatem przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Osoba zainteresowana (w tym członek zarządu) winna wykazać brak winy, czyli udowodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że uchybienie określonemu obowiązkowi było od niej niezależne. Taką okolicznością może być np. obłożna choroba uniemożliwiająca złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości (zob. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2012r., sygn. akt I FSK 385/11, LEX nr 1113114). Nie jest zatem w tym zakresie przedmiotem zainteresowania organów ani Sądu - przy interpretacji art. 116 § 1 pkt 1 lit. "b" Ordynacji podatkowej - ocena, kiedy powinien być złożony wniosek o ogłoszenie upadłości, a jedynie, z jakich powodów wniosek ów nie został zgłoszony. [...] Wypada w tym kontekście zauważyć, że nie można odmówić członkowi zarządu prawa do podjęcia ryzyka i niezgłoszenia wniosku o upadłość mimo wystąpienia stosownych ku temu przesłanek ustawowych w sytuacji, gdy według jego oceny uda się opanować sytuację finansową i w konsekwencji spłacić całość zobowiązań. Jednak jeśli zarządzający spółką takie ryzyko podejmie, to musi to czynić ze świadomością odpowiedzialności z tym związanej i liczyć się z tym, że w przypadku dokonania błędnej oceny sytuacji rodzącej w konsekwencji choćby częściową niemożność zaspokojenia długów przez spółkę, to sam będzie musiał ponieść subsydiarną odpowiedzialność finansową (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 marca 2013r., sygn. akt I SA/Kr 127/12". Ponadto Sąd podkreśla, że przy przenoszeniu odpowiedzialności na członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, ciężar dowodu uwolnienia się od odpowiedzialności spoczywa na tym członku zarządu. Zasadę tę potwierdza ugruntowana linia orzecznicza np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 03.09.2013 r. sygn. akt I SA/Gd 1420/12 zgodnie z którym "należy podkreślić, iż w orzeczeniu o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. organ podatkowy jest zobowiązany wskazać jedynie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, gdyż ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu". Tymczasem z akt sprawy wynika, iż skarżący nie podjął skutecznych prób wykazania, że zaistniała którakolwiek z przesłanek egzoneracyjnych. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał zatem istnienia przesłanek uwalniających od odpowiedzialności za zobowiązania spółki. W tym miejscu należy odnieść się do zarzutów skarżącego związanych z wydaniem przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowienia z dnia 28 kwietnia 2015 r., nr [...] oddalającego wnioski dowodowego skarżącego. Sąd podkreśla, że stosownie do treści art. 187 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej organ podatkowy jest zobowiązany do zgromadzenia dowodów w takim zakresie w jakim jest to niezbędne do ustalenia stanu faktycznego. Oznacza to, że jeżeli organ podatkowy, na podstawie zebranych w toku postępowania dowodów, może dokonać niebudzącego wątpliwości ustalenia stanu faktycznego, wówczas dalsze prowadzenie postępowania dowodowego nie jest zasadne. Tym samym organ podatkowy, na podstawie art. 188 Ordynacji podatkowej, nie jest zobowiązany do uwzględniania wszystkich wniosków dowodowych strony postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt IFSK 1223/10). Przesłanka nieuwzględnienia żądania strony pojawia się wówczas, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności niemające znaczenia dla sprawy. O tym, czy żądany przez stronę dowód ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, decyduje treść normy prawa materialnego, determinująca zakres koniecznych dla jej zastosowania ustaleń faktycznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2007 r., sygn. akt II FSK 1032/06). Ocenia to wyłącznie organ podatkowy, zaś ocena tego organu podlega kontroli instancyjnej i sądowej. Oceniając postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 kwietnia 2015r. w tak określonych ramach Sąd doszedł do przekonania, że odpowiada ono prawu. Wnioski dowodowe zostały zgłoszone przez skarżącego głównie na okoliczność braku podstaw do składania wniosku o ogłoszenie upadłości spółki w czasie kiedy skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu przedmiotowej spółki. W ocenie Sądu organ podatkowy wydając kwestionowane postanowienie miał podstawy do przyjęcia, że okoliczności te nie mają znaczenia dla sprawy albowiem wniosek o ogłoszenie upadłości nie został w ogóle wniesiony, przez co brak jest podstaw do rozważań o "właściwym czasie" do jego zgłoszenia. Natomiast w kwestii przesłanki wynikającej z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej, Sąd stwierdza, że nie było podstaw do badania kwestii braku zawinienia skarżącego w niezgłoszeniu upadłości spółki albowiem zaległości podatkowe spółki wynikały z deklaracji podatkowych (nie z decyzji wymiarowych wydanych w późniejszym czasie). W związku z tym skarżący jako prezes zarządu wiedział o zobowiązaniach spółki, które nie zostały uregulowane w czasie kiedy sprawował on funkcję prezesa zarządu. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny przez niewypłacalność rozumie się niewykonywanie przez dłużnika ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, co stwarza podstawę ogłoszenia w stosunku do niego upadłości (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 29.01.2008 r., sygn. akt I SA/Lu 717/07). Tym samym nie może mieć znaczenia dla sprawy ustalenie w jakiej kondycji finansowej była spółka w czasie sprawowania przez skarżącego funkcji prezesa zarządu, a już w tym czasie nie regulowano bieżących zobowiązań zadeklarowanych przez Spółkę. W ocenie Sądu organ podstawy słusznie ustalił, że w sprawie nie zaistniała również przesłanka z art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, tj. skarżący nie wskazał majątku spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Materiał dowodowy sprawy jednoznacznie wskazuje, że składniki majątkowe wymienione przez skarżącego (wierzytelność wobec M. Sp. z o.o., kapitał zakładowy spółki w wys. 100 000 zł, samochód ciężarowy, mechaniczna giętarka, nożyce do stali zbrojeniowej kilka pakamer oraz elektronarzędzi) nie potwierdzają rzeczywistego stanu majątku spółki, który był przedmiotem badania zarówno przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, jak również Komornika Sądowego, gdzie uznano egzekucję za bezskuteczną. Dokonano zatem ustaleń, iż nie istnieje możliwość zaspokojenia z tej wierzytelności. Właściwie przy tym uzasadniono, iż nie wystarczy powołać się na okoliczność, iż istnieje mienie, z którego możliwa jest egzekucja, bowiem ta egzekucja musi być możliwa i efektywna. Sąd nie podziela także zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji szeregu zasad postępowania określonych w Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe w sposób wnikliwy i kompleksowy zebrały i oceniły całość materiału dowodowego, przy czym zapadłe rozstrzygnięcie nie nosi znamion dowolności albowiem znajduje oparcie w zebranym materiale dowodowym oraz zasadach logicznego myślenia. Sąd nie dopatrzył się także żadnych uchybień w samym kontrolowanym akcie. Decyzja zawiera wszelkie wymagane prawem elementy, a jej obszerne i skrupulatne uzasadnienie w pełni odpowiada wymogom art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło