I SA/Kr 986/09
WyrokWSA w Krakowie2009-12-17
Skład orzekający: Inga Gołowska, Piotr Głowacki, Ewa Michna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił uchylenia ostatecznych decyzji określających wysokość zobowiązania podatkowego w VAT, gdy strona powołała się na nowe okoliczności faktyczne i dowody w postaci fikcyjnych faktur i rachunków?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi, uznając, że skarżąca nie wykazała istnienia nowych okoliczności faktycznych ani dowodów uzasadniających wznowienie postępowania podatkowego. Twierdzenia o fikcyjności faktur i rachunków nie zostały uprawdopodobnione, a kwestie takie jak prawo własności nieruchomości czy kondycja psychofizyczna skarżącej nie stanowiły przesłanek wznowienia postępowania w rozumieniu Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Skarżąca M. C. wniosła o wznowienie postępowań podatkowych zakończonych ostatecznymi decyzjami określającymi wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres styczeń, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec 2001 r. Jako podstawę wznowienia podała ujawnienie nowych okoliczności faktycznych i dowodów, twierdząc, że faktury i rachunki, na których oparto decyzje, były fikcyjne. Organy podatkowe odmówiły uchylenia decyzji, uznając brak przesłanek do wznowienia. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargi do WSA w Krakowie.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargi.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 986/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 grudnia 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska, Sędziowie: WSA Piotr Głowacki, WSA Ewa Michna (spr.), Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2009r., spraw ze skarg M. C., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 11 maja 2009 r. Nr[...], nr [...], Nr[...], nr [...], nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za, styczeń, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec 2001 r., - skargi oddala -
Wnioskiem z dnia 4 kwietnia 2008 roku uzupełnionym pismem z dnia 2 czerwca 2008 roku M. C. (zwana dalej "skarżącą") wystąpiła o wznowienie postępowań zakończonych ostateczną decyzjami Urzędu Skarbowego z dnia 15 maja 2003 roku:
- nr [...] określająca wysokość podatku od towarów i usług za styczeń 2001r. w kwocie 236,00 zł,
- nr [...] określająca wysokość podatku od towarów i usług za kwiecień 2001r. w kwocie 303,00 zł,
- nr [...] określająca wysokość podatku od towarów i usług za maj 2001r. w kwocie 79,00 zł,
- nr [...] określająca wysokość podatku od towarów i usług za czerwiec 2001r. w kwocie 613,00 zł,
- nr [...] określająca wysokość podatku od towarów i usług za lipiec 2001r. w kwocie 131,00 zł,
Jako podstawę wznowienia skarżąca podała przede wszystkim fakt ujawnienia nowych okoliczności faktycznych oraz dowodów nieznanych organowi w czasie wydawania decyzji wymiarowych. Stwierdziła bowiem, że faktury oraz rachunki w prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, które były podstawą obliczenia przychodu, przyjętego w tych rozstrzygnięciach miały charakter "pusty", fikcyjny i nie dokumentowały rzeczywistych operacji gospodarczych. Na okoliczność powyższych faktów skarżąca i jej mąż byli gotowi złożyć obszerne wyjaśnienia celem ustalenia prawdziwej wielkości osiąganych przychodów.
