I SA/Kr 957/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 9 września 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. L. C. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 09.04.2009r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności J. L. C. jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe "P" sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w K. w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2002r. , za okres od stycznia do grudnia 2003r. , z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2002r. i 2003r. wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego, oraz z tytułu odsetek za zwłokę od zaniżonych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za 2002r. i 2003r. wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 44 582 579,87 zł. postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych ponad kwotę 400 zł. 2. w pozostałej części wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J.L.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 09.04.2009r. nr [...], w przedmiocie odpowiedzialności J.L.C jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe "P" sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w Krakowie w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2002r. , za okres od stycznia do grudnia 2003r. , z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2002r. i 2003r. wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego, oraz z tytułu odsetek za zwłokę od zaniżonych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za 2002r. i 2003r. wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 44 582 579,87 zł. Jak wynika z uzasadnienia wniosku , "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów J.L.C jest po rozwodzie, który orzeczono wyrokiem Sądu Okręgowego w K., XI Wydział Cywilno – Rodzinny dnia [...].12.2007r. (sygn. akt [...]). Mieszka w mieszkaniu rodziców , które jest ich własnością . Zatrudniony jest na podstawie umowy o pracę w ‘A" sp. z o.o. i otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 954,96 zł. miesięcznie, netto. W roku 2008r uzyskał dochód w wysokości 10 147,50 zł. Posiada konto w [...] Bank Polski S.A. , którego saldo na dzień 01.07.2009r. wynosiło – 748,14 zł. Jego comiesięczne wydatki obejmują : ratę kredytu ok. 400 zł. , koszty utrzymania ok. 500 zł. Na podstawie wyżej wymienionego orzeczenia zasądzone zostały alimenty na rzecz córek strony skarżącej: H. i Z. C. w wysokości po 700 zł. na rzecz każdej z nich. J.L.C nie wywiązywał się jednak z nałożonego na niego obowiązku alimentacyjnego . W związku z tym wszczęte zostało przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla K. Strona skarżąca jest współwłaścicielem (wraz z byłą żoną M. C.) działki o pow. 8 a położonej w B. pow. wielicki. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej zasługuje tylko w części na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.(por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84) Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) Sytuacja finansowa strony skarżącej nie ma znamion wyjątkowości. Nie daje też w ocenie orzecznika podstaw do zwolnienia od kosztów sądowych w całości. J.L.C pracuje i uzyskuje stały miesięczny dochód. Jest w stanie spłacać raty kredytu w wysokości 400 zł. Podkreślić natomiast trzeba , iż zobowiązania cywilnoprawne nie mogą mieć pierwszeństwa przed należnościami na rzecz Skarbu Państwa z tytułu kosztów sądowych. Z przedłożonych wyciągów z [...] Bank Polski wynika wprawdzie , iż saldo rachunku strony skarżącej jest ujemne to jednak widoczne są na nich oprócz przelewów wynagrodzenia inne wpłaty na konto J.L.C i to przekraczające wartość jego zarobków (dnia [...].04.2009r. wpłata - 1500 zł. , dnia [...].05.2009r. wpłata – 1000 zł. , dnia [...].06.2009r. wpłata – 2000 zł. ) Fakt ten wskazuje, iż strona skarżąca posiada jeszcze inne źródło dochodu lub też oszczędności. Z drugiej jednak strony orzecznik w ocenie zdolności płatniczych J.L.C wziął pod uwagę wysokość wpisu w niniejszej sprawie, który jest bardzo wysoki i wynosi 100 000 zł. W obliczu takiej sumy zarówno zarobki strony skarżącej jak i nawet te dodatkowe przysporzenia finansowe , które wpływały na konto bankowe nie dają możliwości jej uiszczenia przez J.L.C. Wynagrodzenie strony skarżącej wynosi bowiem 954,96 zł. miesięcznie, netto a wysokość w/w przysporzeń oscylowała od 1000 zł do 2000 zł. Biorąc pod uwagę , iż J.L.C zobowiązany jest do płacenia alimentów w łącznej wysokości 1400 zł. miesięcznie kwota pozostająca do jego dyspozycji niewiele więc przekracza uzyskiwane przez niego wynagrodzenie. Stąd też zasadne jest zwolnienie strony skarżącej z kosztów sądowych ponad kwotę 400 zł. Taka suma jest bowiem możliwa do wygospodarowania przez J.L.C o czym świadczą spłacane przez niego raty kredytu. Oddalenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w całości byłoby natomiast w obecnej sytuacji praktycznie zamknięciem "drogi do sądu" dla strony skarżącej, co nie powinno mieć miejsca. W związku z tym , na podstawie art. 244§1 , art.245§3, art. 246§1 pkt 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.