I SAB/Kr 26/14

|Sygn. akt I SAB/Kr 26/14 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 kwietnia 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maja Chodacka, Sędzia: WSA Paweł Dąbek (spr.), Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Protokolant: sekr. sąd. Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2015 r., sprawy ze skargi Edwarda Piaska, na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego, , I. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze do wydania aktu administracyjnego w przedmiocie rozpoznania zażalenia E.P. z dnia 27, lipca 2014 r. na postanowienie Burmistrza Gminy S. z dnia 22 lipca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie, umorzenia podatku rolnego za lata 2008 – 2013 w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku z aktami administracyjnymi,, II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa,, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 100 zł (sto złotych)., Pismem z dnia 10 listopada 2014 r. E.P. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ze skargą na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia podatku rolnego za lata 2008-2013. W uzasadnieniu skargi podano, że organ "w sposób jednoznaczny, wyczerpujący i zgodny z przepisami prawa" nie załatwił w terminie sprawy prowadzonej pod sygn. [...]. Do skargi dołączono wydruk korespondencji prowadzonej przez skarżącego z organem za pośrednictwem poczty elektronicznej, obejmujący m.in. ponaglenie organu z dnia 2 listopada 2014 r. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie, względnie o jej oddalenie. Kolegium podało, że Burmistrz Miasta S. w dniu 28 sierpnia 2014 r. przekazał temu organowi pismo skarżącego z dnia 27 lipca 2014 r., w którym skarżący sformułował zarzuty pod adresem postanowienia Burmistrza Miasta S. nr [...] z dnia 22 lipca 2014 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia skarżącemu podatku rolnego za lata 2008-2013. Organ pierwszej instancji potraktował wspomniane pismo jako zażalenie na ww. postanowienie, gdyż skarżący sformułował w nim zarzuty pod jego adresem. Następnie skarżący wyjaśnił w piśmie z dnia 9 września 2014 r., że nie składał ani nie składa odwołania ani zażalenia na ww. postanowienie. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Kolegium stwierdziło, że postępowanie zażaleniowe nie zostało wszczęte, a zatem nie rozpoczął się bieg terminów ustawowych na załatwienie sprawy skarżącego w Samorządowym Kolegium Odwoławczym. W ocenie organu nie było zatem podstaw do przedstawienia tej sprawy do rozpoznania przez skład orzekający Kolegium. Organ podał, że w odpowiedzi na ponaglenie ze strony skarżącego, pismem z dnia 3 listopada 2014 r. członek SKO poinformował skarżącego o braku podstaw do procedowania w przedmiotowej sprawie. W piśmie procesowym z dnia 11 stycznia 2015 r. skarżący podtrzymał zarzuty pod adresem Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz wskazał, że po otrzymaniu postanowienia Burmistrza Miasta S. z dnia 22 lipca 2014 r. wystąpił do tego organu o jego uzupełnienie i inne dodatkowe informacje, aby złożyć ewentualne zażalenie, ale nie otrzymał dotąd odpowiedzi na ww. żądanie. Skarżący przedstawił również kolejne uwagi pod adresem funkcjonariuszy Kolegium. W kolejnym piśmie procesowym z dnia 20 marca 2015 r. skarżący wniósł o zwrot kosztów postępowania w kwocie 100 zł oraz "innych poniesionych przez niego kosztów w postępowaniu w wysokości symbolicznych kolejnych 200 zł." Na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2015 r. Sąd postanowił o dopuszczeniu uzupełniającego dowodu z wydruku korespondencji prowadzonej pomiędzy skarżącym, a Samorządowym Kolegium Odwoławczym za pośrednictwem poczty elektronicznej, stanowiącym załącznik do skargi – na okoliczność prowadzonej korespondencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez m.in. kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem wydawanych przez nią decyzji, postanowień bądź innych aktów. Stosownie zaś do art. 3 § 1 i § 2 pkt 1-4a i 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach kończących się decyzją administracyjną, postanowieniami wydanymi w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącymi postępowanie, a także postanowieniami rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowieniami wydanymi w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; innymi – niż powyższe – aktami lub czynnościami z zakresu administracji publicznej dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, jak również pisemnymi interpretacjami przepisów prawa podatkowego wydawanymi w indywidualnych sprawach. