I SAB/Kr 5/08

Sygn. akt I SAB/Kr 5/08 | | POSTANOWIENIE Dnia 23 września 2009 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek, Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr.), Protokolant: Julia Kamieniarz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2009 r., sprawy ze skargi S. T., na bezczynność Prezydenta Miasta, w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia obowiązku podatkowego, postanawia: - odrzucić skargę- W dniu 9 czerwca 2008r. S. T. wniosła do Urzędu Miasta pismo, w którym sformułowała żądanie wskazania przez organ podatkowy, którą z wydanych przed datą 29 lutego 2000r. decyzji uważa za ostateczną, dołączając kopię wyroku NSA Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 14 kwietnia 2002r. sygn. akt I SA/Kr 1038/00. W odpowiedzi na to pismo Wydział Podatków i Opłat UM w piśmie z dnia 24 lipca 2008r. wyjaśnił, że ostateczne decyzje administracyjne wydane przed datą 29 lutego 2000r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za działki Nr[...],[...]i [...]obr. 87[...], to: - decyzja nr [...]z dnia 4 czerwca 1990r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 1990, - decyzja nr [...] z dnia 17 maja 1991r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 1991, - decyzja nr [...] z dnia 14 kwietnia 1994r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 1992, - decyzja nr [...] z dnia 1 marca 1993r., zmieniona decyzją Nr [...]z dnia 13 listopada 1994r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 1993, - decyzja nr [...]z dnia 18 listopada 1994r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 1994, - decyzja nr [...] z dnia 21 lipca 1995r., zmieniona decyzją Nr [...]z dnia 18 września 1995r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 1995, - decyzja nr [...]z dnia 15 maja 1996r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 1996. W dniu 7 sierpnia 2008r. S. T. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w sprawie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia jej obowiązku podatkowego z tytułu posiadania od 1978r. gospodarstwa rolnego o powierzchni nieprzekraczającej 1 ha. Skarżąca podała, że w piśmie z dnia 24 lipca 2008r. wymieniono kilka wydanych przez organ decyzji, jednakże nie wskazano, którą uważa się za ostateczną. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy I instancji przytoczywszy okoliczności toczących się dotychczas w stosunku do skarżącej postępowań podatkowych w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego za lata: od 1990r. do 2008r. wniósł o oddalenie skargi. W pismach procesowych z dnia 5 marca 2009r. i z dnia 21 września 2009r. skarżąca podtrzymała swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swej właściwości orzeka między innymi w zakresie skarg na bezczynność organów administracji w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a tej ustawy według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w chwili orzekania. Skarga na bezczynność organu jest zatem dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, określone postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W przypadku skargi na bezczynność przedmiotem sądowej kontroli nie jest jednak określony akt lub czynność, lecz niepodejmowanie przez organ administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. Takie założenie koresponduje z treścią art. 149 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organu w sprawach określonych w art. 3 §2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Na wstępie należało zbadać, czy zostały spełnione warunki formalne dopuszczalności skargi wynikające z art. 52 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który określa, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, zgodnie z treścią § 2 tegoż przepisu, rozumie się przy tym "sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie". W konsekwencji tego przyjąć należy, że co do zasady ustawodawca uwarunkował dopuszczalność skutecznego wniesienia skargi na bezczynność organu podatkowego od wykorzystania w postępowaniu podatkowym środków zaskarżenia, o ile rzecz jasna przysługiwały one stronie. Za rzecz oczywistą uznać przy tym trzeba, że organ właściwy w postępowaniu wywołanym tymi środkami musi wyrazić