I SA/Kr 933/19
WyrokWSA w Krakowie2019-12-16
Skład orzekający: WSA Waldemar Michaldo, WSA Inga Gołowska, WSA Stanisław Grzeszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba niebędąca stroną postępowania podatkowego może żądać udostępnienia dokumentów objętych tajemnicą skarbową?Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie udostępnienia dokumentów, ponieważ wnioskodawczyni nie posiadała statusu strony w rozumieniu Ordynacji podatkowej. Tylko strona postępowania ma prawo wglądu do akt sprawy, sporządzania z nich notatek, odpisów oraz kopii, a także żądania uwierzytelnienia tych dokumentów. Udostępnienie dokumentów objętych tajemnicą skarbową osobie nieuprawnionej stanowiłoby naruszenie przepisów prawa.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni B. O., będąca współwłaścicielką lokalu w budynku wspólnoty mieszkaniowej, zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o wydanie nieuwierzytelnionych kserokopii dokumentów rejestracyjnych wspólnoty. Naczelnik odmówił wszczęcia postępowania, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Organ uznał, że wnioskodawczyni nie jest stroną postępowania, a dokumenty są objęte tajemnicą skarbową. Wnioskodawczyni zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym kwestionując legalność dokumentów stanowiących podstawę decyzji organu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Waldemar Michaldo Sędziowie: WSA Inga Gołowska (spr.) WSA Stanisław Grzeszek Protokolant: specjalista Bożena Piątek po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi B. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania - skargę oddala -
I.
Zaskarżonym postanowieniem z 30 maja 2019r. nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. po rozpatrzeniu zażalenia B. O. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z 18 marca 2019r. nr [...] 7.55.2019 odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wydania nieuwierzytelnionych kserokopii dokumentów rejestracyjnych Wspólnoty [...] przy ul. [...] w C., działając na podstawie art. 233§1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U z 2019r. poz. 900 ze zm. dalej-O.p.)-utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Jak wynika z zaskarżonego postanowienia i akt administracyjnych sprawy w dniu 6 marca 2019r. zostało złożone w organie I instancji pismo przez B. O. w sprawie wydania nieuwierzytelnionych kopii: decyzji o nadaniu nr NIP dla Wspólnoty [...] przy ul. [...] w C., zgłoszenia stanowiącego podstawę wydania w/w decyzji (z załącznikami w tym upoważnieniem osoby składającej zgłoszenie do występowania w imieniu Wspólnoty), zgłoszenia NIP-2). Wnioskodawczyni jest właścicielem lokalu nr [...] położonym w budynku przy ul. [...] w C. i jako współwłaściciel zarządzający tą nieruchomością wniosła o wydanie tych dokumentów.
Organ I instancji, postanowieniem z 18 marca 2019r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania wnioskowanych dokumentów.
Wnioskodawczyni złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając naruszenie:
-art. 120, art. 121, art. 122, art.123, art.125 i art. 178 O.p. poprzez nienależyte zbadanie sprawy, wydanie rozstrzygnięcia na podstawie nieistniejących dokumentów, niestosowanie obowiązujących przepisów prawa, przewlekłe załatwianie wniosku z 27 lutego 2019r. w sprawie wydania nieuwierzytelnionych kserokopii dokumentów dotyczących ww Wspólnoty,
-art. 32 Konstytucji RP poprzez przyznania prawa do wglądu i uzyskania dokumentów przedmiotowej Wspólnoty wyłącznie jednemu spośród pięciu współwłaścicieli tj. Zarządowi Budynków w C. Sp. z o.o. przy jednoczesnym pozbawieniu tego prawa wnioskodawcy oraz pozostałych współwłaścicieli w sytuacji braku posiadania przez Urząd Skarbowy umowy zawartej w formie aktu notarialnego powierzającej zarząd przedmiotową nieruchomości wspólna ww Spółce,
-art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali oraz art. 73§2 Kodeksu cywilnego poprzez uznanie umowy nie posiadającej formy aktu notarialnego za podstawę do występowania w Urzędzie Skarbowym w imieniu ww. Wspólnoty,
-art. 199-209 Kodeksu cywilnego poprzez uniemożliwienie Wnioskodawcy sprawowania zarządu właścicielskiego w sytuacji gdy zgodnie z wynikającym z KW nr [...] wnioskodawca jest właścicielem lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w C., przy jednoczesnej współwłasności w częściach wspólnych tegoż budynku wraz z udziałem w gruncie, mimo, że zgodnie z art. 178 O.p. wnioskodawca posiada prawa strony w zakresie wglądu i uzyskania kserokopii dokumentów wspólnoty, o których mowa we wniosku z 27 lutego 2019r.
