I SA/Kr 986/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) sędzia WSA Grażyna Firek sędzia WSA Agnieszka Jakimowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2016 r. sprawy ze skarg A.G. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 13 czerwca 2016r. [...] i [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne uchyla zaskarżone postanowienia. Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku A. G. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] (590,60 zł) oraz [...] (1602,00 zł) wystawionych w dniu 21.09.2015 r. przez wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego na należność z tytułu podatku od spadków i darowizn. Organ egzekucyjny wszczął w dniu 15.10.2015r. egzekucję do majątku zobowiązanego dokonując zajęcia wierzytelności w "A." sp. jawna D. G., J. G. (zawiadomienie o zajęciu z dnia 9.10.2015 r. nr [...]). A. G. w dniu 22.10.2015 r. odebrał tytuły wykonawcze wraz z zawiadomieniem o zajęciu. Dłużnik zajętej wierzytelności pismem z dnia 26.10.2015 r. powiadomił organ egzekucyjny o istniejącej wierzytelności. Pismem z dnia 26.10.2015 r. zobowiązany złożył zarzuty nieistnienia obowiązku określonego w doręczonych tytułach wykonawczych, braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej u.p.e.a.). Zobowiązany podniósł, że posiada nadpłatę wynikającą z zasądzonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 13.03.2014r. sygn. akt I SA/Łd 1197/13 kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto w dniu 6.10.2015r. zobowiązany dokonał wpłaty pozostałej kwoty za pośrednictwem Poczty Polskiej na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego, a zatem na dzień 23.10.2015r. nie posiadał żadnych zobowiązań w stosunku do urzędu skarbowego. Zarzucił także, że upomnienie wysłane do zobowiązanego nie spełniało wymogów stawianych przez treść art. 15 u.p.e.a. Organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego - o zajęcie stanowiska w kwestii złożonych zarzutów. Postanowieniami z dnia 20.11.2015 r. nr [...] oraz SW/511-24/15-89581 Naczelnik Urzędu Skarbowego wymienione wyżej zarzuty uznał za niezasadne. Rozstrzygnięcia te zostały utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowieniami nr [...] i [...] z dnia 24.02.2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego mając na uwadze ostateczne stanowisko wierzyciela zawarte w postanowieniach z 20.11.2015 r., wydał w dniu 6.04.2016 r. postanowienia nr [...] i [...] uznające za nieuzasadnione zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie w/w. tytułów wykonawczych. Organ egzekucyjny w uzasadnieniu powołał się na rozstrzygnięcia wierzyciela zapadłe w pierwszej i drugiej instancji, gdzie szczegółowo i jednoznacznie wyjaśniono wątpliwości strony. Odnośnie zarzutów zobowiązanego dotyczących art. 33 § 1pkt 1 i pkt 7 u.p.e.a., organ egzekucyjny był związany stanowiskiem wierzyciela. Natomiast odnośnie zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., organ egzekucyjny zauważył, że zarzut niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 ustawy, a w szczególności wymieniony w § 1 pkt 3 jest niezasadny. W części E tytułu wykonawczego (dane dotyczące należności pieniężnych) wskazany został rodzaj należności pieniężnej - podatek od spadków i darowizn, jako podstawa prawna obowiązku - orzeczenie, jego numer i datę wydania. Oznaczono również rodzaj odsetek - odsetki za zwłokę oraz podano stawkę odsetek 8%. Kwota zaległości istniała na dzień wystawienia tytułu wykonawczego. Na postanowienia te zobowiązany złożył zażalenia, podnosząc iż postępowanie egzekucyjne było prowadzone na podstawie decyzji, która została uchylona przez Dyrektora Izby Skarbowej w trybie wznowienia postępowania. Zobowiązany kwestionował także naliczone koszty egzekucyjne, które jego zdaniem, powinny obciążyć wierzyciela. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniami z dnia 13 czerwca 2016r. nr [...] i [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 kpa w związku z art. 17, art. 18, art. 33 w zw. art. 34 oraz art. 23 § 4 pkt 1 u.p.e.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienia. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w świetle art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i pkt 7 wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Mając na uwadze powyższe, organ egzekucyjny nie oceniał zasadności zgłoszonego zarzutu egzekucyjnego strony wymienionego w art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 7 u.p.e.a., co do których wypowiadał się wierzyciel, a jego stanowisko było wiążące dla organu egzekucyjnego. Niemniej wskazano, iż zarzuty, postawione przez zobowiązanego, zostały w sposób wyczerpujący rozpatrzone przez wierzyciela i organ egzekucyjny. Podobnie oceniono kwestię wpływu na ocenę zarzutów ostatecznych decyzji podatkowych. Z kolei zarzut, iż upomnienie wysłane do zobowiązanego nie spełniło wymogów stawianych przez treść art. 15 u.p.e.a., nie wchodzi w zakres zarzutu z art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a., który dotyczy braku upomnienia. Nadto podano, iż wierzyciel w dniu 24.08.2015 r. wystawił upomnienia doręczone zobowiązanemu w dniu 2.09.2015 r. W związku z brakiem wpłaty wierzyciel w dniu 21.09.2015r. wystawił tytuły wykonawcze i przekazał je do realizacji Naczelnikowi Urzędu Skarbowego. Zatem nawet gdyby zobowiązany postawił prawidłowo zarzut z art. 33 § 1 pkt 7, to i tak należałoby go uznać za nieuzasadniony. Tytuł wykonawczy z dnia 21.09.2015r. spełniał wymóg określony w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., bowiem w części E (dane dotyczące należności pieniężnych) tytuł wykonawczy wskazuje rodzaj należności pieniężnej - podatek od spadków i darowizn, jako podstawę prawną obowiązku - orzeczenie, jego numer i datę wydania. Oznaczono również rodzaj odsetek - odsetki za zwłokę oraz podano stawkę odsetek 8%. Kwota zaległości istniała na dzień wystawienia tytułu wykonawczego w określonej tam wysokości. Odpowiadając na argumenty strony dotyczące naliczenia kosztów egzekucyjnych, organ zauważył, że tę kwestię strona mogła podnosić w odrębnym postępowaniu rozpatrywanym w trybie art. 64c § 6a pkt 1 w zw. z art. 64c § 7 u.p.e.a. A. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargi na powyższe postanowienia, zarzucając: - naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji pomimo, iż postanowienie pierwszoinstancyjne winno być uchylone, gdyż Naczelnik Urzędu Skarbowego naruszył treść przepisu art. 34 § 4 u.p.e.a. poprzez nieuznanie zgłoszonych w sprawie przez zobowiązanego zarzutów; - naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 138 § 1 pkt 1 kpa., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji pomimo, iż wierzytelność dochodzona przedmiotowym tytułem wykonawczym nie istnieje, gdyż dłużnik dokonał wpłaty na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu 6.10.2015r., o czym wierzyciel nie poinformował organu egzekucyjnego; - naruszenie norm zawartych w Konstytucji, tj. art. 45 ust. 1 i art. 78, a to poprzez niemożność zaskarżenia postanowień z dnia 24 lutego 2016 r. wydanych przez Dyrektora Izby Skarbowej, utrzymujących w mocy postanowienia z dnia 20 listopada 2015 r. wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w związku z nowelizacją ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dokonaną ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także - naruszenie przepisów postępowania, to jest treści przepisu art. 77 w związku z art. 7 i art. 107 kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to poprzez całkowite pominięcie argumentów skarżącego podniesionych w zarzutach oraz w zażaleniu, oraz braku ustosunkowania się do wszystkich zarzutów stawianych tytułowi egzekucyjnemu, czym została naruszona zasada prawdy obiektywnej, przekroczono zakres uznania administracyjnego oraz nie doszło do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy administracyjnej. W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonych postanowień Dyrektora Izby Skarbowej oraz postanowień z dnia 24 lutego 2016 r. wydanych przez Dyrektora Izby Skarbowej, utrzymujących w mocy postanowienia wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, tj. będących stanowiskiem wierzyciela, co do złożonych zarzutów oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r., poz. 270 - oznaczanej dalej, jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a. skargę oddala. Skargi zasługują na uwzględnienie. Zauważyć należy, iż poddanej sądowej kontroli sprawie przyjmując za nieuzasadnione zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że jest związany stanowiskiem wierzyciela i nie dokonał oceny wpływu na prowadzone postępowanie uiszczonych na rachunek wierzyciela w dniu 6 października 2015r. kwot 620,60 zł i 632,20 zł (k. 31 akt adm.). Wpłaty miały miejsce po wystawieniu spornych tytułów wykonawczych, lecz przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Ponadto skarżony organ, wskazując na związanie stanowiskiem wierzyciela nie dokonał własnej oceny zarzutu braku zaliczenia na poczet spornych egzekwowanych obecnie należności, wskazywanych przez dłużnika kwot przysługujących mu z tytułu zasądzonych kosztów postępowania sądowego. W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienia wymykają się spod kontroli sądu. Wskazać należy, że stanowisko organu winno znaleźć wyraz zarówno w rozstrzygnięciu tj. w postanowieniu, którego sentencja podlega objaśnieniu w uzasadnieniu, ale również poprzez wykazanie okoliczności stanu faktycznego, na których organ się oparł tj. zgromadzonym i przyjętym stanie faktycznym. Zaakcentować trzeba, że wad zaskarżonego rozstrzygnięcia nie może sanować inna aktywność procesowa organu np. w formie późniejszego uzupełniania akt sprawy. Postanowienie - jak to ma miejsce w niniejszej sprawie - kończące postępowanie to akt, z którego strona powinna czerpać pełną, wszechstronną, zgodnie z prawem umotywowaną informację o swej sytuacji prawnej, tak w zakresie prawa procesowego, jak i materialnego. Wobec uchybień skarżonego organu, który nie dokonał własnej oceny powyżej wskazanych okoliczności i niemożności zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowień wierzyciela w związku z nowelizacją p.p.s.a. dokonaną ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie p.p.s.a., skarżący de facto został pozbawiony możliwości rzetelnej oceny swoich zarzutów. Z tych też powodów sąd stanął na stanowisku, iż w sprawie naruszone zostały art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. sąd uchylił zaskarżone postanowienia.