Po wydaniu postanowień wznawiających postępowanie w ww. sprawach, kolejnymi pięcioma decyzjami z dnia 6 lutego 2009 roku od nr [...] do nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił uchylenia żądanych decyzji. W uzasadnieniach organ podał, że pierwotne decyzje miały związek z ujawnieniem prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu najmu pokoi gościnnych wraz z wyżywieniem. Organ dodawał, że zobowiązanie podatkowe w decyzjach wymiarowych zostało określone wyłącznie w oparciu o wystawione rachunki (w aktach sprawy znajdowały się rachunki wystawione przez skarżącą, w oparciu o które urząd skarbowy obliczył należny podatek i protokół z kontroli). W dalszej części uzasadnienia organ powołując się na nadzwyczajny charakter trybu wznowieniowego, wskazał, że w rzeczywistości nie zachodzą żadne przesłanki z art. 240 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). W szczególności nie był zasadny argument, dotyczący pojawienia się nowych okoliczności faktycznych lub dowodów istniejących ale nie znanych organowi w momencie wydawania rozważanych decyzji. Skarżąca bowiem nie przedstawiła żadnych dowodów, świadczących, że wystawione przez nią faktury lub rachunki były spreparowane i dokumentowały wirtualne wielkości dochodów z tytułu usług rzeczywiście nie wykonanych. Zdaniem organu twierdzenia skarżącej stanowiły wyłącznie jej niczym nie poparte stanowisko. Dlatego nie można było przyjąć, że w sprawie zaistniały nowe okoliczności faktyczne w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
W odwołaniach z dnia 23 lutego 2009 roku skarżąca domagała się uchylenia ww. decyzji, zarzucając organowi naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, iż wskazana w powołanej normie przesłanka wznowienia nie zachodziła. W swojej argumentacji podniosła, że zarówno ona jak i jej mąż J. C. byli w posiadaniu informacji dotyczących istotnych nowych okoliczności. Okoliczności te dotyczyć miały kluczowych spraw jak statusu własnościowego nieruchomości będącej przedmiotem najmu, faktycznej ilości wynajmowanych pokoi, ustaleń czy kwoty ujęte w rachunkach były kwotami netto czy brutto, ustaleń czy były to tzw. "faktury puste", dramatycznej kondycji psychofizycznej skarżącej i jej rodziny. Dlatego, zdaniem skarżącej, organ winien był przeprowadzić najpierw zgodnie z zaleceniami art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej dowód z wyjaśnień skarżącej oraz zeznań świadka (J. C.), a dopiero później dokonać wartościowania uzyskanych w ten sposób informacji. Zaniechanie doprowadziło do naruszenia art. 122 omawianej ustawy i wydania błędnych decyzji odnośnie odmowy uchylenia rozstrzygnięć.
Po przeprowadzeniu postępowań odwoławczych na skutek wniesionych zarzutów kolejnymi pięcioma decyzjami z dnia 11 maja 2009 roku od nr [...] do nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone decyzje, podzielając w pełni poglądy Naczelnika Urzędu Skarbowego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przede wszystkim podnoszone przez skarżącą "nowe okoliczności" nie były istotne dla sprawy. W szczególności bezspornym w sprawie było, że skarżąca świadczyła usługi najmu z wyżywieniem i wystawiała rachunki dokumentujące tę sprzedaż. Organ uzasadniał przy tym, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych fakt sfałszowania dowodów w sprawie powinien zostać potwierdzony stosownym wyrokiem sądu. W kwestii zarzutów braku przesłuchania na okoliczność czy kwoty na rachunkach były kwotami netto czy brutto, organ odwoławczy odwołując się do art. 15 ust.1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym wskazał, że zastosowany przez Urząd Skarbowy sposób obliczenia należnego zobowiązania podatkowego (obrót pomniejszony o podatek) był prawidłowy. Dodał również, że kondycja psychofizyczna skarżącej i jej rodziny nie stanowiła przesłanki wznowieniowej.
W skargach z dnia 9 czerwca 2009 roku skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonych decyzji, podnosząc naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu powtórzone zostały praktycznie dotychczasowe zarzuty. W ocenie skarżącej jej wyjaśnienia i zeznania jej męża dowiodłyby "nowości" podniesionych w sprawie okoliczności.
Na rozprawie w dniu 17 grudnia 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowił połączyć sprawy wszystkich pięciu skarg ( o dotychczasowych sygnaturach akt I SA/Kr 986, I SA/Kr 987/09, I SA/Kr 988/09, I SA/Kr 989/09 i I SA/Kr 990/09) do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić je pod wspólną sygnatura I SA/Kr 986/09.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Skargi nie mogły zostać uwzględnione.
W pierwszej kolejności w pełni podzielić należy poglądy organów, dotyczące wyjątkowego charakteru postępowania o wznowienie, którego istotę nie stanowi ponowne, całkowite merytoryczne rozpoznanie sprawy, której wznowienia się żąda. W rozważanym trybie organ bada tylko, czy zaistniały przesłanki wymienione w art. 240 § 1 pkt 1 -11 Ordynacji podatkowej i jaki ewentualnie wpływ miały na podstawę rozstrzygnięcia danego aktu administracyjnego.
W niniejszych sprawach skarżąca powołała art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym wznawia się postępowania, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Skarżąca wskazała, że wystawione przez nią faktury i rachunki, na których oparto decyzje wymiarowe, nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych. Dodatkowo skarżąca podnosiła arbitralność przyjęcia przez organy podatkowe, że są to kwoty brutto, wskazywała na fakt, że nieruchomość będąca przedmiotem najmu nie stanowiła jej własności a nadto powoływała się na złą kondycję psychofizyczną swoją i swojej rodziny.