swe stanowisko w formie przewidzianej prawem. Innymi słowy musi sprawę zainicjowaną wniesionymi środkami zaskarżenia rozstrzygnąć. W przeciwnym bowiem razie nie można zasadnie twierdzić, iż tryb instancyjny, wywołany wniesionymi środkami zaskarżenia, został wyczerpany. Pamiętając o powyższym stwierdzić dalej należy, że zgodnie z treścią przepisu art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie, w przypadku bezczynności organu w postępowaniu podatkowym, stronie służy środek wymuszający załatwienie sprawy, który przez ustawodawcę określony został jako "ponaglenie". Środek ten doktryna traktuje przy tym za środek zaskarżenia. Środek szczególny, niemniej jednak środek zaskarżenia (por.: J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, UNIMEX Wrocław 2003 r., str. 522) albowiem jego konsekwencją jest konieczność zajęcia przez organ wyższej instancji stanowiska w kwestii wytkniętej bezczynności. Przywołana wyżej regulacja Ordynacji podatkowej konstytuuje zatem w sposób niewątpliwy środek zaskarżenia. Skoro zaś oczywistym jest, iż każde żądanie, a co za tym idzie każdy środek zaskarżenia, a więc także i rzeczone ponaglenie, wymaga załatwienia w formie przewidzianej prawem, to póki do tego nie dojdzie, roztrząsana tu przesłanka dopuszczalności skargi nie będzie zachodzić z powodu braku przejawu władztwa administracyjnego, które stanowić mogłoby przedmiot zaskarżenia (por. postanowienie WSA z dnia 22 lutego 2002r., sygn. akt I SAB/Wa 176/04, postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2006r., sygn. akt I FSK 588/05). Wnioski powyższe upoważniają tym samym do wyrażenia poglądu, że w świetle przepisu art. 52 § 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę do sądu administracyjnego na bezczynność organu w postępowaniu podatkowym można wnieść dopiero po załatwieniu przez właściwy organ ponaglenia przewidzianego przepisem art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej. Dopóki bowiem organ ten się nie wypowie, postępowanie zainicjowane ponagleniem zakończone nie jest, a to sprawia, że nie można zasadnie twierdzić, iż wyczerpane zostały przysługujące stronie prawem przewidziane środki zaskarżenia. Należy przy tym zauważyć, że dopiero wtedy, i tylko wtedy, strona będzie mogła ocenić czy w ogóle ma interes prawny w dalszym kwestionowaniu działania organów podatkowych. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca nie poprzedziła wniesienie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność Prezydenta Miasta, złożeniem ponaglenia na niezałatwienie sprawy przez organ podatkowy I instancji skierowanego do organu podatkowego wyższego stopnia tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W aktach sprawy brak jest takiego ponaglenia. Na rozprawie w dniu 23 września 2009r. skarżąca oświadczyła, że wielokrotnie występowała do SKO ze skargami na bezczynność organu I instancji, nie wskazała jednak, że takie ponaglenie (zażalenie) złożyła w sprawie będącej przedmiotem kontroli Sądu i tym samym, że wyczerpała przewidziany przepisem art. 141 Ordynacji podatkowej tryb administracyjny (nadzorczy) w celu wyegzekwowania załatwienia jej sprawy. Należy przy tym z całą mocą podkreślić, że chodzi w tym przypadku o pismo (ponaglenie, zażalenie) skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego poprzedzające bezpośrednio złożenie skargi z dnia 7 sierpnia 2008r. do tut. Sądu, a nie o składane w przeszłości na jakimś etapie toczących się licznych postępowań podatkowych, pisma, któremu można by przypisać charakter takiego środka zaskarżenia (ponaglenie, zażalenie). Reasumując dotychczasowe uwagi stwierdzić należy, że niewniesienie do właściwego organu ponaglenia w trybie art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej powoduje, że wniesioną do sądu administracyjnego skargę na bezczynność należy uznać za przedwczesną. Niewyczerpanie przez stronę - przed wniesieniem skargi sądowej - środka zaskarżenia (ponaglenia na bezczynność organu) w postępowaniu podatkowym, skutkuje niedopuszczalnością skargi. Wobec stwierdzonej niedopuszczalności skargi Sąd nie może odnieść się do sformułowanych w niej zarzutów merytorycznych. Z tego względu Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji postanowienia.