Wnioskodawczyni wniosła o dopuszczenie dowodów: uchwały nr 6/2002 Wspólnoty [...] przy ul. [...] z 25 czerwca 2002r. na okoliczność potwierdzenia, że uchwała przywołana w uzasadnieniu skarżonego postanowienia nie istnieje, KRS spółki Zarząd [...] Sp. z o.o. na okoliczność potwierdzenia, że w dniu 25 czerwca 2002r. tj. w dniu podejmowania ,,uchwały nr 6/2002" spółka, której powierzono zarządzanie nieruchomością przy ul. [...] w C. nie istniała, wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z 12 stycznia 2016r. sygn. akt: I Aca 1614/05 na okoliczność bezspornego potwierdzenia, że w dniu 15 lipca 2002r. zawarta została umowa spółki Zarząd [...] w C. Spółka z o.o. a więc Spółka ta nie istniała w dniu podejmowania ,,uchwały nr 6/2002" a także na okoliczność potwierdzenia faktu, że ww Spółka w przeszłości działała już na szkodę osób trzecich (dotyczyło to Gminy C.), umowy nr [...] o zarządzanie-administrowanie nieruchomością wspólną z 7 marca 2004r. na okoliczność potwierdzenia, że umowa ta nie została zawarta, ponieważ, zawiera ona ustalenia dotyczące czynności przekraczających zwykły zarząd, co wymagało zgody wszystkich współwłaścicieli, a co nie zostało w przedmiotowej sprawie (m.in. z faktu, że część współwłaścicieli nie żyła), kopii aktu zgonu J. K. z 14 maja 2003r., żona W. K. zmarła 4 kwietnia 2001r. na okoliczność potwierdzenia, że właściciele lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w C. nie żyli w dniu 7 marca 2004r. tj. w dniu zawarcia umowy [...] a co za tym idzie nie mogli zawrzeć umowy.
Organ odwoławczy w pisemnych motywach postanowienia wskazał, że zgodnie z art. 129 O.p. postępowanie podatkowe jest jawne wyłącznie dla stron a art. 178§1 O.p. stanowi, że strona ma prawo wglądu do akt sprawy, sporządzania z nich notatek, odpisów oraz sporządzania kopii przy wykorzystaniu własnych przenośnych urządzeń. Przepisy ustawy Ordynacja podatkowa normują zasadę jawności akt postępowania dla stron. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni nie posiada statusu strony w postępowaniu w sprawie nadania numeru identyfikacji podatkowej dla Wspólnoty [...] przy ul. [...] w C.. Wnioskodawczyni nie posiada również umocowania do reprezentowania strony.
Oznacza to, że jako osoba wnosząca podanie nie jest stroną a to stanowi przeszkodę do prowadzenia postępowania zatem Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. zasadnie odmówił wszczęcia postępowania.
Dodatkowo organ zaznaczył, że zgodnie z art. 293§1 O.p. indywidualne dane zawarte w deklaracjach oraz innych dokumentach składanych przez podatników są objęte tajemnica skarbową, podobnie dane zawarte w aktach postępowania podatkowego objęte są tajemnicą skarbową. Przedmiotowe akta sprawy mogą być udostępnione sądowi, prokuratorowi, upoważnionemu pisemnie przez prokuratora funkcjonariuszom Policji, ABW, Straży Granicznej, CBA w związku z toczącym się postępowaniem.
Ustosunkowując się do poszczególnych zarzutów zawartych w zażaleniu organ odwoławczy nie podzielił ich wskazując, że nie doszło do naruszenia zasad ogólnych prowadzonego postępowania. Postępowanie nie było też prowadzone w sposób przewlekły bowiem wniosek złożony w dniu 6 marca 2019r. na sali obsługi US w C. został załatwiony bez zbędnej zwłoki w przeciągu 12 dni kalendarzowych, przy zachowaniu reżimu narzuconego przez art. 139§1 O.p.
Nie naruszono tez art. 32 Konstytucji RP bowiem stroną w sprawie jest Wspólnota [...] przy ul. [...] w C. a nie B. O.. Wspólnota ta przekazała prawa i obowiązki w zakresie zarządzania i administrowania nieruchomością Zarządowi Budynków w C..