Odnosząc się do powyższych zarzutów należy zauważyć, że pierwotne ustalenia organów zostały oparte na treści wystawionych rachunków. Skarżąca uczestniczyła w pierwotnym postępowaniu wymiarowym i nie kwestionowała tych okoliczności, nigdy też (nawet w toku postępowania wznowieniowego) nie złożyła wniosku o przesłuchanie jako świadków odbiorców tych rachunków. Dopiero na etapie postępowania wznowieniowego, skarżąca twierdziła, że wystawione przez nią rachunki są fikcyjne. Okoliczność ta w żaden sposób nie została chociażby uprawdopodobniona. Należy zauważyć, że na etapie postępowania odwoławczego organ wezwał o przedstawienie dowodów na okoliczność m.in. faktycznej ilości wynajmowanych miejsc noclegowych ale skarżąca dowodziła jedynie pozostałych okoliczności tj. stanu własnościowego oraz stanu zdrowia swojego męża. Organy więc prawidłowo przyjęły, że w żaden sposób nie zostały, chociażby uprawdopodobnione okoliczności sfałszowania lub fikcyjności wystawianych przez skarżącą rachunków.
Odnośnie natomiast pozostałych zarzutów zaznaczyć trzeba, że dla ustalenia obrotu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług z tytułu dzierżawy lub najmu nie jest istotne ustalenie prawa własności przedmiotu tych umów. Ważne jest, kto był ich stroną i w ten sposób uzyskiwał obrót w postaci stosownego czynszu. Do zawarcia tego rodzaju kontraktów bowiem nie jest koniecznym bycie właścicielem przedmiotu najmu lub dzierżawy. Wystarczające jest prawo dysponowania przedmiotem umowy. Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie zawierała w tym zakresie jakiegokolwiek przepisu wprowadzającego odmienne zasady, niż wynikające z ogólnej reguły z art. 659 kodeksu cywilnego. Z treści znajdujących się w aktach rachunków wynikało jednoznacznie, że świadczącym usługi najmu (w części z wyżywieniem) była skarżąca. To samo wynikało z protokołu kontroli dotyczącego spornego okresu. podatku dochodowego za lata 1998 oraz 1999. Wobec czego kwestie prawa własności oraz uczestnictwa innych współwłaścicieli w zakresie przychodów otrzymywanych przez skarżącego nie miały w ogóle znaczenia w sprawie.
Niezasadne były również argumenty dotyczące jakoby błędnego obliczenia podstawy opodatkowania w pierwotnych decyzjach. Skarga sugerowała, że organy arbitralnie przyjęły, że kwoty wykazane w rachunkach były kwotami netto i nie ustaliły czy były to kwoty brutto. Należy jednak zauważyć, że po pierwsze podniesione w tym zakresie argumenty skargi zmierzały do ponownego, merytorycznego rozpatrzenia sprawy, co w świetle art. 240 §1 Ordynacji podatkowej było niedopuszczalne. Po drugie, nawet i w tym przypadku skarżąca nie wskazała w jakim to zakresie został naruszony art. 15 ust. 1 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, w sytuacji gdy organ odwoławczy w zaskarżonych decyzjach uzasadniał z jakich to przyczyn pierwotne decyzje określały podstawę opodatkowania przy przyjęciu kwot wykazanych w rachunkach jako kwoty brutto.
Na pozytywną decyzję o uchyleniu poprzednio wydanych decyzji nie mogła mieć wpływu również rzekomo zła kondycja psychofizyczna skarżącej czy też jej rodziny. Należy zauważyć, że skarżąca ( na skutek wezwania organu) do odwołania przedstawiła dokumentację medyczną z 2006r. - nie przedstawiła natomiast jakichkolwiek dokumentów dotyczących roku 2003 tj. roku, w którym zakończyło się pierwotne postępowanie. Niezasadne były więc argumenty skarg zarzucające organom brak uwzględnienia wpływu stanu zdrowia na realizację prawa do obrony swoich interesów.
Mając na uwadze powyższe Sąd na zasadzie art. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ze względu na bezzasadność skarg orzekł jak w sentencji wyroku.
W omawianych przypadkach Sąd zarządził połączenie spraw do wspólnego ich rozpoznania i rozstrzygnięcia na zasadzie art. 111§2 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ niewątpliwie pozostawały one ze sobą w związku, jako że dotyczyły tego samego żądania (podstawy wznowienia), tej samej skarżącej tyle że różnych decyzji wymiarowych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło