I SAB/Kr 13/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek Sędziowie: WSA Grażyna Firek (spr.) WSA Jarosław Wiśniewski Protokolant: Tomasz Famulski po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lutego 2018 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. w K. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego - skargę oddala - R. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (były wspólnik spółki A. sp. z o.o. sp. komandytowa) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego K. w przedmiocie zwrotu na jej rzecz nadwyżki podatku od towarów i usług, naliczonego nad należnym, wykazanego w deklaracji za miesiąc kwiecień 2017 r., przypadającego jej na podstawie art. 14 ust. 9a w zw. z ust. 9b ustawy o podatku od towarów i usług. W skardze zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 87 ust. 2 w zw. z art. 14 ust. 9a i ust. 9b ustawy o podatku od towarów i usług poprzez rażące przekroczenie terminu do zwrotu wnioskowanej nadwyżki podatku. Skarżąca spółka wniosła o zobowiązanie Naczelnika Urzędu Skarbowego K. do wykonania w terminie 30 dni od dnia wyroku proporcjonalnego zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wykazanej w deklaracji za kwiecień 2017 r., orzeczenie, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelnik Urzędu Skarbowego K. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że sprawa została zakończona w dniu 20 lipca 2017 r., poprzez przekazanie całej wynikającej z deklaracji kwoty na rachunek bankowy komornika w związku z realizacją zajęcia zabezpieczającego. Organ podał, że komornik zajął wierzytelność A. sp. z o.o. sp. komandytowa, powstałą w dniu złożenia deklaracji za kwiecień 2017 r. Nie ma znaczenia to, że wierzytelność przekazano na konto komornika po dacie likwidacji tej spółki, gdyż organ podatkowy był uprawniony do weryfikacji prawidłowości rozliczenia. Jednocześnie w odpowiedzi wskazano, że nie znajduje uzasadnienia twierdzenie, jakoby roszczenie o wypłatę nadwyżki podatku naliczonego przysługiwało wyłącznie byłym wspólnikom spółki. Zaznaczono też, że wspólnikom tym przysługiwało prawo do wniesienia powództwa i żądania zwolnienia zajętej wierzytelności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity : Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm. – dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jak wynika z art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W wypadku niestwierdzenia przewlekłości lub bezczynności organu administracji publicznej sąd skargę oddala, co wynika z art. 151 p.p.s.a. W orzecznictwie wskazuje się, że zarzut bezczynności powinien pojawić się wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania np. decyzji lub innego aktu administracyjnego pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma bowiem na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu i rozstrzygnięcia określonej sprawy administracyjnej. Strona wnosząca do organu administracji publicznej żądanie określonej treści ma prawo domagać się rozstrzygnięcia o jej prawach i obowiązkach na podstawie i w granicach zakreślonych obowiązującymi przepisami prawa, w tym regułami proceduralnymi oraz normami kompetencyjnymi wyznaczającymi zakres właściwości tego organu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2018 r., I OSK 1689/17, Lex nr 2436444). Oceniając, czy organ administracji pozostaje w bezczynności należy zatem stwierdzić, czy organ ten był zobowiązany – i jednocześnie uprawniony – do wydania decyzji albo postanowienia, względnie do dokonania jakiejś czynności materialnotechnicznej. Zwrot podatku naliczonego w oparciu o art. 87 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r. poz. 1221 ze zm., dalej u.p.t.u.) nie wymaga wydania postanowienia ani decyzji, zatem – jeżeli istnieją stosowne przesłanki – organ dokonuje go czynnością materialnotechniczną, czyli po prostu przekazuje odpowiednie środki pieniężne uprawnionemu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2017 r., I FSK 214/16, Lex nr 2419321). Stosownie do art. 14 ust. 9a u.p.t.u. osobom fizycznym, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oraz osobom, które były wspólnikami spółek, o których mowa w ust. 1 pkt 1, w dniu ich rozwiązania, zwanych dalej "byłymi wspólnikami", przysługuje prawo zwrotu różnicy podatku wykazanego w deklaracji podatkowej za okres, w którym odpowiednio te osoby lub spółki były podatnikami zarejestrowanymi jako podatnicy VAT czynni. Zgodnie z art. 14 ust. 9b w przypadku byłych wspólników zwrotu różnicy podatku dokonuje się na podstawie złożonej deklaracji podatkowej wraz z załączonymi do tej deklaracji: 1) umową spółki, aktualną na dzień rozwiązania spółki; 2) wykazem rachunków bankowych byłych wspólników w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub rachunków byłych wspólników w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której są członkami, na które ma być dokonany zwrot różnicy podatku. Zasada, zgodnie z którą podatnik ma prawo do otrzymania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego na należnym nie może zostać uznana za absolutną, tzn. nie sposób wyprowadzić z niej wniosku, że w każdej sytuacji, gdy po stronie podatnika zaistnieje taka nadwyżka, faktycznie otrzyma on jej zwrot. Wykładnia art. 87 ust. 1 i ust. 2 u.p.t.u. nie może być dokonywana z pominięciem innych przepisów, przy czym na uwadze należy mieć zarówno przepisy prawnopodatkowe, jak i normy spoza tej gałęzi prawa. W niniejszej sprawie na przeszkodzie zwrotowi podatku naliczonego stoją: w aspekcie faktycznym przekazanie kwoty nadwyżki, wynikającej ze złożonej deklaracji komornikowi sądowemu, zaś w aspekcie prawnym – art. 743 § 1 oraz 9022 § 1 k.p.c. Z treści art. 9022 § 1 k.p.c., w myśl którego zajęcie wierzytelności z tytułu nadpłaty lub zwrotu podatku w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, z późn. zm.) obejmuje także wierzytelności przyszłe, wynikające z nadpłaty lub zwrotu podatku powstałych w ciągu roku od dnia dokonania zajęcia wprost wynika, że możliwe jest zajęcie wierzytelności z tytułu nadpłaty lub zwrotu podatku. Przepis ten na mocy art. 743 § 1 k.p.c. stosuje się odpowiednio do zabezpieczeń, które podlegają wykonaniu w drodze egzekucji. Jak wynika z akt sprawy, komornik sądowy zabezpieczeniem z dnia 14 marca 2017 r., KM [...] zajął wierzytelność A. sp. z o.o. sp. komandytowa, powstałą w chwili złożenia przez tę spółkę deklaracji za kwiecień 2017 r., w której wykazano nadwyżkę podatku naliczonego. Organ podatkowy, po zweryfikowaniu rozliczenia (do czego upoważniał art. 87 u.p.t.u.) przekazał kwotę tej wierzytelności na konto komornika. Zajęcie wierzytelności stanowiło przeszkodę dla zwrotu kwoty nadwyżki. Organ podatkowy nie miał ani prawnej, ani faktycznej możliwości dokonania tego zwrotu. Zaniechanie czynności materialnotechnicznej nie stanowiło zatem bezczynności, o jakiej mowa w art. 149 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił, za podstawę przyjmując art. 151 p.p.s.a.