Odnosząc się do zarzutów dotyczących wadliwości uchwał, organ wskazał, iż organy podatkowe nie posiadają kompetencji do oceny tych uchwał. Kwestie prawidłowości ustanowienia zarządu, wyboru reprezentanta podlegają badaniu przez sąd. Każdy właściciel lokalu ma prawo skarżenia uchwał wspólnoty do sądu. Współlokator ma prawo zwrócić się do reprezentanta o udostępnienie mu dokumentów.
II.
W skardze do Sądu na ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. złożyła B. O. zarzucając naruszenie:
1). przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018.2096 t.j. z 2018.11.05), art. 77§1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw z art. 28 k.p.a. i art. 107§3 k.p.a. poprzez brak należytego i wystarczającego przeprowadzenia postępowania dowodowego w niniejszej sprawie oraz brak wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności polegające na błędnym ustaleniu, że skarżąca nie jest stroną w przedmiotowej sprawie oraz, że Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...] przekazała prawa i obowiązki w zakresie zarządzania i administrowania nieruchomością Zarządowi Budynków w C. Sp. z o.o.,
2). przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie swobodnej oceny materiału dowodowego i nieuwzględnienie faktu, że: skarżąca jest stroną w przedmiotowej sprawie, brak aktu notarialnego oraz stosownego wpisu w księdze wieczystej nieruchomości stanowiącej własność przedmiotowej Wspólnoty oraz w księgach poszczególnych lokali w tym lokalu nr [...] stanowiącego własność skarżącej (działka ew. nr [...] położona w C. przy ul. [...] KW [...] lokal nr [...] KW nr [...]) potwierdzających powierzenie zarządu nieruchomością wspólną Zarządowi Budynków w C. Sp. z o.o. oraz zarząd nieruchomością stanowiącą własność ww Wspólnoty, sprawowany jest zgodnie z uregulowaniami art. 199-209 Kodeksu cywilnego tj. tzw. zarząd bezpośredni (zarząd właścicielski) co wynika z wniosku skarżącej z 27 lutego 2019r.,
3). przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 120, art. 121, art. 122, art. 123 oraz art. 178 O.p. poprzez nienależyte zbadanie sprawy, wydanie i uzasadnienie rozstrzygnięcia na podstawie fałszywych (nieistniejących) dokumentów, niestosowanie obowiązujących przepisów prawa materialnego, nie wydanie uprawnionej stronie nieuwierzytelnionych kserokopii dokumentów dotyczących przedmiotowej Wspólnoty, mimo złożenia prze tę stronę wniosku z 27 lutego 2019r. spełniającego wymogi formalne i prawne,
4). prawa materialnego tj. art. 199-209 Kodeksu cywilnego poprzez uniemożliwienie skarżącej sprawowania zarządu właścicielskiego w sytuacji gdy jest ona właścicielem lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w C. przy jednoczesnej współwłasności w częściach wspólnych tegoż budynku wraz z udziałem w gruncie i tym samym zgodnie z art. 178 O.p. posiada prawa strony w zakresie wglądu i uzyskania kserokopii dokumentów przedmiotowej Wspólnoty o których mowa we wniosku z 27 lutego 2019r.,
5). prawa materialnego tj. art. 18 pkt 1 ustawy o własności lokali oraz art. 73§2 Kodeksu cywilnego poprzez uznanie dokumentu pn. ,,Umowa nr [...] o zarządzanie-administrowanie nieruchomością wspólną" z 7 marca 2004r. nie posiadającego formy aktu notarialnego za podstawę ustalenia stanu faktycznego i prawnego w zakresie zarządzania przedmiotową nieruchomością,
6). prawa materialnego tj. §120 i §141 Rozporządzenia w sprawie zasad techniki prawodawczej (t. j. Dz. U z 2016r. poz. 283) poprzez stosowanie w obrocie formalno-prawnym i gospodarczym pn. ,,Uchwała nr [...] Wspólnoty [...] przy ul. [...] z 25 czerwca 2002r." który nie spełnia wymogów ww. Rozporządzenia i tym samym nie jest dokumentem legalnym (istniejącym), który może być stosowany w prowadzonych przez organ postępowaniach (w tym w szczególności w celu ustalenia stanu faktycznego lub prawnego w zakresie zarządzania przedmiotową nieruchomością wspólną),
7). prawa materialnego tj. art. 32 Konstytucji RP poprzez nie uzasadnione przyznanie rożnych praw poszczególnym współwłaścicielom przedmiotowej Wspólnoty w tym przyznanie prawa do składania w imieniu Wspólnoty wniosków do organu oraz wglądu i uzyskania dokumentów, wyłącznie jednemu z 5-ciu współwłaścicieli tj. Zarządowi [...] w C. Sp. z o.o. przy jednoczesnym pozbawieniu takiego prawa skarżącej oraz innych współwłaścicieli w sytuacji braku posiadania przez organ dowodów (dokumentów) potwierdzających przekazanie zarządu przedmiotową nieruchomością wspólna ww. Spółce.
