I SA/Kr 998/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Maria Zawadzka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 listopada 2009 r. sprzeciwu D. K. na postanowienie Referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 września 2009 r. zwalniające skarżącą od kosztów sądowych w ¾ części w sprawie skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 kwietnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej skarżącej za zaległości podatkowe J. Sp. z o.o. w J. z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące grudzień 2002 roku i styczeń 2003 roku postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w ¾ części 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek D. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 14 kwietnia 2009 r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej D. K. za zaległości podatkowe J. sp. z o.o. z siedzibą w J. z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2002 r. i styczeń 2003 r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem A. K. i córką K. K.. Córka jest studentką, przebyła udar krwotoczny płata skroniowego lewego. Jej rehabilitacja pochłania znaczne koszty, w których pokrywaniu pomaga rodzina. D. K. od dnia 20 maja 2008 r. pozostaje bez pracy. W roku 2008 osiągnęła dochód w wysokości 4 231 zł. Do maja 2009 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych. Saldo jej konta w Banku P. na dzień 7 sierpnia 2009 r. opiewało na kwotę - 793,49 zł. Obecnie rodzinę utrzymuje mąż prowadzący działalność gospodarczą. Jego dochód z tego tytułu wyniósł w 2008 r. 60 242,30 zł. przy przychodzie wynoszącym 1 447 035,30 zł. Według bilansu aktualnego za okres od dnia 1 stycznia 2009r. do dnia 30 czerwca 2009r. dochód firmy A. K. wyniósł 98 181,82 zł, a za czerwiec 2009 r. 25 891,07 zł. Wartość dostawy towarów i świadczenia usług na terytorium kraju podlegających opodatkowaniem podatkiem VAT za miesiąc czerwiec 2009r. wynosiła natomiast 50 162 zł. Saldo rachunku firmowego w Banku S. na dzień 31 lipca 2009 r. opiewało z kolei na kwotę 221 643,47 zł. Miesięczne koszty utrzymania rodziny obejmują wydatki na: żywność - ok. 600 zł, środki czystości - ok. 80 zł, środki higieniczne - ok. 40 zł, rehabilitację córki - ok. 440 zł, paliwo - ok. 300 zł. Strona skarżąca nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Postanowieniem z dnia 23 września 2009 r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zwolnił skarżącą od kosztów sądowych w ¾ części, a w pozostałym zakresie wniosek oddalił. Orzekający uznał, że wniosek skarżącej zasługiwał na częściowe uwzględnienie albowiem pomimo tego, że skarżąca jest osobą bezrobotną to jej mąż prowadzi działalność gospodarczą, gdzie obrót w czerwcu 2009 r. wyniósł 50 162,13 zł. Orzekający podkreślił, że mimo rozdzielności majątkowej małżonków, prowadzą oni wspólne gospodarstwo domowe, a mąż skarżącej ma obowiązek udzielać jej pomocy. Uwzględniono jednak, że koszty postępowania są wysokie, a tylko mąż skarżącej zarabia na utrzymanie rodziny, przy czym dochody jego firmy znacznie zmalały w porównaniu z 2008 r. Na postanowienie to skarżąca wniosła sprzeciw podnosząc, że jej sytuacja materialna jest bardzo ciężka i nie ma możliwości zgromadzenia środków nawet na częściową opłatę. Skarżąca powołała się także na ciężką chorobę córki i konieczność ponoszenia znacznych kosztów jej leczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002 r. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246 §1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...). Sytuacja finansowa strony skarżącej nie daje w ocenie Sądu podstaw do zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Skarżąca jest osobą bezrobotną jednakże jej mąż, z którym wspólnie prowadzi gospodarstwo domowe uzyskuje dochód. Mąż skarżącej w ramach prowadzonej działalności gospodarczej obraca dużymi sumami (obrót firmy w czerwcu 2009 r. wyniósł 50 162,13 zł.), a jednocześnie w miesiącu czerwcu 2009r. poza kosztami wynagrodzenia i amortyzacji przeznaczył na "pozostałe wydatki" sumę 13 839,93 zł. Zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 23.04.1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (DZ.U. z 1964r. nr 16 poz. 93 z p. zm.) małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej (por. postanowienie NSA z dnia 06.10.2004r., sygn. GZ 71/04 , ONSAiWSA). Dlatego też bez znaczenia w niniejszej sprawie jest fakt, że małżonkowie pozostają w rozdzielności majątkowej. W ocenie Sądu sytuacja majątkowa rodziny nie wskazuje na stan niedostatku, czy ubóstwa, a uiszczenie kosztów w ¼ części nie narazi skarżącej na uszczerbek dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Zwalniając skarżącą od kosztów sadowych w ¾ części Sąd wziął pod uwagę wysokość należnego wpisu, fakt że na utrzymanie rodziny łoży wyłącznie mąż skarżącej, brak możliwości uzyskania przez skarżącą środków koniecznych do utrzymania oraz konieczność ponoszenia znacznych wydatków związanych ze stanem zdrowia córki skarżącej. Stąd też orzekający Sąd stanął na stanowisku, iż zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych w ¾ części będzie rozstrzygnięciem odpowiadającym jej możliwościom finansowym. Nie obciąży ono jej w pełni kosztami związanymi z procesem, co mogłoby spowodować pogorszenie warunków bytowych jej rodziny. W związku z tym, na podstawie art. 244 § 1 , art.245 § 3, art. 246 §1 pkt 2) w zw. z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.