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, bezczynność organu administracji, na którą zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. przysługuje skarga do sądu administracyjnego, może zachodzić wówczas, gdy zobowiązany przepisem prawa właściwy organ nie podejmuje w konkretnej sprawie rozstrzygnięcia (decyzji lub postanowienia, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.). Z powyższego wynika, że brak jest podstaw do postawienia organowi administracji zarzutu pozostawania w bezczynności, gdy organ ten nie prowadzi żadnego postępowania pozostającego w związku z zarzutem. Innymi słowy, aby można było przyjąć, że dany organ administracji właściwy do rozpoznania sprawy kończącej się wydaniem decyzji pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy, w sprawie tej musi toczyć się postępowanie administracyjne (zob. wyrok NSA z dnia 29 września 2010 r., sygn. akt II GSK 827/09, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uznając zasadność przytoczonego twierdzenia należało zatem ustalić, czy w sprawie skarżącego toczyło się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym jakiekolwiek postępowanie określone w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Z akt sprawy i ze stanowisk stron prezentowanych w toku postępowania sądowego wynika, że pismem z dnia 27 lipca 2014 r. skarżący wystąpił do Burmistrza Gminy S. z szeregiem uwag pod adresem postanowienia tego organu nr Rf 3121.2.24.2014 z dnia 22 lipca 2014 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia skarżącemu podatku rolnego za lata 2008-2013. Skarżący poinformował w tym piśmie, że do dnia 3 sierpnia 2014 r. oczekuje na usunięcie wytkniętych organowi uchybień, a po tym terminie podejmie "właściwe działania" wynikające z przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749; dalej: O.p.) i innych przepisów, a także zbliżających się wyborów samorządowych. Burmistrz Gminy S. nadał bieg ww. pismu jako zażaleniu na swoje postanowienie z dnia 22 lipca 2014 r. i przekazał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu (data wpływu do SKO: 28 sierpnia 2014r.). Nie czekając na jakiekolwiek działanie ze strony Kolegium, pismem z dnia 4 września 2014 r. skarżący oświadczył, że nie składał żadnego środka odwoławczego od postanowienia Burmistrza Gminy S. z dnia 22 lipca 2014 r. Skarżący wyjaśnił również, że zwrócił się do organu pierwszej instancji o klauzulę ostateczności na ww. postanowieniu. W ocenie Sądu, zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ww. problemu ma fakt, że Burmistrz Gminy S. w ślad za pismem z dnia 22 sierpnia 2014 r. (k. 120 II tomu akt administracyjnych) przekazał pismo skarżącego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Burmistrz działał wówczas stosownie do art. 227 § 1 O.p. Przepis ten stanowi, że organ podatkowy, do którego wpłynęło odwołanie, przekazuje je wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania odwołania, chyba że w tym terminie wyda decyzję na podstawie art. 226 O.p. W świetle przepisów Ordynacji podatkowej, organ pierwszej instancji nie był uprawniony do badania dopuszczalności środka odwoławczego, gdyż czynności te leżą w gestii organu odwoławczego (art. 228 O.p.). To zaś oznacza, że dopiero Samorządowe Kolegium Odwoławcze– otrzymawszy w dniu 28 sierpnia 2014 r. akta sprawy wraz z "rzekomym" środkiem odwoławczym – było uprawnione do oceny, czy istotnie skarżący składał zażalenie. Bez względu jednak na wynik takiej oceny, należy uznać, że w dniu 28 sierpnia 2014 r. sprawa skarżącego zawisła przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym, a ponieważ dotyczyła ona odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia należności podatkowych, to powinna była zostać rozpoznana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Zawisłość sprawy przed organem drugiej instancji nie jest bowiem uzależniona od samego faktu wniesienia środka odwoławczego, ale od przekazania tego środka organowi odwoławczemu przez organ pierwszej instancji, stosownie do art. 227 § 1 O.p. Bez względu na fakt, czy pismo strony wywołujące takie działanie organu pierwszej instancji było w istocie zażaleniem, od dnia skorzystania z przytoczonego przepisu przez organ pierwszej instancji to na organie odwoławczym ciąży obowiązek doprowadzenia do materialnego (jeśli zażalenie zostało faktycznie wniesione) lub formalnego (jeśli pismo strony zostało mylnie zinterpretowane jako zażalenie lub z innych przyczyn) zakończenia postępowania odwoławczego. Obowiązujące przepisy ustawy procesowej nie dają przy tym organowi podatkowemu możliwości zakończenia toczącego się przed nim postępowania w jakikolwiek inny sposób, w szczególności w drodze pisma wyjaśniającego, podpisanego przez jednego członka samorządowego kolegium odwoławczego. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stwierdził zatem, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozostaje w stanie bezczynności w zakresie postępowania wywołanego pismem skarżącego z dnia 27 lipca 2014 r., przekazanym do rozpoznania przez Kolegium w dniu 28 sierpnia 2014 r. W związku z tym, że kontrolowana sprawa zawisła przed Kolegium na zasadzie art. 227 § 1 O.p. należało uznać, że załatwienie tej sprawy powinno było nastąpić w ciągu 2 miesięcy od ww. daty (art. 139 § 3 O.p.). W tym okresie, Kolegium zobowiązane było do wydania aktu kończącego ww. postępowanie w sposób określony w przepisach Ordynacji podatkowej, tj. w szczególności do wydania orzeczenia w przedmiocie rozpoznania złożonego zażalenia lub postanowienia kończącego postępowanie w inny sposób np. umorzenie postępowania zażaleniowego. Tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podjęło w tym czasie żadnej czynności procesowej, a posiedzenie niejawne składu orzekającego Kolegium – które jednak nie zakończyło się wydaniem żadnego orzeczenia – odbyło się dopiero w dniu 3 listopada 2014 r. Uwzględniając rozpatrywaną skargę, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do wydania aktu administracyjnego w przedmiocie rozpoznania zażalenia złożonego przez skarżącego – w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia temu organowi prawomocnego wyroku z aktami administracyjnymi. Sąd nie stwierdził przy tym, by ujawniona bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zachowanie skarżącego mogło bowiem stwarzać wątpliwości co do jego intencji i wprowadzić Kolegium w błąd. Nie zmienia to oczywiście faktu, że Kolegium powinno wydać formalne rozstrzygnięcie. Niemniej jednak podkreślić trzeba, że skarżący poprzez składanie oświadczeń sam doprowadził do wątpliwości co do charakteru jego pisma. Nie sposób zatem w takim przypadku przyjąć, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., a zasądzona kwota (100 zł) stanowi równowartość wpisu od skargi. Jednocześnie Sąd nie znalazł podstaw, by zasądzić na rzecz skarżącego zwrot "innych poniesionych przez niego kosztów w postępowaniu w wysokości symbolicznych kolejnych 200 zł." Zgodnie bowiem z art. 205 § 1 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Tymczasem skarżący nie wykazał, by dochodzona przez niego "symboliczna" kwota 200 zł została w ogóle przez niego poniesiona, a tym bardziej, że została ona wydatkowana na jeden z celów opisanych w art. 205 § 1 p.p.s.a. W tym miejscu należy również wskazać, że Sąd postanowił o przeprowadzeniu dowodu z wydruku korespondencji prowadzonej pomiędzy skarżącym, a Samorządowym Kolegium Odwoławczym za pośrednictwem poczty elektronicznej, stanowiącym załącznik do skargi – stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika bowiem, że Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W ocenie Sądu okoliczności wynikające ze wspomnianej korespondencji miały natomiast istotne znaczenie dla oceny dopuszczalności skargi i merytorycznego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, wobec czego ich doniosłość dowodowa nie budziła najmniejszych zastrzeżeń. Z korespondencji tej bezsprzecznie również wynika, że jednak zamiarem skarżącego było złożenie zażalenia, gdyż oczekiwał on na merytoryczne rozstrzygnięcie i wzywał Kolegium do rozstrzygnięcia jego zażalenia. Poważnym natomiast uchybieniem Kolegium był brak włączenia tej korespondencji do akt przedmiotowej sprawy. W przypadku bowiem korespondencji prowadzonej w formie elektronicznej, obowiązkiem organu jest włączanie tej korespondencji do akt sprawy. Tym bardziej, że porównanie daty korespondencji, posiedzenia składu Kolegium oraz udzielenia skarżącemu odpowiedzi pismem prowadzi do wniosku, że podjęte przez Kolegium czynności spowodowane były właśnie tą korespondencją. Na zakończenie należy wyjaśnić, że z woli skarżącego przedmiotem niniejszego postępowania oraz zakresem niniejszego wyroku objęto wyłącznie bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Z tego względu Sąd nie dokonał analizy zarzutów skarżącego zawartych w piśmie z dnia 27 lipca 2014 r. pod adresem postanowienia Burmistrza Gminy S. ani jego uwag formułowanych w kolejnych pismach procesowych, dotyczących uzupełnienia ww. postanowienia czy też sposobu funkcjonowania organów podatkowych. Zagadnienia te wykraczały bowiem poza granice niniejszej sprawy, ustalone w zgodzie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Z tych przyczyn, orzeczono, jak w sentencji.