Z uwagi na powyższe wniesiono na podstawie art. 145§1 pkt 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i o uchylenie w całości postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. nr [...] z 18 marca 2019r. Wniesiono o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w niniejszej sprawie wg norm przepisanych.
Skarżąca wniosła także o dopuszczenie dowodów z dokumentów: Uchwały nr 6/2002 Wspólnoty [...] przy ul. [...] z 25 czerwca 2002r. na okoliczność potwierdzenia, że ww dokument (przywołany w uzasadnieniu skarżonego postanowienia) nie stanowi uchwały w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa oraz nie istnieje (i nigdy nie istniała) w obowiązującym porządku prawnym, s.1 i 2 z KRS spółki Zarząd [...] w C. Sp. z o.o. na okoliczność potwierdzenia, że w dniu 25 czerwca 2002r. tj. w dniu podejmowania ww uchwały nr [...] spółka której zgodnie z treścią dokumentu powierzono zarządzanie nieruchomością [...] w C. nie istniała, wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z 12 stycznia 2006r. sygn. akt: I Aca [...] na okoliczność bezspornego potwierdzenia, że w dniu 15 lipca 2002r. zawarta została umowa spółki Zarządu Budynków w C. Spółka z o.o. a więc spółka ta nie istniała w dniu podejmowania uchwały nr [...] a także na okoliczność potwierdzenia faktu, że ww spółka w przeszłości działała już na szkodę osób trzecich (dotyczyło to Gminy C.), dokumentu pn. umowa nr [...] o zarządzanie-administrowanie nieruchomością wspólną z 7 marca 2002r. na okoliczność potwierdzenia, że umowa ta nie została zawarta ponieważ zawiera ona ustalenia dotyczące czynności przekraczających zwykły zarząd co wymagało zgody wszystkich współwłaścicieli a co nie zaistniało w przedmiotowej sprawie (m.in. z uwagi na fakt, ze część współwłaścicieli nie żyła), kopia aktu zgonu J. K. zmarłego jako wdowiec w dniu 14 maja 2003r. (żona W. K. zmarła w dniu 4 kwietnia 2001r. ) na okoliczność potwierdzenia, że ww właściciele lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w C. nie żyli w dniu 7 marca 2004r. tj. w dniu zawierania Umowy nr [...] a co za tym idzie nie mogli zawrzeć umowy.
Uzasadniając skargę jej autor wskazał, że rozstrzygnięci organu dokonane zostało na podstawie niczym niepopartych przypuszczeń co potwierdza treść uzasadnienia skarżonego postanowienia. Zdaniem skarżącej uchwała nr [...] nie jest uchwałą a jego wadę prawną potwierdził wyrok Sądu Apelacyjnego w K. z 12 stycznia 2006r. sygn. akt: I Aca [...]. Zawarcie umowy o powierzenie zarządu nieruchomością wspólną bez zachowania wymogu aktu notarialnego powoduje, że czynność prawna będąca przedmiotem umowy jest nieważna. Organ powinien wezwać spółkę do przedłożenia aktu notarialnego. Umowa jest więc dokumentem nielegalnym. Organ nie dysponuje żadnym dokumentem potwierdzającym, że Wspólnota przekazała zarządzanie i administrowanie Zarządowi Budynków w C.. Odmowa dostępu do dokumentów rodzi uzasadnione podejrzenie, że przy wydawaniu decyzji o nadaniu nr NIP organ podatkowy nie udostępnił wszystkim współwłaścicielom przedmiotowej nieruchomości czynnego udziału w sprawie.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację wyrażoną w sprawie.
Skarżąca w piśmie procesowym z 27 sierpnia 2019r. ustosunkowała się do stanowiska organu odwoławczego zawartym w odpowiedzi na skargę, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
III.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie zaś do treści art. 3§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. dalej-p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (art. 134 1 p.p.s.a.).
