I SAB/Kr 19/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Inga Gołowska po rozpoznaniu w dniu 10 września 2018r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. F. na bezczynność Regionalnej Izby Obrachunkowej postanawia: odrzucić skargę. Skarżący A. F. w piśmie z 13 czerwca 2018r. (nadanym w placówce pocztowej 14 czerwca 2018r.) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę "na niewydanie decyzji przez Regionalną Izbę Obrachunkową (...), pomimo obowiązku jej wydania i rozpatrzenia szczegółowo sprawy po względem wymuszeń podatku VAT". Skarżący wyjaśnił dalej w skardze, że sprawa ta dotyczy przetargu na dzierżawę sklepu wielkopowierzchniowego w Z. i doszło w niej do uszczuplenia należności publiczno-finansowych, w ramach zmowy przetargowej. Odpowiadając na skargę Regionalna Izba Obrachunkowa, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o odrzucenie skargi stosownie do art. 58 §1 pkt 6 p.p.s.a. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę, organ administracyjny wskazał i opisał pisma wnoszone przez skarżącego do organu oraz przedstawił swoje stanowisko w tym zakresie. Zdaniem RIO, z uwagi na zakres spraw przypisanych Izbie z mocy ustawy z 7.10.1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych, brak było podstaw do podjęcia wnoszonych przez skarżącego działań. W szczególności wskazano, że Izba nie posiada kompetencji do wydania decyzji w rozumieniu przepisów k.p.a. Nadto organ administracyjny wyjaśnił, że w stosunku do składanych uprzednio przez skarżącego skarg i wniosków, poinformowano skarżącego o braku możliwości wydania oczekiwanych przez niego rozstrzygnięć. Według oceny autora odpowiedzi na skargę, skarga nie mieści się w kategorii spraw rozpoznawanych przez sądy administracyjne, a tym samym winna zostać odrzucona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Przede wszystkim wskazać należy na zakres kognicji sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018r., poz. 1302- zwanej dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (§ 1). W myśl § 2 tego artykułu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017r. poz. 1257 oraz z 2018r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2018r. poz. 800, ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z 16 listopada 2016r. o Krajowej Administracji Skarbowej (tekst jedn. Dz. U. z 2018r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z kolei zgodnie z art. 3§3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Złożenie skargi w przedmiocie nie mieszczącym się we właściwości sądu powoduje jej odrzucenie a limine bez badania dalszych wymogów formalno-merytorycznych. Jak zauważa się w orzecznictwie sądowym, niedopuszczalność z powodu braku właściwości sądu administracyjnego ma miejsce, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądu administracyjnego (art. 3§2, 3 i art. 4 p.p.s.a.) albo została wniesiona w sprawie wyłączonej z zakresu właściwości tego sądu (art. 5 p.p.s.a.) lub też, gdy została wniesiona w sprawie podlegającej kognicji sądu powszechnego (postanowienie NSA z: 10 marca 2006r., II OSK 181/06; 19 października 2011r., II GSK 2076/11, baza orzeczeń NSA). Ponadto wskazać należy na uregulowania Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: k.p.a.) dotyczące skarg wnoszonych przez obywateli, tzw. skarg społecznych na zaniedbania lub nienależyte wykonywanie zadań przez organy administracji albo ich pracowników. Skargę taką, jako odformalizowany środek społecznej kontroli działania administracji publicznej podejmowanej w interesie jednostki lub interesie publicznym, regulują przepisy Działu VIII "Skargi i wnioski" Kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności zgodnie z art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Zgodnie z art. 228 k.p.a. skargi składa się do organów właściwych do ich rozpatrzenia, a właściwe do rozpatrywania skarg organy wylicza przepis art. 229 k.p.a. Zgodnie z nim jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, jest organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności: 1) rady gminy, rady powiatu i sejmiku województwa - wojewoda, a w zakresie spraw finansowych - regionalna izba obrachunkowa; 2) organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego oraz kierowników powiatowych służb, inspekcji, straży i innych jednostek organizacyjnych w sprawach należących do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej - wojewoda lub organ wyższego stopnia; 3) wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 - rada gminy; 4) zarządu powiatu oraz starosty, a także kierowników powiatowych służb, inspekcji, straży i innych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 - rada powiatu; 5) zarządu i marszałka województwa, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 - sejmik województwa; 6) wojewody w sprawach podlegających rozpatrzeniu według kodeksu - właściwy minister, a w innych sprawach - Prezes Rady Ministrów; 7) innego organu administracji rządowej, organu przedsiębiorstwa państwowego lub innej państwowej jednostki organizacyjnej - organ wyższego stopnia lub sprawujący bezpośredni nadzór; 8) ministra - Prezes Rady Ministrów; 8a) konsula - minister właściwy do spraw zagranicznych; 9) organu centralnego i jego kierownika - organ, któremu podlega. Oceniając powyższe uregulowania procedury sądowoadministracyjnej i procedury administracyjnej stwierdzić należy, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w przepisie art. 3 p.p.s.a. W szczególności nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych objętych przepisami wymienionego wyżej Działu VIII k.p.a. Ocena pisma skarżącego z 13 czerwca 2018r. wskazuje, że była to skarga zgłoszona w trybie skarg i wniosków uregulowanych w Dziale VIII k.p.a. Mając na uwadze powołany wyżej art. 3 § 2 p.p.s.a. zwrócić należy uwagę, że kontrola administracji publicznej przez sąd administracyjny obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt. 1-4a tego przepisu. Do skargi powszechnej objętej przepisem Działu VIII K.p.a. wymieniony przepis art. 3 p.p.s.a. nie ma zastosowania. Nadto podzielić należy w pełni argumenty przytoczone przez stronę przeciwną w odpowiedzi na skargę, w szczególności to, że zakres działania RIO uregulowany w ustawie z 7 października 1992r. nie pozwalał temu organowi na podjęcie wnioskowanych przez skarżącego działań, w tym wydanie decyzji w rozumieniu k.p.a. Należy przy tym zaznaczyć, że istotą bezczynności jest niepodejmowanie przez organy administracji publicznej aktów lub czynności w sprawach indywidualnych, odnoszących się do konkretnego podmiotu i regulujących jego sytuację prawną. Oznacza to, że bezczynność organu występuje wówczas, gdy organ ten w wynikającym z przepisów prawa terminie do załatwienia sprawy nie podjął czynności, do której był zobligowany lub prowadził postępowanie, lecz nie zakończył go wydaniem przewidzianego prawem rozstrzygnięcia (decyzji lub postanowienia) lub innego aktu administracyjnego, jak również nie wykonał stosownej czynności, której zobowiązany był podjąć. W świetle sformułowanych w skardze zarzutów Sąd uznał, że nie mieszczą się one w zakresie kognicji sądu administracyjnego. Oznacza to, że skarga ta jest niedopuszczalna, a okoliczność ta wyczerpuje przesłankę jej odrzucenia przewidzianą treścią art. 58§1 pkt 6 p.p.s.a. Zatem mając na myśli postanowienia art. 58§3 wyżej wymienionej ustawy należało orzec jak w sentencji.