Przepis art. 3§2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tym miejscu wymaga jednak podkreślenia, że w świetle art. 134§1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (zob. w tym zakresie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 października 2005r., sygn. akt: FSK 2326/04-CBOSA). Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd, podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145§1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145§1 pkt. 2 p.p.s.a.).
Należy również zaznaczyć, że zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oznacza to, że w przypadku skarg na tego rodzaju postanowienia, skierowanie ich do rozpoznania w przywołanym trybie nie zostało uzależnione od stosownego wniosku strony w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe, na tej właśnie podstawie, Sąd rozpoznał przedmiotową skargę w trybie uproszczonym.
Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie a kontrolowane postanowienie jest zgodne z prawem. Sąd podziela ustalenia stanu faktycznego podjęte przez kontrolowany organ. Kontrolowany organ zdaniem Sądu dokonał prawidłowego aktu stosowania prawa.
Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. w którym utrzymano w mocy postanowienie organu I instancji w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania nieuwierzytelnionych kserokopii dokumentów rejestracyjnych Wspólnoty [...] budynku położonego w C. przy ul. [...].
Za podstawę rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K.
Istota sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organy podatkowe w sposób uprawniony na podstawie art. 165a O.p. odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie.
Materialnoprawną podstawą wydanego rozstrzygnięcia był art. 165a§1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2019r., poz. 900 ze zm.) zgodnie z którym, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Wyjaśnić należy w tym miejscu, że pojęcie strony w postępowaniu podatkowym określają przepisy art. 133§1-§3 O.p. Zgodnie z art. 133§1 O.p. stroną postępowania jest: podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoba trzecia, o której mowa w art. 110-117c O.p. która z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Instytucja strony postępowania została oparta na interesie prawnym bezpośrednio odnoszącym się do sfery prawnej danego podmiotu, który legitymuje ten konkretny podmiot do przypisania mu przymiotu strony w konkretnym postępowaniu. Jak podkreśla się w orzecznictwie z faktu, że w art. 133§1 O.p. wymieniono jako potencjalne strony w postępowaniu podatkowym podatników, płatników, inkasentów lub ich następców prawnych, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117 O.p., nie można wyprowadzać wniosku, że w każdym z postępowań podatkowych prowadzonych wobec jednej kategorii podmiotów, wymienionych w tym przepisie, mogą brać udział osoby czy jednostki zaliczane do innej kategorii podmiotów. Każda z tych osób czy jednostek nabywa status strony w postępowaniu, w którym wobec niej konkretyzują się prawa lub obowiązki wynikające z przepisów prawa podatkowego (por. wyrok NSA z 3 lutego 2006r., sygn. akt: I FSK 504/05-CBOSA).
Art. 165a O.p. wprowadza podział postępowania wszczynanego na żądanie (wniosek) strony na dwie fazy: fazę wstępną i fazę zasadniczą. Unormowanie to służy usprawnieniu procedowania przez organy podatkowe, jak również uwzględnia zasad ekonomiki postępowania wyrażone w art. 125§1 O.p.
Jeżeli wstępna analiza wniosku prowadzi do stwierdzenia, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania, to postępowanie podatkowe zakończone jest w fazie wstępnej. W takim przypadku brak jest podstaw do prowadzenia całego postępowania podatkowego – w fazie zasadniczej (postępowania głównego). Taka właśnie sytuacja miała miejsce w tej sprawie, strona skarżąca nie posiadała przymiotu strony postępowania podatkowego.
Kwestię stwierdzenia czy strona skarżąca posiada przymiot strony postępowania zapoczątkowanego wnioskiem z 27 lutego 2019r. złożonym do organu I instancji w dniu 6 marca 2019r. w przedmiocie udostępnienia dokumentów dotyczących Wspólnoty Mieszkaniowej, organ ocenił w świetle powołanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przepisów Ordynacji podatkowej a ocena ta zdaniem Sądu jest zasadna.
Organ podatkowy rozpoznając wniosek skarżącej miał bowiem na uwadze istotną w tej sprawie okoliczność a mianowicie to, że wnioskodawczyni nie jest stroną zatem nie można jej udostępnić akta sprawy. Tylko bowiem strona może przeglądać te akta oraz sporządzać z nich notatki, kopie lub odpisy (art. 178§1 O.p.). Może też żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów (art. 178§3 O.p.).
Co więcej, organ podatkowy jest zobowiązany zweryfikować czy złożony wniosek rzeczywiście pochodzi od strony bowiem indywidualne dane zawarte w deklaracjach oraz innych dokumentach składanych przez podatników, płatników lub inkasentów objęte są tajemnicą skarbową (art. 293§1 O.p.) a kto będąc obowiązany do zachowania tajemnicy skarbowej ujawnia informacje objęte tą tajemnicą podlega karze pozbawienia wolności do lat 5 (art. 306§1 O.p.).
Jak wynika z akt sprawy, Zarząd [...] w C. przejął od Wspólnoty [...] nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] zarządzanie ta nieruchomością z prawem występowania w imieniu Wspólnoty przed Urzędem Skarbowym (co wynika z §3 uchwały nr 6/2002 Wspólnoty [...]) a w oparciu o umowę nr [...] z 17 marca 2004r. tj. §7 pkt 3 do reprezentowania wWspólnoty przed wszystkimi urzędami.
Zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 ustawy z 24 czerwca 1994r. o własności lokali (tekst jedn. Dz. U z 2019r. poz. 737 ze zm.), właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd nieruchomością wspólną osobie fizycznej albo prawnej. Jak podnosi się w doktrynie prawa "określenie "powierzenie zarządu osobie fizycznej lub prawnej" należy rozumieć w ten sposób, że jest to w istocie powierzenie administrowania nieruchomością wspólną, a w tym zakresie wykonywanie czynności tzw. zwykłego zarządu rzeczą wspólną" (por. G. Bieniek, Z. Marmaj "Własność lokali. Komentarz", Warszawa 2005, s. 126).
Oznacza to, że w przypadku powierzenia czynności zarządzania i administrowania podmiotowi trzeciemu (w tym przypadku osobie trzeciej-spółce zajmującej się zarządzaniem budynkami) to ten podmiot działający imieniem Wspólnoty Mieszkaniowej jest uprawniony do złożenia wniosku o udostępnienie dokumentów.
Organ podatkowy nie mógł zatem zrealizować wniosku i udostępnić skarżącej dokumentów o które wnioskowała bowiem nie jest ona stroną postępowania.
Ustosunkowując się do poszczególnych zarzutów sformułowanych w skardze godzi się zauważyć, że Sąd administracyjny nie ma uprawnień do badania czy umowy i uchwały podejmowane przez Wspólnotę były prawidłowe, czy są legalne i czy istnieją. Sąd nie jest też władny do oceny działania Zarządu [...] w C.. Kwestie te należą do właściwości sądów powszechnych (sądu cywilnego) i skarżąca ma prawo do podważania prawdziwości, legalności tych dokumentów przed sądem cywilnym. Z tego powodu sąd nie mógł się odnieść do zarzutów naruszenia art. 73§2, art. 199-209 Kodeksu cywilnego. Podobnie Sąd nie był właściwy do oceny naruszenia tj. §120 i §141 Rozporządzenia w sprawie zasad techniki prawodawczej (t. j. Dz. U z 2016r. poz. 283) gdyż nie leży to w jego kompetencjach.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego należy wskazać, że organy podatkowe nie stosują tych przepisów lecz przepisy Ordynacji podatkowej wobec czego nie mogły ich naruszyć.
Niezasadny był także zarzut naruszenia art. 32 Konstytucji RP albowiem organ podatkowy nie różnicował podmiotów uprawnionych do uzyskania informacji z akt podatkowych lecz działając zgodnie z art. 133, art. 178 i art. 293§1 O.p. zbadał czy skarżąca ma prawo do pozyskania informacji objętych tajemnicą skarbową.
Ustosunkowując się do wniosków dowodowych skarżącej należy wskazać, że Sąd oddalił te wnioski bowiem wnioskowane dokumenty znajdują się już w aktach administracyjnych sprawy a Sąd działając na podstawie art. 133 p.p.s.a. zapoznał się z ich treścią przed wydaniem rozstrzygnięcia.
Skład orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela przedstawioną przez organ odwoławczy argumentację i słuszność zajętego w sprawie stanowiska.
W kontekście powyższego w ocenie Sądu w składzie orzekającym w sprawie, organ podatkowy prawidłowo zastosował art. 165a§1 O.p. wydając postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Podsumowując, przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonego postanowienia w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że postanowienie to jest zgodne z prawem, nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych, ani też przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotnym wpływ na wynik sprawy.
Zatem, zważywszy powyższe, Sąd w oparciu o przepis art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm.), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło